堣

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】【集韻】𠀤元俱切，音虞。同嵎。【說文】堣夷，在冀州暘谷。引書宅嵎夷，作堣。

Thuyết Văn

堣夷、 在冀州暘谷。 立春日。 日値之而出。 从土。禺聲。 尙書曰。宅堣夷。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

逗。 暘各本作陽。今正。日部曰。暘、日出也。引虞書曰暘谷。則此當作暘可知也。山部崵下曰。首崵山在遼西。一曰嵎銕、崵谷也。嵎銕崵三字皆與此異。嵎當作禺。葢堣夷暘谷者、孔氏古文如是。禺銕崵谷者、今文尙書如是。今堯典作宅嵎夷、曰暘谷。依古文而堣譌嵎。恐衞包所改耳。玉篇、唐韵皆作堣。可證。堯典音義曰。尙書考靈曜及史記作禺銕。尙書正義卷二曰。夏矦等書古文宅堣夷〔堣作嵎者譌〕爲宅嵎鐵。嵎鐵卽禺銕之異字。凡緯書皆用今文。故知許土部所偁爲古文。山部爲今文。尙書如昧谷爲古文。桺穀爲今文。正同。詳見古文尙書撰異。堣夷暘谷、許明云在冀州。山部曰。首崵山在遼西。一曰禺銕、崵谷。一曰猶一名。非有二物。遼西正在冀州。然則堯典之堣夷非禹貢靑州之嵎夷。司馬貞注禹貢云。今文尙書及帝命驗竝作禺鐵在遼西。此謂堯典也。陸氏引馬云。嵎、海隅也。夷、萊夷也。馬釋堯典始以禹貢釋之。而僞孔傳大意從之。羲和測日不必遠至海外也。僞孔云。日出於谷而天下明。故稱暘谷。似以此暘谷與日初出東方湯谷合而一之。其謬不亦甚乎。 句。 日正當堣夷而出。乃許所聞尙書古義如此。 噳俱切。五部。 許之例不云尙書。此當云唐書。改之者作虞書。其說見禾部。

【堣】 Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 土 (thổ) | Thanh phù (聲符): 禺 (ngu) Nghĩa: 堣 di (Rợ mọi.)、 tại (Ở. Như {tại hạ vị nh) kí ({Kí Châu} [冀州]) châu (Châu) dương (Mặt trời mọc.) cốc (Lũng)。 lập (Đứng thẳng.) xuân (Mùa xuân) nhật (Mặt trời.)。 nhật (Mặt trời.) trị (Cầm. Như {trị kì lộ ) chi (Chưng) nhi (Mày. Như {nhi ông} [) xuất (Ra ngoài)

Tự hình

• Kim văn
• Chữ lụa
• Tiểu triện
• Khải thư