伍
ngũ
Hán Việt: ngũ · Pinyin: wǔ
Tổng quan
họ [Wu3] đội năm người lính kết giao văn tự phòng chống gian lận số năm (trong ngân hàng)
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | wǔ |
|---|---|
| Hán Việt | ngũ |
| Quảng Đông | ng5 |
| Mân Nam | ngóo |
| Nhật Bản | GO |
| Hàn Quốc | 오 |
| Chú âm | ㄨˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | ngox |
| Baxter-Sagart | C.ŋˤaʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | C.ŋˤaʔ |
| Phản thiết | 疑古切 |
| Thanh mẫu | 疑 |
| Vận | 姥 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Hàng ngũ, năm người lính sắp một hàng gọi là {ngũ}. Như {hàng ngũ} [行伍] lính xếp thành hàng, chỉ quân đội. Bằng hàng. Như {Hán Hàn Tín giáng tước vi hầu, tự tàm dữ Khoái đẳng ngũ} [漢韓信降爵為侯自慚與噲等伍] Hàn Tín bị giáng xuống tước hầu, phải bằng hàng với bọn Phàn Khoái tự lấy làm thẹn.…
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.古代軍隊的編制單位，以五人為一伍。明．張自烈《正字通．人部》：「伍，軍法五人為伍。」《周禮．天官．宮正》：「會其什伍而教之道藝。」 2.軍隊。如：「入伍」。唐．杜牧〈原十六衛〉：「籍藏將府，伍散田畝。」 3.古代基層的戶政編制單位，以五家為一伍。《左傳．襄公三十年》：「田有封洫，廬井有伍。」《管子．乘馬》：「五家而伍，十家而連。」 4.五的大寫。 5.姓。如春秋時楚國有伍子胥。 [動] 雜處、參雜。《荀子．議兵》：「窺敵觀變，欲潛以深，欲伍以參。」唐．楊倞．注：「伍參，猶錯雜也。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 伍 (会意。从人,从五。五人为伍。本义五人构成一个集体) 同本义 伍,行伍。--《广韵》 五人为伍。--《管子·小筐》 会其什伍而教之道义。--《周礼·天官·宫正》 先偏后伍。--《左传·桓公五年》 林不狃之伍。--《左传·哀公十一年》 古代军队编制单位。士兵五名编为一伍 全伍为上。--《墨子·公输》 破伍次之。 又如伍伯(即伍长。古军队中五人为伍,一伍之长称伍长);伍什(指部队);伍老(伍长);伍壮(指乡武装丁壮);伍部(伍长);伍乘(同乘共伍的士卒) 古代民户编制单位。五家编为一伍 伍 wǔ ⒈"五"的大写。 ⒉〈古〉军队编制，五人为一伍。〈引〉军队…
Eng
- CC-CEDICT surname Wu
- CC-CEDICT squad of five soldiers|to associate with|five (banker's anti-fraud numeral)
ja
- JMdict company|group|class|troop|rank
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【韻會】疑古切【集韻】【正韻】阮古切，𠀤音五。【周禮·小司徒】五人爲伍。【說文】相參伍也。三相參爲參，五相伍爲伍。【周禮·天官】設其參傅其伍。【註】參謂卿三人，伍謂大夫五人。 又【齊語】五家爲軌，故五人爲伍。軌長帥之。又【孫子】用兵之法，全軍爲上，破軍次之。全伍爲上，破伍次之。【左傳·桓五年】先偏後伍，伍承彌縫。【註】司馬法，車戰，二十五乗爲偏，以車居前，以伍次之，承偏之隙而彌縫闕漏也。 又五家相保曰伍。【左傳·襄三十年】子產使盧井有伍，輿人誦之曰：取我田疇而伍之。 又漢制有尺籍伍符。 又與衆雜處曰伍。【史記·司馬穰苴傳】臣素𤰞賤，君擢之閭伍之中。又【韓信傳】信過樊將軍門，歎曰：生乃與噲等伍。 又【前漢·律歷志】隂陽相生，自黃鐘始，而左旋，八八爲伍。【註】孟康曰：從子數辰至未得八，下生林鐘，數未至寅得八，上生太簇。律上下相生，皆以此爲率。伍，耦也。八八爲耦。 又姓。 考證：〔【禮·祭義註】五人爲伍。〕 謹按五人爲伍不始於陳澔祭義註，謹將禮祭義註改爲周禮小司徒。〔【周禮·天官】設其參而傅其伍。〕謹照原文省去而字。〔【齊語】五家爲軌，故五人有伍。軌長帥之。〕 謹照原文有伍改爲伍。
Thuyết Văn
相參伍也。 从人五。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
參、三也。伍、五也。周禮曰。五人爲伍。凡言參伍者、皆謂錯綜以求之。易繫辭曰。參伍以變。荀卿曰。窺敵制勝。欲伍以參。韓非曰。省同異之言。以知朋黨之分。偶參伍之騐。以責陳言之實。又曰。參之以比物。伍之以合參。史記曰。必參而伍之。漢書曰。參伍其價。以類相準。此皆引伸之義也。 五亦聲也。疑古切。五部。
【伍】(ngũ) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 人五 (nhân + ngũ) | Thanh phù (聲符): 五亦 (ngũ) Phiên thiết: 疑古切 → nghi + cổ Nghĩa: 相參伍 vậy。 từ nhân (người)五。
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 五