隶
Tổng quan
Kịp, cùng nghĩa với chữ {đãi} [逮]. Giản thể của chữ [隸].
Âm vận
| Pinyin | dài |
|---|---|
| Hán Việt | đãi |
| Quảng Đông | dai6 |
| Nhật Bản | OYOBU |
| Hàn Quốc | 이 |
| Hán ngữ Trung cổ | daih |
| Baxter-Sagart | m-rˤəp-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | m-rˤəp-s |
| Phản thiết | 神至切 |
| Thanh mẫu | 常 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Kịp, cùng nghĩa với chữ {đãi} [逮]. Giản thể của chữ [隸].
Nôm
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: lệ Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 及、到。同「逮」。《說文解字．隶部》：「隶，及也。……從後及之也。」 [名] 二一四部首之一。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 隶 (隶又樆尾会意。本义逮、捕、追及) 同本义 隶,及也,从又从尾省,又持尾者从后及之也。--《说文》 跟从;附属 隶而从者。--唐·柳宗元《至小丘西小石潭记》 不隶于宫观之籍。--明·顾炎武《复庵记》 又如隶事(以故事相互隶属) 通离”。流离 饿馑流隶,饥寒道路。--《汉书·叙传·王命论》 通肄” 检查 关东吏隶郡国出入关者。--《史记·酷吏列传》 练习 廼令群臣习隶。--《史记·刘敬叔孙通列传》 隶（隸、隷）lì ⒈附属，属于～属。直～中央。 ⒉封建时代的衙役、差役～卒。皂～。 ⒊旧时地位低、被奴役的人奴～。仆～。 ⒋一种汉字字体，相传是秦朝程邈所创…
Eng
- CC-CEDICT variant of 隸|隶[li4]
- CC-CEDICT (bound form) a person in servitude; low-ranking subordinate|(bound form) to be subordinate to|(bound form) clerical script (the style of characters intermediate between ancient seal and modern regular characters)
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】徒耐切【集韻】待戴切，𠀤音代。【說文】及也。从又，从尾省。又，持尾者，从後及之也。【玉篇】亦作逮。【集韻】或作𨽿。 又【廣韻】【集韻】【韻會】羊至切【正韻】以智切，𠀤音肄。義同。 又【廣韻】本也。 又【集韻】神至切，音示。《方言》餘也，秦晉之閒曰隶。○按今《揚子·方言》本作𨽹。 又【集韻】徒對切，音隊。从後及之也。 又一曰與也。 又大計切。音第。狐子也。○按《爾雅·釋獸》貍子𧳙。《釋文》音曳，《集韻》作隶，音大計切，未知何據。 又蕩亥切，音殆。與迨𨽿逮同。 （隸）【唐韻】【集韻】𠀤郞計切，音麗。【說文】附著也。【後漢·馮異傳】部分諸將，各有配隸。【註】隸，屬也。又【孔融傳】皆隸名而已。 又【史記·酷吏傳】關東吏隸郡國出入關者。【註】隸，閱也。 又【廣韻】僕隸。【集韻】賤稱也。【左傳·隱五年】皁隸之事。【註】士臣皁，皁臣輿，輿臣隸。又【桓二年】士有隸子弟。【註】士𤰞，自以其子弟爲僕隸。【周禮·夏官·方相氏】帥百隸而時儺。【儀禮·旣夕】隸人涅厠。【註】隸人，罪人也。今之徒役作者也。【晉語】其猶隸農也。【註】隸，今之徒也。 又官名。【周禮·夏官】隸僕掌五寢之掃除糞洒之事。又【秋官】司隸掌五隸之灋：罪隸、蠻隸、閩隸、夷隸、貉隸。又【前漢·百官公卿表】司隸校尉周官。 又【後漢·律曆志】隸首作數。【註】博物記曰：隸首，黃帝之臣。一說隸首，善算者也。 又【正字通】姓也。漢隸延之。 又隸書。【晉書·衞恆傳】秦旣用篆，奏事繁多，篆字難成，卽令隸人佐書，曰隸字，漢因行之。隸書者，篆之捷也。○按隸書，諸說不一。或云秦後旴陽變小篆爲隸書。或言程邈獄中所造。韻會辨之頗當，蓋古之隸，卽今之眞書行書也。周興嗣千字文，杜藁鍾隸。蕭子雲云：論草隸法，逸少不及元常，子敬不及逸少。任玠五體序云：隸則羲、獻、鍾、庾、歐、虞、顏、柳。孫過庭書譜曰：元常精于隸，伯英工于草，逸少兼之，此皆以眞行書爲隸也。歐陽修集古錄，始誤以八分書爲隸。書苑云：蔡琰言，割程隸八分，取二分，割李篆二分，取八分，於是爲八分書。任玠亦云：八分酌乎篆隸之閒，則隸之非八分可知。唐六典云：校書郞正字，所掌字體有五，一古文，二大篆，皆不用。三小篆，印璽旗旛用之。四八分，石經𥓓刻用之。五隸書，典籍表奏公私文疏用之。據此，益可信隸卽今之楷書。《正字通》云：東魏大覺寺𥓓題曰：隸書，今楷字也。亦其一証。 又【集韻】力智切，音荔。附也。 又【類篇】力結切，音捩。僕也。 【說文】本作𨾀。【廣韻】俗作𥛬。【韻會】【正韻】作𨽾，非。
Thuyết Văn
及也。 从又、㞑省。又持㞑者從後及之也。 凡隶之屬皆从隶。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
此與辵部逮音義皆同。逮專行而隶廢矣。 徒耐切。古音在十五部。
【隶】 (đãi) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 又、㞑省 (hựu 、 v“phất tỉnh) + 隶 (đãi (Kịp)) Phiên thiết: Đồ nại thiết Thượng tự: 徒 (đồ) | Hạ tự: 耐 (nại) Trung cổ thanh mẫu: 定母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'ai' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: đại (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: cập (Kịp) vậy
Tự hình
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𨽻 · 隷 · 隷 · 隸 · 隸