干
Tổng quan
Phạm. Như {can phạm} [干犯]. Cầu. Như {can lộc} [干祿] cầu lộc. Cái mộc, một thứ đồ binh làm bằng da để chống đỡ các mũi nhọn và tên đạn. Giữ. Như {can thành} [干城] người bầy tôi giữ gìn xã tắc. Bến nước. Như {hà can} [河干] bến sông. Can. Như {giáp} [甲], {ất} [乙], {bính} [丙],
Âm vận
| Pinyin | gān |
|---|---|
| Hán Việt | kiền |
| Quảng Đông | gon1 |
| Mân Nam | kan |
| Nhật Bản | KAN |
| Hàn Quốc | 간 |
| Hán ngữ Trung cổ | kan |
| Baxter-Sagart | [k]ˤar |
| Hán ngữ Thượng cổ | [k]ˤar |
| Phản thiết | 經天切 |
| Thanh mẫu | 見 |
| Vận | 寒 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Phạm. Như {can phạm} [干犯]. Cầu. Như {can lộc} [干祿] cầu lộc. Cái mộc, một thứ đồ binh làm bằng da để chống đỡ các mũi nhọn và tên đạn. Giữ. Như {can thành} [干城] người bầy tôi giữ gìn xã tắc. Bến nước. Như {hà can} [河干] bến sông. Can. Như {giáp} [甲], {ất} [乙], {bính} [丙], {đinh} [丁…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm cơn cơn gió, cơn bão [Eng: process happening some event in natural phenomenon (wind, storm)]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: can Xuất hiện 19 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: can Xuất hiện 19 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: can Xuất hiện 10 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名]_x000D_ 1.武器名。用來阻擋刀箭、護衛身軀的盾牌。《書經．牧誓》：「稱爾戈，比爾干，立爾矛，予其誓。」《韓非子．五蠹》：「乃修教三年，執干戚舞，有苗乃服。」_x000D_ 2.參見「天干」條。_x000D_ 3.水畔、岸邊。《詩經．魏風．伐檀》：「坎坎伐檀兮，寘之河之干兮。」唐．杜甫〈有客〉詩：「豈有文章驚海內，謾勞車馬駐江干。」_x000D_ 4.經脫水加工製成的乾燥食品。通「乾」。如：「筍干」、「豆腐干」。_x000D_ 5.成群有關係的人。《紅樓夢》第五九回：「那婆子深妒襲人、晴雯一干人。」《初刻拍案驚奇》卷二○：「那一干囚犯，初時見…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 干〈名〉 (象形。甲骨文字形,象叉子一类的猎具、武器,本是用于进攻的,后来用于防御。本义盾牌) 同本义 盾,自关而东或谓之干。--《方言》九 朱干玉戚以舞大武。--《礼记·祭统》。注朱干,赤盾。” 司干。--《周礼·春官·序官》 礼义以为干橹。--《礼记·儒行》。注干橹,小榡大榡也。” 能执干戈以卫社稷。--《礼记·檀弓下》 乃修教三年,执干戚舞,有苗乃服。--《韩非子·五蠹》 又如∶干羽(盾牌和雉羽,供乐舞之用);干革(干即盾;革即甲胄类。泛指兵器);干橹(小盾大盾);干戎(兵戎。通称兵器、军队) 岸;水畔 干gān ⒈盾牌执～。～戈（泛指兵器）。 ⒉…
Eng
- CC-CEDICT old variant of 乾|干[gan1]
