腊

xílạpNôm lạp

Hán Việt: lạp · Pinyin: xí · Nôm: lạp

Tổng quan

Tục dùng như chữ lạp [臘]

Pinyin
xí
Hán Việt
lạp
Âm Nôm
lạp
Chú âm
ㄌㄚˋ
Unicode
U+814A
Số nét
12
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
臘
Giản thể
腊
Thương Hiệt
BTA

腊克 · 腊八 · 腊味 · 腊日 · 腊月 · 腊梅 · 腊肉 · 腊肠

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinlà
Hán Việttịch
Âm Nômchạp
Quảng Đônglaap6
Nhật BảnHOJISHI
Hàn Quốc석
Chú âmㄌㄚˋ
Hán ngữ Trung cổlap
Baxter-SagartC.rˤap
Hán ngữ Thượng cổC.rˤap
Phản thiết力合切
Thanh mẫu來
Vận盍
Đẳng1

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Thịt khô. Giản thể của chữ 臘

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm lạp lạp nguyệt (tháng chạp); lạp nhục (hãm thịt bằng khói) [Eng: year end sacrifice; dried meat]
  • Giản Dị Hán Nôm tích tích (thịt phơi khô) [Eng: dried meat]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) chạp tháng chạp [Eng: December]

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 「臘」的異體字。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 腊 (形声。从肉,巤声。本义年终祭祀) 祭名。古代阴历十二月的一种祭祀。冬至后第三个戌日祭祀众神 冬至后三戌,腊祭百神。--《说文》。字亦作臈。 夏曰嘉平,殷曰清祀,周曰大蜡,汉曰腊。--蔡邕《独断》 腊先祖五祀。--《礼记·月令》 虞不腊矣。--《左传·僖公五年》 又如腊日(古时腊祭之日。农历十二月初八); 腊祭(古时岁终祭祀); 腊会(古代腊祭时的集会); 腊鼻(本为劣等鹞鹰,喻指无能之人) 腊 农历十二月 腊后花期知渐近,寒梅已作东风信 腊（興）là ⒈〈古〉十二月的一种祭祀◇因称夏历十二月为"腊月"～八（腊月初八）。～肉（腊月或冬天腌制后风干或烟熏过的肉）。 腊xī ⒈干肉，将肉晾干。 腊liè 1.剑的两面刃。

Eng

  • CC-CEDICT dried meat, also pr. [xi2]
  • CC-CEDICT old variant of 臘, 腊[la4]
  • CC-CEDICT ancient practice of offering sacrifices to the gods in the 12th lunar month, the 12th lunar month, (bound form) (of meat, fish etc) cured in winter, esp. in the 12th lunar month

other

  • Nguồn khác Tên hoa (Bioóc Lảp). 鈌湄󰅹𫇥腊󱸰圩 Quét mừa nậu bioóc lảp tềnh vò (Q.L.) Thu dọn về những bông hoa bioóc lảp trên đồi
  • Nguồn khác Tháng chạp. 腊月𬂇汨节大寒 Lảp nguổt bươn thâng tiết đại hàn (C.D.) (Tháng chạp đến tiết đại hàn) Nguổt và bươn đều là tháng; ở đây dùng thừa từ có thể do yêu cầu của thể thơ Tày “bảy tiếng một câu” liên hoàn

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】盧盍切【集韻】【韻會】力合切【正韻】落合切，𠀤音蠟。【說文】冬至後三戌，臘祭百神也。【禮·月令】孟冬臘先祖五祀。【註】此周禮所謂蜡祭也。【前漢·武帝紀】祠門戸比臘。【註】臘者，冬至後臘祭百神也。又【陳勝傳】臘月，勝之汝隂。【註】張晏曰：秦之臘月，夏之九月。臣瓚曰：建丑之月也。又【正字通】風俗通：蔡邕獨斷，皆言夏曰淸祀，殷曰嘉平，周曰蜡，漢曰臘。一說月令，孟冬臘先祖五祀，自昔有之，非自漢始也。又鄭𤣥月令註：臘卽周禮所謂蜡。不知臘祭先祖，蜡祭百神，二祭各別，鄭合爲一，非。又晉博士張亮議曰：臘者，接也，祭宜在新故交接也。俗謂臘之明日爲初歲，秦漢以來有賀，此皆古之遺俗也。又道書言，道家有五臘，正月一日爲天臘，五月五日爲地臘，七月七日爲道德臘，又以十月十二日爲民歲臘，十二月正臘日爲王侯臘。 又【博雅】臘，索也。 又刃也。【周禮·冬官考工記】桃氏爲劒，臘廣二寸有半寸。【註】臘，謂兩刃。【疏】兩刃者，兩面各有刃也。 又【正字通】眞臘，南蠻國名。 又【集韻】力涉切，音巤。義同。

Thuyết Văn

冬至後三戌臘祭百神。 从肉。巤聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

三戌下玉篇有爲字。非也。臘本祭名。因呼臘月、臘日耳。月令。臘先祖五祀。左傳。虞不臘矣。皆在夏正十月。臘卽蜡也。風俗通云。禮傳夏曰嘉平。殷曰淸祀。周曰大蜡。皇侃曰。夏殷蜡在己之歲終。皇說是也。秦本紀。惠王十二年初臘。記秦始行周正亥月大蜡之禮也。始皇三十一年十二月更名臘曰嘉平。十二月者、丑月也。始皇始建亥。而不敢謂亥月爲春正月。但謂之十月朔而已。項羽紀書漢之二年冬。繼之以春。繼之以四月。可證也。更名臘爲嘉平者、改臘在丑月用夏制。因用夏名也。臘在丑月、因謂丑月爲臘月。陳勝傳書臘月是也。漢仍秦制。亦在丑月。而用戌日、則漢所獨也。風俗通曰。臘者、接也。新故交接。大祭以報功也。漢家火行。火衰於戌。故曰臘也。高堂隆曰。帝王各以其行之盛而祖。以其終而臘。火生於寅。盛於午。終於戌。故火家以午祖。以戌臘。按必在冬至後三戌者。恐不在丑月也。鄭注月令曰。臘謂以田獵所得禽祭也。風俗通亦曰。臘者、獵也。按獵以祭。故其祀從肉。 盧盍切。八部。

【臘】 (lạp ⟨tịch⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 肉 (nhục) , Thanh phù (聲符): 巤 (liệp) Phiên thiết: Lô hạp thiết Thượng tự: 盧 (lô) , Hạ tự: 盍 (hạp) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'ap' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: lạp (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: đông (Mùa đông. Theo lịch ) chí (Đến. Như {tân chí nh) hậu (Sau. Nói về địa vị…

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 腊 · 臈 · 𦝙 · 𦠡 · 𦠪 · 𦠼 · 臘 · 腊 · 臈 · 臘 · 腊 · 臘