僭
tiếm
Hán Việt: tiếm · Pinyin: jiàn
Tổng quan
(hình thức ràng buộc) vượt quyền
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jiàn |
|---|---|
| Hán Việt | tiếm |
| Quảng Đông | cam3 |
| Mân Nam | tsiàm |
| Nhật Bản | OGORU |
| Hàn Quốc | 참 |
| Chú âm | ㄐㄧㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | cemh |
| Baxter-Sagart | tsˤ[i]m-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | tsˤ[i]m-s |
| Phản thiết | 子念切 |
| Thanh mẫu | 精 |
| Vận | 㮇 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Định lấn, kẻ dưới giả thác lấn ngôi người trên gọi là {tiếm}. Như {tiếm thiết { [僭窃], {tiếm việt} [僭越] , v.v.;
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm tém tóm tém (nhai thiếu răng) [Eng: completely toothless]
- Bảng Tra Chữ Nôm tím màu tím; bầm tím [Eng: violet; pelioma]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 假冒在上位者的名義，超越本分以行事。如：「僭越」。《南史．卷一．宋武帝本紀》：「姦宄具殲，僭偽亦滅。」《文選．潘岳．為賈謐作贈陸機詩》：「南吳伊何？僭號偁王。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 僭 虚伪 僭而无征。--《左传·昭公八年》 覆为我僭。--《诗·大雅·抑》 又如僭乱(虚妄淆乱);僭词(虚妄之辞) 过分 不僭不滥,不敢怠遑。--《诗·商颂·殷武》 又如僭溢(过分);僭奢(过分奢侈) 差失,罪过;乱 不僭不贼。--《诗·大雅·抑》 表示自谦 僭盗 僭盗中原。--南朝梁·丘迟《与陈伯之书》 僭妄 僭jiàn ⒈超越本分，过分，旧时指下级冒用上级的名义或器物等赏不欲～（不欲不要）。～号。～越。 ⒉虚假，不真实小人之言，～而无征（征证明）。
Eng
- CC-CEDICT (bound form) to overstep one's authority
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【韻會】【正韻】𠀤子念切，尖去聲。【說文】假也。【廣韻】儗也。又差也。【書·湯誥】天命弗僭。【詩·大雅】不僭不賊。 又側禁切，音譖。【詩·小雅】亂之初生，僭始旣涵。【註】僭始，不信之端也。由讒人以不信之言始入，王涵容不察眞僞也。 又七林切，音侵。亂也。【詩·小雅】以雅以南，以籥不僭。 考證：〔【書·大浩】天命弗僭。〕 謹照原書誥改湯誥。【王宏源註】僭原字作亻㬱。
Thuyết Văn
儗也。 从人。朁聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
各本作假也。今依玉篇所引正。廣韵亦云擬也。以僭儗二篆相聯互訓。知作假之非矣。以下儗上。僭之本義也。引伸之則訓差。大雅不僭不賊傳是也。又訓不信。小雅覆謂我僭箋是也。其小雅巧言傳曰。僭、數也。則謂僭卽譖之假借也。詩亦假譖爲僭。如大雅桑柔、瞻卬箋是也。 子念切。七部。
【僭】(tiếm) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 人 (nhân) | Thanh phù (聲符): 朁 (thảm) Phiên thiết: 子念切 → tí + niệm Nghĩa: 儗 vậy。 từ nhân (người)。朁 thanh。
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 僣 · 𠍴 · 僣 · 僣