轄
hạt
Hán Việt: hạt · Pinyin: xiá
Tổng quan
chốt giữ bánh xe (dùng để gắn bánh xe vào trục) (dạng kết hợp) quản lý có thẩm quyền quản lý
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xiá |
|---|---|
| Hán Việt | hạt |
| Quảng Đông | hat6 |
| Mân Nam | hat |
| Nhật Bản | KUSABI |
| Hàn Quốc | 할 |
| Chú âm | ㄒㄧㄚˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | ghrat |
| Baxter-Sagart | [g]ˤrat |
| Hán ngữ Thượng cổ | [g]ˤrat |
| Phản thiết | 苦會切 |
| Thanh mẫu | 溪 |
| Vận | 泰 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái đinh chốt xe, cái chốt cắm ngoài đầu trục cho bánh xe không trụt ra được. Cai quản. Như {tổng hạt} [總轄] cai quản tất cả mọi việc. Tiếng xe đi.
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm hợt hời hợt [Eng: cursory, superficial]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 貫穿車軸的金屬鍵，以防輪子脫落。《漢書．卷九二．游俠傳．陳遵傳》：「取客車轄投井中。」 [動] 管理、治理。如：「管轄」。《紅樓夢》第七三回：「（住兒媳婦）和這兩個丫頭在臥房裡大嚷大叫，二姐姐竟不能轄治。」
Eng
- CC-CEDICT linchpin (used to fasten a wheel to an axle)|(bound form) to govern; to have jurisdiction over
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【廣韻】胡瞎切【集韻】【韻會】下瞎切【正韻】胡八切，𠀤音鎋。【說文】車聲也。一曰鍵也。【韻會】車軸端鍵。【釋名】轄，害也。車之禁害也。【左傳·襄三十一年】巾車脂轄。【註】巾車，車官。塗脂其轄，以利轉也。 又星名。【晉書·天文志】轄星傅軫兩旁，主王侯。左轄爲同姓，右轄爲異姓。 又提轄，宋官名。 又【集韻】苦會切，音𥢶。車聲。 又【集韻】【韻會】𠀤何葛切，音曷。輵轄，轉搖貌。詳前輵字註。【正字通】轄，一作鎋，鎋猶管也。轂空，裹之以金，如管也。管轄之義取此。 又與𤛉同。【左傳·昭二十五年】昭子賦車轄。【詩·小雅】作𤛉。
Thuyết Văn
車聲也。 从車。害聲。 一曰轄、 鍵也。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
轂與軸相切聲也。史記大人賦輵轄。漢書轄作螛。張揖曰。輵螛、搖目吐舌皃。則史記爲譌字矣。 胡八切。十五部。廣韵又苦葢切。 逗。 鍵下曰鉉也。一曰車轄。此鍵轄二篆爲轉注也。舝下曰車軸耑鍵也。然則舝轄二篆異字而同義同音。
【轄】 (hạt) Lục thư: Chuyển chú Cấu trúc: Chuyển chú — Từ: 車 (xa (Cái xe.)) Nghĩa: xa (Cái xe.) thanh vậy Một thuyết khác: 轄、鍵也
Tự hình
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 舝 · 鎋 · 輨 · 䡷 · 𨍤 · 𩏓 · 舝 · 輨 · 辖 · 鎋 · 辖 · 鎋