軝

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】巨支切【集韻】【韻會】翹移切【正韻】渠宜切，𠀤音奇。【說文】長轂之軝。【詩·小雅】約軝錯衡。【註】約，束也。以皮纏束車之轂，而朱之也。錯，文也。【詩詁】軝，轂之旁出者也。○按《考工記》參分其轂長，二在外一在內，以置其輻。是轂之外者長，而內者短也。軝非轂名，乃轂之外長而旁出者。凡在輪中者通名爲轂。轂之旁出者爲軝。

Thuyết Văn

長轂之軝也。㠯朱約之。 从車。氏聲。 詩曰。約軝䥘衡。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

小雅斯干傳曰。軝、長轂之軝也。朱而約之。長轂者、小戎所謂暢轂也。傳曰。暢轂、長轂也。大車轂長尺五寸。兵車、田車、乗車轂長三尺二寸。五分三尺二寸之長。一爲賢、得六寸四分。三爲軹、得尺九寸二分。虛其一者、畱以置輻也。參分三尺二寸之長。二在外、一在内、以置其輻。二在外而三爲軹者在是。一在內而一爲賢者在是。考工記此軹字、卽毛詩之軝字。軹者同音叚借字也。取此尺九寸二分者、以革約之而朱其革。詩所謂約軝也。考工記詳之曰。容轂必直。陳篆必正。施膠必厚。施筋必數。幬必負榦。旣摩。革色靑白。謂之轂之善。說者曰。容者、治轂爲之形容也。篆、轂約也。幬負榦者、革轂相應。無贏不足也。旣摩革色青白者、謂丸桼之乾而以石摩平之。革色靑白、善之徵也。玉裁按容如製甲必先爲容之容。先爲容轂之笵。盛轂於中。以治之飾之。陳篆者、刻畫其文。而以革縷若絲嵌約之。而後施膠施筋。而後幬之以渾革。而丸桼之。而摩之。革色靑白、而後朱畫之。容轂以下、渾轂所同也。幬而朱之軝所獨也。本是幬而朱之。毛云朱而約之、許云以朱約之者、旣朱則似先朱其革。其意一也。詩曰。約軝錯衡。皆謂文也。錯衡、文衡也。文衡者、巾部曰㡔、車衡上衣也。葢爲衣而畫之。○軹卽軝。說本歙程氏瑶田通藝錄。其說冣確。於古音冣合。而古無有言之者。孰謂今人不勝古人也。 渠支切。十六部。 小雅采芑、商頌烈祖文。箋云。約軝、轂飾也。

【軝】 (ci) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 車 (xa) | Thanh phù (聲符): 氏 (thị) Nghĩa: trường (Dài. So hai đầu với ) cốc (Cái bầu giữa bánh xe) chi (Chưng) ci vậy。 dĩ chu (Đỏ.) ước (Thắt) chi (Chưng)

Tự hình

• Kim văn
• Tiểu triện
• Khải thư

Dị thể: 䡋 · 𩉬 · 軙 · 𬨂