孼
nghiệt
Hán Việt: nghiệt
Tổng quan
biến thể của 孽[nie4]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Hán Việt | nghiệt |
|---|---|
| Quảng Đông | jip6 |
| Nhật Bản | WAKIBARA |
| Hàn Quốc | 얼 |
| Chú âm | ㄋㄧㄝˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | ngiet |
| Baxter-Sagart | ŋ(r)at |
| Hán ngữ Thượng cổ | ŋ(r)at |
| Phản thiết | 倪祭切 |
| Thanh mẫu | 疑 |
| Vận | 薛 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Con vợ lẽ nàng hầu. Yêu hại. Loài yêu về sâu bọ gọi là {nghiệt}. Bây giờ thường gọi các vật quái là {yêu nghiệt} [妖孼]. Nhân xấu. Như {tác nghiệt} [作孼] làm ra cái nhân tai vạ. Tục thường viết là [孽].;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 「孽」的異體字。
Eng
- CC-CEDICT variant of 孽[nie4]
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤魚列切，音闑。【說文】庶子也。【玉篇】憂也。【史記·商君傳】商君者，衞之庶孼公子也。【禮·玉藻】公子曰臣孼。【註】公侯衆子也。 又【通論】妾隸之子曰孼，孼之言蘖也，有罪之女，沒入於公，得幸而有所生，若木旣伐而生枿，故於文从子辥爲孼。孼，辠也。 又【爾雅·釋訓】孼孼，戴也。【詩·衞風】庶姜孼孼。【傳】孼孼盛飾也。 又孼與㜸通。【前漢·賈誼傳】庶人㜸妾緣其履。 又借爲妖孼之孼。【左傳·昭十年】蘊利生孼。【註】蘊，畜也。孼，妖害也。又【前漢·五行志】蟲豸之妖謂之孼。 又叶倪祭切，音義。【焦氏·易林】政令無常，下民多孼。叶上類。 又糱从米，麯糱也，與孼㜸義別。俗譌以媒糱之糱與孼同，非是。㜸字从辥。从薛俗字。
Thuyết Văn
庶子也。 从子。辥聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
玉藻。公子曰臣孼。鄭注。孼當作枿。聲之誤也。玉裁按此記文本作枿。注曰。枿當作孼。後人因注改經。又因經改注。師古匡謬正俗未之知也。凡木萌旁出皆曰櫱。人之支子曰孼。其義略同。故古或通用。固不必指爲聲誤。何注公羊曰。庶孼、衆賤子。猶樹之有櫱生。得其義矣。 魚列切。十五部。
【孼】 (nghiệt) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 子 (tí) | Thanh phù (聲符): 辥 (tiết) Phiên thiết: Ngư liệt thiết Thượng tự: 魚 (ngư) | Hạ tự: 列 (liệt) Trung cổ thanh mẫu: 疑母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ngh' + vận mẫu 'iêt' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: nghiềt (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thứ (Nhiều. Như {thứ dân}) tử (Con. Bất luận trai g) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 孽 · 孽 · 孽