鉞

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤王伐切，音越。【廣雅】鉞，斧也。【書·牧誓】王左杖黃鉞。【左傳·昭十五年】鏚鉞秬鬯。【疏】鉞大而斧小。【太公·六韜】大柯斧重八斤。一名天鉞。【釋名】鉞，豁也。所向莫敢當前，豁然破散也。 又星名。【史記·天官書】東井爲水事，其西曲星曰鉞。【說文】本作戉。大斧，鉞車鑾聲，呼會切，引《詩》：鑾聲鉞鉞。【徐鉉曰】俗作鐬。以鉞作斧戉之戉。非是。【正字通】按徐說迂曲難通。《說文》䋐越狘皆从戉聲，鉞从戉，讀若誨，別訓鑾聲，自相矛盾。徐渭俗作鐬非，不知从戉無嘒聲，尤非。古作戉。司馬法，从戉。詩書周禮史傳，𠀤从鉞。鉞當卽戉之重文也。

Thuyết Văn

車鑾聲也。从金。戉聲。詩曰。鑾聲鉞鉞。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

徐鉉等曰。今俗作鐬。以鉞作斧戉之戉。非是。呼會切。十五部。玉裁按詩采菽。鸞聲嘒嘒。傳曰。中節也。泮水。鸞聲噦噦。傳曰。言其聲也。釋文不言有作鐬者。鼎臣何以云今作鐬與。攷玉篇、廣韵皆有鐬字。注呼會切。鈴聲也。而泮水噦噦呼會反。鑾聲卽鈴聲。然則古本毛詩非無作鐬鐬者。故篇、韵猶存其說。鐬爲正字。采菽嘒嘒呼惠反。殆叚借字。許訓噦爲气啎。見於內則。詩不得以狀鑾聲。或叚借可也。以戉聲之字狀鸞聲。尤殊不類。鐬从歳聲。歳从戌聲。戌聲歳聲則與鑾聲相似。詩言和鑾雝雝。宫聲也。車緩行。舒徐聲也。八鑾鎗鎗。鑾聲銊銊。鳴玉鑾之秋秋。商聲也。車將止。舌與鈴相摩聲也。疑古毛詩泮水本作銊銊。後乃變爲鐬字。許所據作銊、戌聲。辛律切。變爲鐬、呼會切。當鼎臣兄弟時。說文銊篆譌鉞。而鼎臣兄弟乃仍以呼會切之。葢昧其遷移原委矣。銊字之存於今者爲鋸聲、爲𨧱銊。

【鉞】 (việt) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 金 (kim) | Thanh phù (聲符): 戉 (việt) Phiên thiết: Hô hội thiết Thượng tự: 呼 (hô) | Hạ tự: 會 (hội) Trung cổ thanh mẫu: 曉母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'h' + vận mẫu 'oái' Suy luận: hoái (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: xa (Cái xe.) loan ({Loan linh} [鑾鈴] trư) thanh vậy

Tự hình

• Tiểu triện
• Khải thư

Dị thể: 銊 · 鋮 · 鐬 · 鈛 · 䤦 · 龯 · 𨬓 · 戉 · 鈛 · 銊 · 鋮 · 鐬