泄

xièduệNôm tiết

Hán Việt: duệ · Pinyin: xiè · Nôm: tiết

Tổng quan

Thư sướng. Như dung dung duệ duệ [融融洩洩] vui vẻ hả hê (thư sướng vui hòa), tả cái thú mẹ con họp mặt vui vẻ. Cũng viết [溶溶洩洩]

Pinyin
xiè
Hán Việt
duệ
Âm Nôm
tiết
Chú âm
ㄒㄧㄝˋ
Unicode
U+6CC4
Bộ thủ
水
Số nét
8
Cấu trúc
left-right
Giản thể
泄
Thương Hiệt
EPT

泄出 · 泄劲 · 泄勁 · 泄密 · 泄底 · 泄怒 · 泄恨 · 泄愤

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinxiè
Hán Việttiết
Âm Nômdịa
Quảng Đôngjai6
Mân Namsiat
Nhật BảnMORERU
Hàn Quốc설
Chú âmㄒㄧㄝˋ
Hán ngữ Trung cổjed
Baxter-Sagarts-lat
Hán ngữ Thượng cổs-lat
Phản thiết先結切
Thanh mẫu心
Vận薛
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Chất lỏng chảy ra ngoài. Như bài tiết [排泄] cho chảy ra, chỉ sự tống các chất cặn bã ra khỏi cơ thể. Lộ ra ngoài. Như tiết lộ [泄露] hở lộ sự cơ. Cũng như nói tiết lậu [泄漏]. Tạp nhạp. Nhờn láo, nhăn nhở. Một âm là duệ. Duệ duệ [泄泄] trễ tràng. Như thiên chi phương quệ, vô nhiên duệ duệ [天之方蹶，無然泄泄] (Thi Kinh [詩經]) trời đang nhộn nhạo, đừng có trễ tràng thế

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm thực xem tiết [Eng: see tiết]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) tướt đi tướt (đi ỉa chảy) [Eng: have diarrhoea]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] phúc trướng tả tiết chẳng dừng khát khao
  • Bảng Tra Chữ Nôm tiết tiết ra [Eng: to discharge]
  • Bảng Tra Chữ Nôm duệ [Eng: leak; vent; flow; reveal]
  • Bảng Tra Chữ Nôm dịa giặt dịa [Eng: leak; vent; flow; reveal]

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [動]_x000D_ 1.液體或氣體等排出、漏出。如：「排泄」。《莊子．秋水》：「天下之水，莫大於海，萬川歸之，不知何時止，而不盈; 尾閭泄之，不知何時已，而不虛。」《禮記．月令》：「是月也，生氣方盛，陽氣發泄，句者畢出，萌者盡達，不可以內。」唐．杜甫〈北征〉詩：「老夫情懷惡，嘔泄臥數日。」《初刻拍案驚奇》卷一七：「又有時夢見師父來爭風，染成遺精夢泄癆瘵之病，未幾身死。」_x000D_ 2.透露、露出。如：「泄露」、「泄密」。《管子．君臣下》：「古者有二言：牆有耳、伏寇在側。牆有耳者，微謀外泄之謂也。」《史記．卷一○五．扁鵲倉公列傳．扁鵲》：「我有禁方，年老，欲傳與公，公毋泄。」_x000D_ 3.發散。如：「泄恨」、「泄憤」。宋．張孝祥〈代總得居士與葉參政〉：「師退，虜復取之，即盡屠其人，以泄憤怒。然民終不悔。」_x000D_ [名]_x000D_ 1.中醫上指肌肉失去收縮功能的症狀。漢．張機《金匱要略方論．卷上．中風歷節病脈證并治．桂枝芍藥知母湯方》：「味酸則傷筋，筋傷則緩，名曰泄。」_x000D_ 2.姓。如春秋時魯國有泄柳。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 泄 (形声。从水,世声。本义泄水。在江西) 假借为歇”。发泄; 发散 运物之泄也。--《庄子·山木》。司马注发也。” 穷岫泄云。--左思《魏都赋》。注犹出也。” 宗气泄也。--《素问·平人气象论》。注谓发泄也。” 精泄于目。--《淮南子·本经》 惠此中国,俾民忧泄。--《诗·大雅·民劳》 蓄泄数千载。--李白《历阳壮士勤将军名思齐歌》 又如泄宣(宣泄,宣露); 泄冤(表白或洗雪冤屈); 泄写(宣泄,倾吐。写,同泻”) 排出 振河海而不洩。--《礼记· 泄（洩）xiè ⒈排出，流出排～。水～不通。 ⒉散发～愤。发～。 ⒊漏，露～漏。～密。～底（揭穿内幕）。 ⒋〈喻〉丧失信心、勇气别～劲。不要～气。 泄yì 1.水名。参见"泄水"。 2.见"泄泄"。 3.通"抴"。拉; 牵引。

