窦
đậuNôm đậu
Hán Việt: đậu · Pinyin: dòu · Nôm: đậu
Tổng quan
Cái lỗ, ở nơi tường vách khoét một cái lỗ để chui vào gọi là đậu [竇]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dòu |
|---|---|
| Hán Việt | đậu |
| Âm Nôm | đậu |
| Quảng Đông | dau3 |
| Chú âm | ㄉㄡˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | duh |
| Baxter-Sagart | lˤok-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | lˤok-s |
| Phản thiết | 杜谷切 |
| Thanh mẫu | 定 |
| Vận | 候 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 竇
- Thiều Chửu Cái lỗ, ở nơi tường vách khoét một cái lỗ để chui vào gọi là đậu [竇]. Khoi, tháo. Họ Đậu. Như Đậu Thúc Hướng [竇叔向]
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm đậu đậu (cái lỗ) [Eng: hole; orifice]
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 窦 (形声。从穴,卖声。本义孔穴) 同本义 窦,空也。--《说文》 穿窦窖。--《礼记·月令》。注入地隋曰窦。” 顺人情之大窦也。--《礼记·礼运》。注孔穴也。” 在刑部狱,见死而由窦出者日三四人。--清·方苞《狱中杂记》 如窦径(洞穴和小路) 门旁小户 筚门闺窦之人而皆陵其上。--《左传》。杜预注闺窦,小户; 穿壁为户,上锐下方,状如圭也。” 泛指简陋门户 荣族子敝,小随母养于宗中,及十二,自窦而走,至大街。--明·冯梦龙《智囊补》 古代椭圆形地窖 窦 dòu ①孔洞。 ②人体某些器官内部凹入的部分鼻～。 ③姓。 【窦娥冤】元代剧作家关汉卿的代表作。写窦娥冤屈而死的故事，反映了当时黑暗的社会现实，塑造了一个富有反抗精神的妇女形象。 【窦固】（-88）东汉大臣。字孟孙。扶风平陵（今陕西咸阳西北）人『明帝时，曾任奉车都尉，与骑都尉耿忠率兵出酒泉塞至天山攻击北匈奴◇又与耿秉等出玉门，击败 车师一带北匈奴势力◇官至光禄勋、卫尉。 【窦建德】（573-621）隋末农民起义首领。清河漳南（今山东武城东北）人。611年，投高士达起义。高死后继为首领，称将军，拥兵10余万。618年称夏王。621年，为救王 世充，与李世民在河南荥阳决战，兵败被俘，被杀于长安。 窦dú 1.大川。
Eng
- CC-CEDICT surname Dou
- CC-CEDICT (literary) hole; aperture, (anatomy) cavity; sinus
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【廣韻】田𠋫切【集韻】【韻會】【正韻】大透切，𠀤音豆。【說文】空也。【禮·月令】穿竇窖。【註】入地隋曰竇。 又鑿垣爲孔曰竇。【左傳·襄十年】王叔之宰曰：蓽門圭竇之人。【註】竇，穿壁爲小戸。 又穴也。【禮·禮運】禮義者，順人情之大竇。【註】竇，孔穴。 又水道也。【左傳·襄二十六年】齊烏餘襲我，高魚有大雨，自其竇入。【註】雨故水竇開。 又決也。【周語】不竇澤。【註】竇，決也。 又地名。【左傳·莊九年】殺子糾于生竇。【註】生竇，魯地。【北史·魏本紀】泰常七年，自雲中西幸屋竇城。【水經注】漢武微行柏谷，遇辱竇門。又感其妻深識之，饋賜以河津令。其鬻渡，今竇津是也。 又姓。【風俗通】夏后相遭有窮氏之難，后緡方姙，逃出自竇而生少康，其後氏焉。漢有魏其侯竇嬰。 又通作窬。【禮·儒行】蓽門圭窬。【釋文】音竇。 又【集韻】徒谷切【正韻】杜谷切。𠀤與瀆通。【周禮註】西竇五嶽。
Thuyết Văn
空也。 从穴。𧶠聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
空孔古今語。凡孔皆謂之竇。古亦借瀆爲之。如周禮注四竇卽四瀆、左傳襄三十年墓門之瀆徐音豆是也。 徒奏切。四部。按古音去入不分。
【竇】(đậu) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 穴 (huyệt) , Thanh phù (聲符): 𧶠 (mại) Phiên thiết: 徒奏切 → đồ + tấu Nghĩa: 空 vậy。 từ 穴。𧶠 thanh。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𥥨 · 𥥷 · 𥩐 · 窦 · 窦 · 竇 · 窦 · 竇