弹
đạn
Hán Việt: đạn
Tổng quan
đận đà đận, lận đận [Eng: diily-dally, unsucessful]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | dàn |
|---|---|
| Hán Việt | đạn |
| Quảng Đông | daan6 |
| Nhật Bản | TAMA |
| Hàn Quốc | THAN |
| Chú âm | ㄉㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | dan |
| Baxter-Sagart | [d]ˤar-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | [d]ˤar-s |
| Phản thiết | 唐干切 |
| Thanh mẫu | 定 |
| Vận | 寒 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 彈
- Thiều Chửu Cái cung bắn đạn. Viên đạn. Một âm là {đàn}. Bắn ra. Vật gì có tính chun lại rồi lại duôi ra gọi là {đàn tính} [彈性]. Đánh. Như {đàn kiếm} [彈劍] đánh gươm, {đàn cầm} [彈琴] đánh đàn. Gảy, lấy đầu móng tay hai ngón mà búng mà gảy. Đàn hặc. Như {đàn tham} [彈參] hặc kẻ có lỗi.
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: rờn Xuất hiện 24 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: rờn Xuất hiện 26 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: rờn Xuất hiện 3 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 「彈」的異體字。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 弹 (形声。从弓,单声。本义弹丸) 同本义 弹,行丸也。--《说文》 长安大道边,挟弹谁家儿?--唐·苏涣《变律》其三 又如枪弹;弹子涡(卵石);枪林弹雨(形容战斗激烈);弹丸黑子(形容地域狭小) 形状像弹丸的东西,如圆形的果实;禽鸟的卵等 其法乃以凫弹数十,黄、白各聚一器。--宋·周密《齐东野语》 弹弓 援弹飞丸,应弦而落。--《魏书》 炸弹 弹 dàn ①弹子；弹丸。 ②枪弹、炮弹、炸弹之类的总称。又见tán。 【弹道导弹】'弹道式导弹'的简称。由火箭发动机推送到一定高度和一定速度后，发动机关闭，弹头沿着预定弹道飞向目标。 【弹道曲线】炮弹飞行的轨迹…
Eng
- CC-CEDICT crossball|bullet|shot|shell|ball
- CC-CEDICT to pluck (a string)|to play (a string instrument)|to spring or leap|to shoot (e.g. with a catapult)|(of cotton) to fluff or tease|to flick|to flip|to accuse|to impeach|elastic (of materials)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𢎝【唐韻】【集韻】【韻會】徒案切【正韻】杜晏切，𠀤音憚。【玉篇】行丸也。【吳越春秋】彈生於古之孝子。孝子不忍見父母爲禽獸所食，故作彈以守之。【李尤·彈銘】昔之造彈，起意弦木。以彈爲矢，合竹爲樸。 又彈丸，喻小也。【史記·虞卿傳】此彈丸之地。 又鬼彈。【水經注】永昌郡北山水傍，瘴氣特惡，氣中有物，不見其形，其作有聲，中木則折，中人則害，名曰鬼彈。 又【廣韻】徒干切【集韻】【韻會】唐干切【正韻】唐闌切，𠀤音檀。【廣韻】射也。【集韻】彈丸射也。【左傳·宣二年】晉靈公從臺上彈人，而觀其避丸也。 又擊也。【史記·孟嘗君傳】馮驩彈其劒而歌。 又【韻會】鼓爪曰彈。【屈原·漁父】新沐者必彈冠。【史記·五帝紀】舜彈五絃之琴。 又【廣韻】糾也。【增韻】劾也。【周禮·地官·里宰註】街彈之室。【疏】漢時在街置室，檢彈一里之民。【後漢·史弼傳】州司不敢彈糾。 又掉也。【周禮·冬官考工記】句兵欲無彈。【註】句兵，戈戟屬。彈謂掉也。 又彈棊。【西京雜記】成帝好蹴踘，羣臣以爲勞。帝曰：可擇似而不勞者奏之。家君作彈棊以獻。 又叶徒沿切，音田。【陸機·文賦】抱景者咸叩，懷響者必彈。或因枝以振葉，或沿波以討源。又𢎚字。
Thuyết Văn
行丸也。 从弓。單聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
左傳。晉靈公從臺上彈人。而觀其避丸也。引申爲凡抨彈、糾彈之偁。 徒案切。十四部。亦平聲。
【彈】(đàn) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 弓 (cung) | Thanh phù (聲符): 單 (đơn) Phiên thiết: 徒案切 → đồ + an Nghĩa: 行丸 vậy。 từ 弓。單 thanh。
Tự hình
- Giáp cốt
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 弹 · 弾 · 𢎚 · 𢎛 · 𢎝 · 𢎫 · 𢎲 · 弹 · 弾 · 弹 · 彈 · 弾