- CC-CEDICT surname Gan
- CC-CEDICT dry|dried food|empty; hollow|taken in to nominal kinship; adoptive; foster|futile; in vain|(dialect) rude; blunt|(dialect) to cold-shoulder
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】古寒切【集韻】【韻會】居寒切，𠀤音竿。【說文】干，犯也。【左傳·文四年】其敢干大禮，以自取戾。【晉書·衞玠傳】非意相干，可以理遣。 又【爾雅·釋言】干，求也。【書·大禹謨】罔違道以干百姓之譽。【論語】子張學干祿。 又盾也。【揚子·方言】盾，自關而東或謂之〈盾支〉，或謂之干，關西謂之盾。【書·大禹謨】舞干羽于兩階。【詩·大雅】干戈戚揚。 又司干，官名。【周禮·春官】司干掌舞器。 又【爾雅·釋言】干，扞也。【註】相扞衞。【疏】孫炎曰：干盾，自蔽扞。【詩·周南】公侯干城。【疏】干城者，言以武夫自固，爲扞蔽如盾，爲防守如誠然。 又㵎也。【詩·小雅】秩秩斯干。【傳】干，㵎也。 又水涯也。【易·漸卦】鴻漸干干。【註】干謂大水之旁，故停水處者。【詩·魏風】寘之河之干兮。【傳】干，厓也。 又國郊曰干。【詩·邶風】出宿于干。【傳】干言國郊也。 又【韻會】若干，數未定之辭，猶言幾許也。【禮·曲禮】問天子之年。對曰：聞之始服衣若干尺矣。【前漢·食貨志】或用輕錢百加若干。【註】師古曰：若干，且設數之言也。干猶箇也。謂當如此箇數耳。 又自甲至癸爲天干。【皇極經世】十干，天也。十二支，地也。支干，配天地之用也。【皇極內篇】十爲干，十二爲支。十干者。五行有隂陽也。十二支者，六氣有剛柔也。 又闌干，橫斜貌。【古樂府·善哉行】月沒參橫，北斗闌干。 又【韻會】闌楯閒曰闌干。【李白·淸平調】沉香亭北倚闌干。 又【韻會】目眶謂之闌干。【正韻】闌干，淚流貌。【談藪】王元景使梁，劉孝綽送別，泣下。元景無淚謝曰：別後當闌干。【白居易詩】玉容寂寞淚闌干。 又蘭干，紵也。【後漢·哀牢國傳】蘭干細布，織成文章如綾錦。【華陽國志】蘭干，獠言紵也。 又干將，劒名。【吳越春秋】干將者，吳人也。莫邪，干將之妻也。干將作劒，莫邪斷髮翦爪投于爐中，金鐵乃濡，遂以成劒。陽曰干將，隂曰莫邪。 又干遮，曲名。【司馬相如·子虛賦】淮南干遮。【註】干遮，曲名也。 又射干，木名。【荀子·勸學篇】西方有木，名曰射干。 又草名。【本草圖經】射干，花白莖長，如射人之執干。【後漢·𨻰寵傳】陽氣始萌，十一月有蘭，射干，芸荔之應。 又獸名。【司馬相如·子虛賦】騰遠射干。【註】射干，似狐，能緣木。又野干，亦獸名。【法華經】野干，體瘦無目，爲諸童子摘擲，受諸苦痛。 又發干、蘭干、餘干，𠀤縣名。【後漢·郡國志】東郡有發干縣，漢陽郡有蘭干縣。【隋書·地理志】鄱陽郡有餘干縣。 又長干，地名。【左思·吳都賦】長干延屬。【註】建業南五里有山岡，其閒平地，吏民雜居。東長干中有大長干，小長干，皆相連。地有長短，故號大小長干。韓詩曰考盤在干。地下而黃曰干。 又姓。【左傳·昭二十一年】宋有干犫。【劉向·別錄】有干長，著天下忠臣九篇。又段干，干己，𠀤複姓…
Thuyết Văn
犯也。 从一。从反入。 凡干之屬皆从干。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
犯、侵也。毛詩干旄、干旌假爲竿字。 反入者、上犯之意。古寒切。十四部。
【干】 (kiền ⟨can⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 一 (nhất (Một)) + 反入 (phản nhập) + 干 (kiền ⟨can⟩ (Phạm. Như {can phạm})) Phiên thiết: Cổ hàn thiết Thượng tự: 古 (cổ) | Hạ tự: 寒 (hàn) Trung cổ thanh mẫu: 見母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'c' + vận mẫu 'an' Suy luận: can (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: phạm (Xâm phạm) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 乹 · 亁 · 榦 · 乹 · 乾 · 幹 · 乾 · 乾 · 幹