閼
át
Hán Việt: át · Pinyin: è
Tổng quan
chặn kiềm chế kiểm soát xem 閼氏 阏氏[yan1 zhi1]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | è |
|---|---|
| Hán Việt | át |
| Quảng Đông | aat1 |
| Nhật Bản | FUSAGU |
| Hàn Quốc | 알 |
| Chú âm | ㄜˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | qat |
| Baxter-Sagart | qˤat |
| Hán ngữ Thượng cổ | qˤat |
| Phản thiết | 依倨切 |
| Thanh mẫu | 影 |
| Vận | 先 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Chẹn, lấp. Một âm là {yên}. {Yên Chi} [閼氏] tên hiệu vợ chính vua rợ Hung Nô [匈奴], thời Hán [漢].
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 阻塞、壅塞。《列子．楊朱》：「夫耳之所欲聞者音聲，而不得聽，謂之閼聰；目之所欲見者美色，而不得視，謂之閼明。」唐．劉禹錫〈唐故衡州刺史呂君集序〉：「孰能閼其勢，而爭夫光者乎？」 [名] 遮擋的器物。《荀子．禮論》：「抗折，其䫉以象槾茨番閼也。」唐．楊倞．注：「閼謂門戶壅閼風塵者。」《漢書．卷八九．循吏傳．召信臣傳》：「開通溝瀆，起水門提閼凡數十處，以廣溉灌。」
Eng
- CC-CEDICT to block|to restrain|to control
- CC-CEDICT used in 閼氏|阏氏[yan1 zhi1]
Nguồn gốc
surround-above
Khang Hy
【唐韻】烏割切【集韻】【韻會】【正韻】阿葛切，𠀤音遏。【說文】遮壅也。【廣韻】止也，塞也。【前漢·景十三王傳】今臣雍閼不得聞。【註】閼，烏曷反。止也。【楚辭·九思】志閼絕兮安如。【註】志望已訖，不知所之。【列子·楊朱篇】管夷吾曰：肆之而已，勿壅勿閼。【蔡邕·樊惠渠歌】我有長流，莫或閼之。【釋文】𠀤音遏。 又【爾雅·釋天】太歲在甲曰閼逢，太歲在卯曰單閼。【釋文】閼，烏割切。【淮南子·天文訓】寅在甲曰閼蓬。【註】言萬物鋒芒欲出，擁遏未通，故曰閼蓬也。 又星名。【前漢·律歷志】大火，閼伯之星也。 又城名。【史記·秦本紀】攻趙閼與。【註】儀州和順縣，卽古閼與城。【郡縣誌】閼與，在磁州武安縣。今屬彰德府。又【後漢·郡國志】上黨涅縣有閼與聚。 又人名。【左傳·襄九年】陶唐氏之火正閼伯居商丘。又【隱十一年】公孫閼，與潁考叔爭車。【註】公孫閼，鄭大夫。【釋文】𠀤於葛反。【前漢·景帝紀】閼爲臨江王。【註】閼，一曷反。 又【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤於歇切，音謁。義同。 又【集韻】或作堨。詳堨字註。 又【五音集韻】依倨切，音飫。閼與，容暇貌。【前漢·揚雄傳】窮宂閼與。【註】晉灼曰：閼與，容貌也。師古曰：閼與，容暇之貌也。 又【廣韻】烏前切【集韻】因蓮切，𠀤音煙。閼氏，單于適妻也。【前漢·韓王信傳】乃使人厚遺閼氏。【註】閼，於連反。【史記·匈奴傳】後有所愛閼氏。【索隱註】閼氏，匈奴皇后號也。習鑿齒與燕王書曰：山下有紅藍，北方人採取其花染緋黃，捋取其上英鮮者作臙脂，婦人採捋用爲顏色，因名妻作閼氏。 又【史記·歷書】年名焉逢。【註】甲歲雄也。漢書作閼逢。閼亦音焉。 又【廣韻】於乾切【集韻】尤虔切，𠀤音焉。義同。
Thuyết Văn
遮𢹬也。 从門。於聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
遮者、遏也。𢹬者、袌也。古書壅遏字多作𢹬閼。如許所說則同義異字也。 此於雙聲取音。烏割切。十五部。爾雅。歲在卯曰單閼。讀如蟬蔫。
【閼】 (át ⟨yên⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 門 (môn) | Thanh phù (聲符): 於 (ư) Phiên thiết: Ô cát thiết Thượng tự: 烏 (ô) | Hạ tự: 割 (cát) Trung cổ thanh mẫu: 影母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu '?' + vận mẫu 'at' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: át (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: già (Chận. Như {già kích})𢹬 vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 阏 · 阏 · 阏