疐
chí
Hán Việt: chí · Pinyin: zhì
Tổng quan
ngã sấp mặt
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhì |
|---|---|
| Hán Việt | chí |
| Quảng Đông | dai3 |
| Nhật Bản | TSUMAZUKU |
| Chú âm | ㄓˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | teh |
| Baxter-Sagart | [t-l]ri[t]-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | [t-l]ri[t]-s |
| Phản thiết | 支義切 |
| Thanh mẫu | 章 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Vướng chân. Ngã. Ngăn trở.;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.停滯、阻礙不前。《說文解字．叀部》：「疐，礙不行也。」 2.踏住、踩到。《詩經．豳風．狼跋》：「狼跋其胡，載疐其尾。」
Eng
- CC-CEDICT prostrate
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】陟利切【正韻】支義切，𠀤音至。頓也。【說文】礙不行也。人欲去而止之也。 又頓也，跲也。【爾雅·釋言】疐，仆也。【詩·豳風】狼跋其胡，載疐其尾。【傳】疐，跲也。老狼有胡，進則躐其胡，退則跲其尾。【疏】退則跲其尾，謂卻頓而倒于尾上也。 又【廣韻】都計切【集韻】【韻會】【正韻】丁計切，𠀤與蔕同。【爾雅·釋木】棗李曰疐之。【疏】謂治棗李，皆去其疐。疐者，柢也。【禮·曲禮】爲天子削瓜者。副之，巾以絺。爲國君者華之，巾以綌，爲大夫累之，士疐之。【疏】疐謂脫華處。
Thuyết Văn
礙不行也。 从叀。引而止之也。叀者、如叀馬之鼻。 从冂、此與牽同意。 詩曰。載疐其尾。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
釋言云。疐、跲也。豳風毛傳同。足部躓、跲也。跲、躓也。以大學懥亦作懫推之。則疐卽躓字。音義皆同。許不謂一字殊其義者、依字形爲之說也。如許說則爾雅、毛傳假疐爲躓。 馬當作牛。牛鼻有桊。所以叀牛也。叀之義引伸讀同。、綰也。有所牽掣之謂。楊雄酒箴曰。一旦叀礙。爲瓽所轠。謂汲井之缾略有牽絆。爲貯水大盆所擊碎也。字從叀者。如叀牛之鼻然。可使行亦可使止。故曰引而止之也。此說從叀之意。 冂各本無。今補。從冂者、象挽之使止。如牽字冂象牛縻可引之使行也。故曰此與牽同意。陟利切。古音在十一部。 按足部引載躓其尾。必三家詩之異也。或同一毛詩而異字。如同一周禮故書、儀禮古文而或有異文。
【疐】 (chí) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 叀 (chuyên) + 冂、此與 (quynh 、 thử dữ) Phiên thiết: Trắc lợi thiết Thượng tự: 陟 (trắc) | Hạ tự: 利 (lợi) Trung cổ thanh mẫu: 知母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: trí (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: ngại (Trở ngại. Như {quan ) bất (Chẳng. Như {bất khả}) hành (Bước đi) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 㚄 · 𢷐 · 𤴝 · 𤴡 · 𧁏 · 𨂬 · 𨆫 · 𨇈