竹
trúc
Hán Việt: trúc · Pinyin: zhú
Tổng quan
tre LT:棵[ke1],支[zhi1],根[gen1] bộ Khang Hy số 118
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhú |
|---|---|
| Hán Việt | trúc |
| Quảng Đông | zuk1 |
| Mân Nam | tik |
| Nhật Bản | TAKE |
| Hàn Quốc | 죽 |
| Chú âm | ㄓㄨˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | triuk |
| Baxter-Sagart | truk |
| Hán ngữ Thượng cổ | truk |
| Phản thiết | 區聿切 |
| Thanh mẫu | 影 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cây trúc, cây tre, có nhiều giống khác nhau, dùng làm được nhiều việc. Sách vở, ngày xưa chưa biết làm giấy, cứ lấy sơn viết vào cái thẻ tre hay mảnh lụa, vì thế nên gọi sách vở là {trúc bạch} [竹帛]. Như {danh thùy trúc bạch} [名垂竹帛] (Tam quốc diễn nghĩa [三國演義]) tiếng ghi trong sác…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: trúc Xuất hiện 14 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: trúc Xuất hiện 14 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: trúc Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.植物名。多年生常綠植物。莖木質，有隆起之節，節間部中空，細長作管狀，色綠。竹莖堅韌，可供建築製器之用。 2.樂器名。笛、簫之屬。《周禮．春官．大師》：「皆播之以八音：金、石、土、革、絲、木、匏、竹。」晉．王羲之〈三月三日蘭亭詩序〉：「雖無絲竹管絃之盛，一觴一詠，亦足以暢敘幽情。」 3.簡冊。如：「竹帛」、「竹簡」。漢．桓寬《鹽鐵論．利議》：「明枯竹，守空言，不知趨舍之宜，時世之變。」 4.姓。如漢代有竹多同。 5.二一四部首之一。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 竹 (象形。小篆字形,象竹茎与下垂的叶片。竹”是汉字的一个部首。从竹”的字大部分是乐器、竹器和记载文字的东西。本义竹子) 同本义 竹,冬生草也。象形。--《说文》 伐竹取道,下见小潭。--柳宗元《小石潭记》 官用竹,皆令录厚头,积之如山。--《世说新语·政事》 又如竹笋汤(竹板子);竹夫人(中空、有孔的竹编床上用品);竹撞(竹编提盒);竹箨(竹笋的皮;笋衣);竹笥(竹箱);竹蓖(竹棍。一端劈开的篾条,用于打人的一种刑具);竹笆(竹 篱);竹皮 竹zhú ⒈多年生常绿植物。竿多节，节间一般中空。种类很多，常见的有慈～、毛～、淡～、苦～子等。竿可造纸、供建筑…
Eng
- CC-CEDICT (bound form) bamboo|Kangxi radical 118
ja
- JMdict bamboo (any grass of subfamily Bambusoideae)|middle (of a three-tier ranking system)
Nguồn gốc
Khang Hy
【廣韻】【集韻】【韻會】張六切【正韻】之六切，𠀤音竺。【說文】冬生靑艸，象形。下垂箁箬也。【竹譜】植類之中，有物曰竹。不剛不柔，非草非木。小異空實，大同節目。【又】竹雖冬蒨，性忌殊寒。九河鮮育，五嶺實繁。【詩·衞風】綠竹猗猗。【禮·月令】日短至，則伐木取竹箭。【周禮·夏官】東南曰揚州，其利金、錫、竹箭。【史記·貨殖傳】渭川千畝竹，其人與千戸侯等。【釋名】竹曰个。【淮南子·俶眞訓】竹以水生。 又八音之一。【周禮·春官】播之以八音：金石土革絲木𠣻竹。【禮·樂記】竹聲濫，濫以立會，會以聚衆。【史記·律書註】古律用竹。【前漢·律歷志】黃帝使泠綸，自大夏之西，崑崙之隂，取竹之解谷生，其竅厚均者，斷兩節閒而吹之，以爲黃鐘之宮。【釋名】竹曰吹。吹，推也，以氣推發其聲也。 又竹𥳑。【左傳註】造𠛬書于竹𥳑。 又竹帛。【史記·孝文紀】請著之竹帛，宣布天下。【說文】著之竹帛謂之書。又竹花，竹實。【謝靈運·晉書】元康二年，巴西界竹生花，紫色，結實。【本草】竹花一名草華。【莊子·秋水篇】鵷雛非練實不食。【註】練實，竹實也。 又竹醉日。【岳陽風土記】五月十三日謂之龍生日，可種竹，《齊民要術》所謂竹醉日也。 又地名。【爾雅·釋地】觚竹、北戸、西王母、日下，謂之四荒。【史記】伯夷、叔齊，孤竹君之二子。【前漢·地理志】孤竹在遼西令支縣。【又】沛郡有竹縣。【註】今竹邑。【又】廣漢郡屬縣有綿竹。【又】零陵郡竹山縣。【水經注】藉水東南流，與竹嶺水合。【穆天子傳】我徂黃竹。【零陵記】桂竹之野。【楊愼集】桂竹，後稱貴竹，今貴州。【福建志】南安縣有苦竹山。 又官名。【唐書·百官志】司竹監掌植竹葦，供宮中百司簾篚之屬。 又書名：【竹書紀年】【戴凱之·竹譜】【劉美之·續竹譜】。 又姓。【廣韻】伯夷、叔齊之後，以竹爲氏。後漢有下邳相竹曾。 又草名。【永嘉郡志】靑田縣有草，葉似竹，可染碧，名爲竹靑。【宛陵詩註】錦竹，草名，似竹而斑。 又木名。【益部方物略】竹柏，生峨嵋山，葉繁長而籜似竹。 又花藥名。【本草】石竹，瞿麥也。鹿竹、菟竹，黃精也。玉竹，葳蕤也。 又菜名。【齊民要術】竹菜，生竹林下，似芹科而莖葉細，可食。【羣芳譜】淡竹葉，一名竹葉菜，嫩時可食。 又果名。【桂海虞衡志】木竹，子、皮色、形狀全似大枇杷，肉甘美，秋冬閒實。 又䑕名。【贊寧·筍志】竹根有䑕，大如貓，其色類竹，名竹豚，亦名稚子，杜詩所謂筍根稚子也。 又魚名。【桂海虞衡志】竹魚出灕水，狀如靑魚，味似鱖。 又酒名。【張協·七命】豫北竹葉。【張華詩】蒼梧竹葉淸。 又【集韻】敕六切，音畜。萹竹，草名。 又與屬玉之屬通，鴨也。【揚雄·蜀都賦】獨竹孤鶬。 又叶職律切。【謝惠連·雪賦】雪宮建于東國，雪山峙于西域。岐昌發詠于來思，姬滿申歌于黃竹。曹風以…
Thuyết Văn
冬生艸也。 象形。 下𠂹者、箁箬也。 凡竹之屬皆从竹。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
云冬生者、謂竹胎生於冬。且枝葉不凋也。云艸者、爾雅竹在釋艸。山海經有云其艸多竹。故謂之冬生艸。戴凱之云。植物之中有艸木竹、猶動品之中有魚鳥獸也。 象㒳㒳竝生。陟玉切。三部。按廣韵張六切。 恐人未曉下𠂹之恉。故言之。
【嶭】 (ngắt) Nghĩa:
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 艸