柀

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】【韻會】甫委切【集韻】補靡切，𠀤音彼。【說文】檆也。【爾雅·釋木】柀，煔。【疏】柀一名煔。 又【集韻】普靡切，披上聲。義同。 又【本草別錄】榧實一名柀子。詳榧字註。

Thuyết Văn

黏也。 從木。皮聲。 一曰析也。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

黏各本作。徐鉉因增一篆。非也。今刪篆。依爾雅正爲黏。釋木曰。柀、黏。上音彼。下音所咸反。卽今之杉木也。黏與杉爲正俗字。郭云。黏生江南。可以爲船及棺。羅氏願爾雅翼曰。柀似杉而異。杉以材偁。柀又有美實。而材尤文采。其樹大連抱。高數仞。葉似杉。木如柏。作松理。肌理细輭。堪爲器用。古所謂文木也。其實有皮殻。大小如棗而短。去皮殻。可生食。本艸有彼子。卽柀子也。引蘇菾說。本艸誤入蟲部。陶隱居木部出之。按依羅氏說則柀與杉有別。今人恆用者皆杉。非柀也。爾雅、說文渾言之耳。南方艸木狀曰。杉一名柀黏。 甫委切。古音在十七部。按爾雅音義音彼。又匹彼反。集韵、類篇本之。皆補靡普靡二切。今爾雅音義彼譌作披。非也。蘇菾本艸彼子注云。彼當作柀。柀仍音彼。成化刻本彼亦譌披。 析各本譌折。今正。葉石君寫本及類篇正作析。按柀析字見經傳極多。而版本皆譌爲手旁之披。披行而柀廢矣。左傳曰。披其地以塞夷庚。韓非子曰。數披其木。母使木枝扶疎。戰國策范睢引詩曰。木實䋣者披其枝。披其枝者傷其心。史記魏其武安傳曰。此所謂枝大於本。脛大於股。不折必披。方言曰。披、散也。東齊聲㪚曰𤺊。器破曰披。此等非柀之字誤。卽柀之假借。手部披訓從旁持。木部柀乃訓分析也。陸德明、包愷、司馬貞、張守節、吳師道皆音上聲。普彼反。是可證字本從木也矣。

【柀】 (phà ⟨phuỷ⟩) Lục thư: Giả tá Phiên thiết: Phủ ủy thiết Thượng tự: 甫 (phủ) | Hạ tự: 委 (ủy) Trung cổ thanh mẫu: 非母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'ê' Suy luận: phê (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: niêm (Dính) vậy Một thuyết khác: 析也

Tự hình

• Tiểu triện
• Khải thư