Eng

  • CC-CEDICT variant of 洩, 泄[xie4]
  • CC-CEDICT (bound form) to leak out; to discharge; (fig.) to divulge

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】余制切【集韻】【韻會】【正韻】以制切，𠀤音曳。水名。【說文】水受九江博安洵波，北入氐。【水經】泄水，出博安縣，北過芍陂，西北入于淮。【註】博安縣，地理志之博鄕縣也。 又散也。【詩·大雅】俾民憂泄。【傳】泄，去也。【箋】猶出也，發也。 又泄泄，舒徐貌。【詩·邶風】泄泄其羽。【傳】飛而鼓其翼，泄泄然也。 又衆也。【詩·魏風】桑者泄泄兮。【傳】泄泄，多人之貌。 又【爾雅·釋訓】憲憲泄泄，制法則也。【李巡曰】皆黨惡爲制法則也。 又【詩·大雅】天之方蹶，無然泄泄。【孟子】泄泄猶沓沓也。【註】怠緩悅從之貌。 又【廣韻】【集韻】私列切【正韻】先結切，𠀤音薛。與渫同。除去也。詳渫字註。 又漏也。【管子·君臣下篇】古言墻有耳者，微謀外泄之謂也。 又【揚子·方言】歇也。楚揚謂之歇。 又發越也。【禮·月令】季春之月，陽氣發泄。 又雜也。【後漢·杜詩傳】頗泄用之。 又嫚也。與渫同。【荀子·榮辱篇】憍泄者，人之殃也。 又與洩同。 又姓魯泄柳。

Thuyết Văn

泄水。受九江博安洵波。北入氐。 从水。世聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

前志九江郡博鄉。此云博安、與水經合。洵波當作芍陂。氐當作比。水經曰。泄水、出博安縣。北過芍陂西。與沘水合。西北入於淮。注云。博安縣、地理志之博鄉縣也。泄水自縣上承沘水於麻步川。西北出歴濡谿。謂之濡水。自濡谿逕安豐縣。北流注於淠。亦謂之濡須口。按淠卽沘字。見沘水篇注。洵波無考。疑作芍陂。水經云過芍陂、則非受也。疑當作水受九江博安洵爲句。洵卽濄水出者。下四字當作過芍陂北入比六字。然無左證。與酈云上承沘者不合。亦所謂聞疑載疑而已。 余制切。五部。毛詩大雅傳曰。泄泄猶沓沓也。此謂假世爲詍也。

【泄】 (tiết ⟨duệ⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) , Thanh phù (聲符): 世 (thế) Phiên thiết: Dư chế thiết Thượng tự: 余 (dư) , Hạ tự: 制 (chế) Trung cổ thanh mẫu: 常母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'th' + vận mẫu 'ế' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: thệ (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: tiết (Chất lỏng chảy ra ng) thủy (Nước.)。 thụ (Chịu nhận lấy. Người) cửu (Chín)…

Tự hình

  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 洩 · 𣲟 · 𣳘 · 洩 · 渫 · 洩 · 渫