闌
lan
Hán Việt: lan · Pinyin: lán
Tổng quan
lan can hàng rào màn cửa kiếng kiệt sức muộn màng
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | lán |
|---|---|
| Hán Việt | lan |
| Quảng Đông | laan4 |
| Nhật Bản | RAN |
| Hàn Quốc | 란 |
| Chú âm | ㄌㄢˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | lan |
| Baxter-Sagart | [r]ˤan |
| Hán ngữ Thượng cổ | [r]ˤan |
| Phản thiết | 陵延切 |
| Thanh mẫu | 來 |
| Vận | 寒 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Tới hết, hầu hết. Như {tuế lan} [歲闌] năm sắp hết, cuối năm, {dạ lan} [夜闌] đêm khuya, {tửu lan} [酒闌] cuộc rượu gần tàn, hết hứng thú gọi là {ý hứng lan san} [意興闌姍]. Nguyễn Trãi [阮廌] : {Hồ hải niên lai hứng vị lan} [湖海年來興未闌] (Hải khẩu dạ bạc hữu cảm [海口夜泊有感]) Mấy năm nay cái hứng h…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm lan lan (muộn, sắp tàn): xuân ý như lan; lan can [Eng: door screen; railing fence; separate; to block up, the end of; late]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: lan Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名]_x000D_ 1.門前的遮欄。《說文解字．門部》：「闌，門遮也。」漢．王充《論衡．謝短》：「挂蘆索於戶上，畫虎於門闌。」_x000D_ 2.欄杆。五代十國．李煜〈浪淘沙．簾外雨潺潺〉詞：「獨自暮憑闌，無限江山，別時容易見時難。」_x000D_ 3.手鐲類的飾品。明．陶宗儀《元氏掖庭侈政》：「一人獻柳金簡、翠腕闌。」_x000D_ 4.姓。如隋代有闌榮。_x000D_ [動]_x000D_ 遮止、阻隔。《馬王堆漢墓帛書．戰國縱橫家書．朱己謂魏王章》：「晉國去梁千里，有河山以闌之。」_x000D_ [形]_x000D_ 1.將盡、晚。常用於酒和時間。…
Eng
- CC-CEDICT railing|balustrade|door-screen|exhausted|late
Nguồn gốc
surround-above
Khang Hy
【唐韻】洛干切【集韻】【韻會】【正韻】郞干切，𠀤音蘭。【說文】門遮也。【戰國策】晉國之去梁也，千里有餘，有河山以闌之。【史記·楚世家】雖儀之所甚願爲門闌之厮者，亦無先大王。【後漢·明帝紀】勞賜縣掾史及門闌走卒。【註】續漢志曰：五伯鈴下待閣門闌部署街里。 又車上闌。【左傳·宣十二年·楚人惎之脫扃註】扃，車上兵闌也。 又【廣韻】晚也。【岑參詩】蕭條芳歲闌。 又【增韻】褪也，衰也。 又【玉篇】牢也。 又【廣韻】希也。飮酒半罷也。【史記·高祖紀】酒闌。【註】闌，言希也。謂飮酒者，半罷半在，謂之闌。【杜甫詩】廚人語夜闌。 又【廣韻】盡也。【蔡琰·胡笳十八拍】更深夜闌兮夢汝來斯。 又妄也。【史記·汲黯傳】文吏繩，以爲闌出財物於邊關乎。【註】闌，妄也。 又無符傳出入爲闌。【史記·高祖功臣年表】陽平侯杜相夫闌出函谷關。【前漢·成帝紀】闌入尚方掖門。【註】應劭曰：無符籍妄入宮曰闌。 又腕闌。【元氏掖庭記】元靜懿皇后旦日，人獻翠腕闌。【註】闌，手鐲類。 又闌干。【左思·吳都賦】珠琲闌干。【註】闌干，猶縱橫也。 又縣名。【前漢·地理志·闌註】屬越巂郡。 又【集韻】郞旰切。同𢒞。文也。或作斕。亦省。 又【韻補】叶陵延切，音連。【蘇軾·遊東西巖詩】况復情所鍾，感槩萃中年。正賴絲與竹，陶寫有餘歡。常恐兒輩覺，坐令高趣闌。歡音軒。 考證：〔【杜甫詩】廚人夜語闌。〕 謹照原詩改廚人語夜闌。
Thuyết Văn
門遮也。 从門。柬聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
謂門之遮蔽也。俗謂㰍檻爲闌。引申爲酒闌字。於遮止之義演之也。 洛干切。十四部。
【闌】 (lan) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 門 (môn) | Thanh phù (聲符): 柬 (giản) Phiên thiết: Lạc kiền thiết Thượng tự: 洛 (lạc) | Hạ tự: 干 (kiền) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'an' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: làn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: môn (Cửa. Cửa có một cánh) già (Chận. Như {già kích}) vậy
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 䦨 · 𨴨 · 阑 · 阑 · 阑