憤
phẫnNôm phẫn
Hán Việt: phẫn · Pinyin: fèn · Nôm: phẫn
Tổng quan
Tức giận, uất ức quá gọi là phẫn [憤]. Như phẫn nộ [憤怒] giận dữ
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | fèn |
|---|---|
| Hán Việt | phẫn |
| Âm Nôm | phẫn |
| Quảng Đông | fan5 |
| Mân Nam | hùn |
| Nhật Bản | FUN |
| Hàn Quốc | 분 |
| Chú âm | ㄈㄣˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | byonx |
| Baxter-Sagart | [b]urʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [b]urʔ |
| Phản thiết | 房問切 |
| Thanh mẫu | 奉 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Tức giận, uất ức quá gọi là phẫn [憤]. Như phẫn nộ [憤怒] giận dữ. Một âm là phấn. Bực tức, lòng muốn hiểu mà chưa hiểu được đâm ra bực tức gọi là phấn. Luận ngữ [論語] : Bất phấn bất khải, bất phỉ bất phát [不憤不啟, 不悱不發] (Thuật nhi [述而]) Không phát phẫn thì không hiểu ra, chẳng tức chẳng nẩy ra
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) phẫn phẫn uất [Eng: be indignant at injustice]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 1.心中想了解卻有困難。《論語．述而》：「不憤不啟，不悱不發。」 2.因心中不滿而動怒、生氣。如：「憤恨」、「憤怒」。唐．駱賓王〈代徐敬業討武氏檄〉：「是用氣憤風雲，志安社稷。」 [名] 仇恨。如：「化除私憤」。《宋史．卷二五五．列傳．張永德》：「張侍中誅我宗黨殆盡，希中以法，報私憤爾。」
Eng
- CC-CEDICT indignant, anger, resentment
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【正韻】房吻切【集韻】【韻會】父吻切，𠀤墳上聲。【說文】懣也。从心賁聲。【周語】陽癉憤盈。【註】積也。鬱積而怒滿也。 又【集韻】或作𢤬。亦作賁。【禮·樂記】廣賁之音作，而民剛毅。【音義】依註讀爲憤，扶粉反。 又作馮。【莊子·盜跖篇】侅溺於馮氣，郭象讀。 又【韻會】【正韻】𠀤房問切，音與分同。滿也。【論語】不憤不啓。【又】發憤忘食。◎按註𠀤上聲，字書有上去二音。又叶符筠切，音焚。【蘇轍·祭范鎭文】力諫不從，遂致爲臣。開門接士，不怨不憤。【說文】憤本字。憤字从芔作。
Thuyết Văn
懣也。从心。賁聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
房吻切。十三部。
【憤】 (phẫn ⟨phấn⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 心 (tâm) , Thanh phù (聲符): 賁 (bí) Phiên thiết: Phòng vẫn thiết Thượng tự: 房 (phòng) , Hạ tự: 吻 (vẫn) Trung cổ thanh mẫu: 奉母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ph' + vận mẫu 'ông' ⚡ Chỉnh thanh: Trọc thượng biến khứ (濁上變去): Chữ thượng thanh + toàn trọc → đổi sang khứ thanh ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: phỗng (âm hệ:…
Tự hình
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𢟠 · 𢡝 · 𢤬 · 愤 · 愤 · 愤