愤
phẫnNôm phẫn
Hán Việt: phẫn · Pinyin: fèn · Nôm: phẫn
Tổng quan
Tức giận, uất ức quá gọi là phẫn [憤]. Như phẫn nộ [憤怒] giận dữ
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | fèn |
|---|---|
| Hán Việt | phẫn |
| Âm Nôm | phẫn |
| Quảng Đông | fan5 |
| Chú âm | ㄈㄣˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | byonx |
| Baxter-Sagart | [b]urʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [b]urʔ |
| Phản thiết | 房問切 |
| Thanh mẫu | 奉 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 憤
- Thiều Chửu Tức giận, uất ức quá gọi là phẫn [憤]. Như phẫn nộ [憤怒] giận dữ. Một âm là phấn. Bực tức, lòng muốn hiểu mà chưa hiểu được đâm ra bực tức gọi là phấn. Luận ngữ [論語] : Bất phấn bất khải, bất phỉ bất phát [不憤不啟, 不悱不發] (Thuật nhi [述而]) Không phát phẫn thì không hiểu ra, chẳng tức chẳng nẩy ra
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm phẫn phẫn uất [Eng: be indignant at injustice]
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 愤 (形声。从心,贲声。从心”,表示与心情等有关。本义郁结于心; 憋闷) 同本义 愤,懑也。--《说文》 发愤以杼情。--《楚辞·九章·惜诵》 志意蕴愤。--《后汉书·王符传》 又如愤切(内心极度愤懑); 愤悁(愤懑郁积); 愤薄(郁结,充塞); 愤厥(由于愤气郁结造成的痉挛昏厥) 充盈,旺盛 愤,盈也。--《方言十二》 阳瘅愤盈。--《国语·周语》 又如愤盈(充溢,积满; 气愤,愤懑); 愤盛(积满,充盈) 愤 愤怒; 怨恨。同忿” 所以昭炯戒,激众愤 愤 fèn ⒈因不满意而激动发怒～怒。气～得很。激起公～。 ⒉努力，进取发～（也写作"发奋"）攻书。
Eng
- CC-CEDICT indignant, anger, resentment
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【正韻】房吻切【集韻】【韻會】父吻切，𠀤墳上聲。【說文】懣也。从心賁聲。【周語】陽癉憤盈。【註】積也。鬱積而怒滿也。 又【集韻】或作𢤬。亦作賁。【禮·樂記】廣賁之音作，而民剛毅。【音義】依註讀爲憤，扶粉反。 又作馮。【莊子·盜跖篇】侅溺於馮氣，郭象讀。 又【韻會】【正韻】𠀤房問切，音與分同。滿也。【論語】不憤不啓。【又】發憤忘食。◎按註𠀤上聲，字書有上去二音。又叶符筠切，音焚。【蘇轍·祭范鎭文】力諫不從，遂致爲臣。開門接士，不怨不憤。【說文】憤本字。憤字从芔作。
Thuyết Văn
懣也。从心。賁聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
房吻切。十三部。
【憤】 (phẫn ⟨phấn⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 心 (tâm) , Thanh phù (聲符): 賁 (bí) Phiên thiết: Phòng vẫn thiết Thượng tự: 房 (phòng) , Hạ tự: 吻 (vẫn) Trung cổ thanh mẫu: 奉母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'ông' ⚡ Chỉnh thanh: Trọc thượng biến khứ (濁上變去): Chữ thượng thanh + toàn trọc → đổi sang khứ thanh ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: phỗng (âm hệ:…
Tự hình
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𢟠 · 𢡝 · 𢤬 · 愤 · 愤 · 憤 · 愤 · 憤