嬀

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤居爲切，音潙。水名。在河中河東縣。【書·堯典】釐降二女于嬀汭。 又姓。【氏族博考】𨻰，嬀姓也。【左傳·隱八年】鄭公子忽如𨻰，逆婦嬀。又漢尚書郞嬀皓，三國吳嬀覽。 又州名。唐貞觀閒，攺北燕州爲嬀州。 又【集韻】居僞切，音垝。【揚子·方言】嬀娗，僈也。【註】爛僈，健狡也。僈字右下原从方作，類似嫚别作𡢚。

Thuyết Văn

虞舜凥嬀汭。因㠯爲氏。 从女。 爲聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

氏各舊本及集韵、類篇皆同。毛斧季剜改爲姓。非也。舜旣姚姓、則嬀爲舜後之氏可知。按依史記當云因以爲氏姓。尋姓氏之禮。姓統於上。氏別於下。鄭駁五經異義曰。天子賜姓命氏。諸侯命族。族者氏之別名。姓者所以統繫百世不別也。氏者所以別子孫之所出。故世本之篇言姓則在上。言氏則在下也。此由姓而氏之說也。旣別爲氏、則謂之氏姓。故風俗通、潛夫論皆以氏姓名篇。諸書多言氏姓。氏姓之見於經者、春秋隱九年天王使南季來聘。穀梁傳曰。南、氏姓也。季字也。南爲逗。氏姓也三字爲句。此氏姓之明文也。史記陳杞世家。舜爲庶人時。堯妻之二女。居於嬀汭。其後因爲氏姓。姓嬀氏。五帝本紀曰。自黃帝至舜禹皆同姓。帝禹爲夏后而別氏姓。姓姒氏。〔今史記奪一姓字此氏姓之例與陳世家同〕契爲商、姓子氏。棄爲周、姓姬氏。此皆氏姓之明文也。左傳曰。陳胡公不淫。故周賜之姓。使祀虞帝。賜之姓者、賜姓曰嬀也。叚令嬀不爲姓。何以不賜姓姚而賜姓嬀乎。凡言賜姓者、先儒以爲有德者則復賜之祖姓使紹其後。故后稷賜姓曰姬。四岳堯賜姓曰姜。董父舜賜姓曰董。秦大費賜姓曰嬴。皆子以祖姓也。其有賜姓而本非其祖姓者。如鄭氏駁異義云。炎帝姓姜、大暤之所賜也。黃帝姓姬、炎帝之所賜也。是炎帝、黃帝之先固自有姓。而炎帝、黃帝之姜姬實爲氏姓之刱始。夏之姓姒、商之姓子亦同。然則單云姓者、未嘗不爲氏姓。單云氏者、其後以爲姓。古則然矣。至於周則以三代以上之姓及氏姓爲昏姻不通之姓。而近本諸氏於官、氏於事、氏於王父字者、爲氏不爲姓。古今之不同也。舉舜凥嬀汭因爲氏姓以發其凡。凡訓詁家曰姓某氏者、皆於此起例。 姚之从女、以握登也。嬀之从女、以釐降二女也。 居爲切。古音在十七部。

【嬀】 (quy) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 女 (nữa) | Thanh phù (聲符): 爲 (vay) Phiên thiết: Cư vi thiết Thượng tự: 居 (cư) | Hạ tự: 爲 (vi) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'ê' Suy luận: kê (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: ngu (Đo đắn) thuấn (Vua Thuấn đời nhà Ng) cư quy (Sông Quy. Đời Xuân-t) nhuế (Chỗ nước chảy uốn qu)。 nhân (Nhưng) dĩ vi (Làm. Như…

Tự hình

• Khải thư

Dị thể: 妫 · 媯 · 媯