甗

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】魚蹇切【集韻】【韻會】【正韻】語蹇切，𠀤音巘。【說文】甑也。一曰穿也。【韻會】無底甑也。【揚子·方言】甑，自關而東謂之甗。【左傳·成二年】齊侯使賓媚人賂以紀甗玉磬與地。【周禮·冬官考工記陶人】甗實二鬴，厚半寸，脣寸。【註】甗，無底甑。【正字通】博古圖，甗之爲器，上若甑，可以炊物，下若鬲，可以飪物，蓋兼二器而有之。或三足而圜，或四足而方，考工甗註：鄭𤣥謂無底甑。王安石則曰：从鬳从瓦。鬲獻其氣，甗能受之，然後知甑無底者，所以言其上，鬲獻氣者，所以言其下也。說文止訓爲甑，蓋舉其具。體言之耳。商有父己甗二，父乙甗，祖已甗，鬲甗二，饕餮甗。周有垂花雷紋甗盤，雲饕餮甗，純素甗二。漢有偃耳甗，皆銅爲之。方言：梁謂甗爲鉹。鉹字从金，旣从金，則甗未必皆如考工爲陶器也。 又【爾雅·釋山】重甗隒。【註】謂山形如累兩甗。【疏】山基有重岸也。 又地名。【春秋·僖十八年】宋師及齊師戰于甗。【註】甗，齊地。 又【前漢·司馬相如·上林賦】巖阤甗錡，嶊崣崛崎。【註】甗錡，隆屈窊折貌。【文選註】甗，甑也。錡，敧也。上大下小，有似敧甑也。 又【廣韻】語軒切【集韻】【韻會】魚軒切，𠀤音言。又【廣韻】語戰切【集韻】魚戰切【韻會】疑戰切，𠀤音彥。又【廣韻】魚變切，音獻。又【集韻】【韻會】𠀤語偃切，音險。又【集韻】牛堰切，音撚。義𠀤同。

Thuyết Văn

甑也。一穿。 从瓦。鬳聲。讀若言。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

各本作一曰穿也。小徐本在鬳聲之下。今正。按甑空名窐。見穴部。不得云又名甗也。陶人爲甗。實二鬴。厚半寸。脣寸。鄭司農云。甗、無底甑。無底、卽所謂一穿。葢甑七穿而小。甗一穿而大。一穿而大則無底矣。甑下曰甗也、渾言之。此曰甑也一穿、析言之。渾言見甗亦評甑。析言見甑非止一穿。參差互見。使文義相足。此許訓詁之一例也。或曰當依小徐鬳聲之下作一曰甑一穿也六字。山之似甗者曰甗。詩。陟則在甗。傳曰。甗、小山別於大山也。釋名曰。甗、甑也。甑一孔者。甗形孤出處似之也。按此謂似甑體而巳。鬲部曰。鼎大上小下若甑曰鬵。然則甑形大上小下。山名甗者亦爾。俗作巘。非。爾雅。小山別。大山曰鮮。詩皇矣同。字作鮮者、甗之叚借。文選吳都賦作嶰。李注古買反。此因爾雅鮮或作、又譌作嶰也。 魚蹇切。十四部。

【甗】 (nghiễn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 瓦 (ngói) | Thanh phù (聲符): 鬳 (cuyện) Phiên thiết: Ngư kiển thiết Thượng tự: 魚 (ngư) | Hạ tự: 蹇 (kiển) Trung cổ thanh mẫu: 疑母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ngh' + vận mẫu 'yên' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → ngã Suy luận: nghyễn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: tắng (Cái siêu sành) vậy。 nhất (Một) xuyên (Thủng lỗ.)

Tự hình

• Kim văn
• Tiểu triện
• Khải thư

Dị thể: 𤮝 · 𮴼