上下
Hán Việt: thượng hạ · Pinyin: shàng xià
Tổng quan
Trên và dưới — Người trên và người dưới — Lên và xuống
职位、辈分较高的人和较低的人君臣上下, 上下交而其志同也, 和上下尊卑等列; 高处与低处; 上面与下面。有时具体指天、地，山、泽上下未形，何由考之, 畴若予上下草木鸟兽? 3.犹言增减从其爵而上下之; 表示程度的高低，事物的优劣不相上下; 犹言古今篇章博举，通于上下; 犹言前后上下文, 上下要相联，首尾要相应; 犹言左右，表示约数一斤上下, 五十岁上下。
1.上升下降。《楚辭．屈原．卜居》：「將氾氾若水中之鳧乎？與波上下偷以全吾軀乎？」唐．杜甫〈卜居〉詩：「無數蜻蜓齊上下，一雙鸂鶒對沉浮。」 2.增減。《周禮．秋官．司儀》：「凡四方之賓客，禮儀辭命餼牢賜獻，以二等從其爵而上下之。」《國語．齊語》：「索訟者三禁而不可上下，坐成以束矢。」 3.泛指相對的兩個方向。如高低、尊卑、優劣、天地、神人、古今等，隨文而異。《書經．周官》：「宗伯掌邦禮，治神人、和上下。」《儒林外史》第四一回：「每船兩盞明角燈，一來一往，映著河裡，上下明亮。」 4.左右、相差無幾。唐．韓愈〈與馮宿論文書〉：「有張籍者，年長於翶，而亦學於僕，其文與翶相上下。」《老殘遊記二編》第七回：「點算西首五排，人大概在一百名上下。」 5.公差、衙役。《水滸傳》第八回：「前日方纔吃棒，棒瘡舉發，這般炎熱，上下只得擔待一步。」《初刻拍案驚奇》卷二：「上下饒恕，隨老婦到家中取錢謝你。」 6.問謝世者或釋家之名諱。如：「請教令師上下？」
Nghĩa
Việt
- Biên soạn 上下 hàng-xià n./attr. 1. above and below; up and down 2. superior and inferior; ruler and subject; high and low; senior and junior 3. old and young 4. heaven and earth ◆aux. about; more or less
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 1.上升下降。《楚辭．屈原．卜居》：「將氾氾若水中之鳧乎？與波上下偷以全吾軀乎？」唐．杜甫〈卜居〉詩：「無數蜻蜓齊上下，一雙鸂鶒對沉浮。」 2.增減。《周禮．秋官．司儀》：「凡四方之賓客，禮儀辭命餼牢賜獻，以二等從其爵而上下之。」《國語．齊語》：「索訟者三禁而不可上下，坐成以束矢。」 3.泛指相對的兩個方向。如高低、尊卑、優劣、天地、神人、古今等，隨文而異。《書經．周官》：「宗伯掌邦禮，治神人、和上下。」《儒林外史》第四一回：「每船兩盞明角燈，一來一往，映著河裡，上下明亮。」 4.左右、相差無幾。唐．韓愈〈與馮宿論文書〉：「有張籍者，年長於翶，而亦學於僕，其文與翶相上下。」《老殘遊記二編》第七回：「點算西首五排，人大概在一百名上下。」 5.公差、衙役。《水滸傳》第八回：「前日方纔吃棒，棒瘡舉發，這般炎熱，上下只得擔待一步。」《初刻拍案驚奇》卷二：「上下饒恕，隨老婦到家中取錢謝你。」 6.問謝世者或釋家之名諱。如：「請教令師上下？」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển ①职位、辈分较高的人和较低的人君臣上下, 上下交而其志同也, 和上下尊卑等列。②高处与低处; 上面与下面。有时具体指天、地，山、泽上下未形，何由考之, 畴若予上下草木鸟兽?③犹言增减从其爵而上下之。④表示程度的高低，事物的优劣不相上下。⑤犹言古今篇章博举，通于上下。⑥犹言前后上下文, 上下要相联，首尾要相应。⑦犹言左右，表示约数一斤上下, 五十岁上下。
- Kaggle Zh-Vi fluctuate
Eng
- JMdict top and bottom
- JMdict up and down
- JMdict high and low
- JMdict above and below
- JMdict upper and lower ends
- Cihui the top and bottom of sth; the full vertical extent of sth; from top to bottom; to go up and down; before and after (as in 上下文 "context"); (used after a quantity) approximately; ... or so; (in a social hierarchy) the high and the low; seniors and juniors (as in 上下和睦 "harmony between superiors and subordinates"); all members of a group (as in 舉國上下; 举国上下 "the entire nation"); relative superiority (as in 不相上下 "evenly matched")
Đức
- Handedict auf der einen Seite (und) auf der anderen Seite
ja
- JMdict 上下（うえした）
- JMdict 上下（じょうげ）
- JMdict 上下（しょうか）
other
- Nguồn khác Người trên và người dưới
- Nguồn khác Lên và xuống
- Nguồn khác 上胡不法先王之法？ Nhà vua sao không noi theo phép tắc của các tiên vương? (Lã thi xuân thu)
- Nguồn khác 5. Đi lên, đến: 上山Lên núi
- Nguồn khác 慾窮千里目，更上一 層樓 Đang định nhìn mút tầm mắt ra xa đến ngàn dặm, thì lại đi lên một tầng lầu (Vương Chi Hoán)
- Nguồn khác 你上哪兒？ Anh đi đâu đấy?
- Nguồn khác 6. Tiến lên: 甘茂攻宜 陽，三鼓之而卒不上 Cam Mậu tấn công Nghi Dương, ba lần đánh trống nhưng quân sĩ vẫn không chịu tiến lên (Chiến quốc sách)
- Nguồn khác 7. Trình lên, dâng lên, tâu lên: 太尉乃跪上天子璽 Quan thái úy bèn quỳ xuống dâng lên cái ấn của thiên tử (Sử kí)
- Nguồn khác 8. Đứng trên: 民可近也，而不可 上也 Đối với dân thì chỉ có thể gần, chứ không thể đứng trên họ (Quốc ngữ: Chu ngữ trung)