祇

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】巨支切【集韻】【韻會】翹移切【正韻】渠宜切，𠀤音岐。同示，地神。【說文】地祇，提出萬物者也。 又安也。【詩·小雅】壹者之來，俾我祇也。【註】壹者之來見我，我則知之，是使我心安也。 又大也。【易·復卦】不遠復無祇悔。【韓康伯云】祇，大也。旣能速復，是無大悔。 又【廣韻】【集韻】【韻會】章移切【正韻】旨而切，𠀤音支。適也，但也。【詩·小雅】祇攪我心。【韻會】孫奕示兒編曰：祇兩音，音岐者，神祇之祇。音支者，訓適是也，如詩亦祇以異。揚子曰：兹苦也，祇其所以爲樂也歟。陸德明司馬溫公𠀤以爲音支。今杜詩韓詩或書作秖，从禾从氏，而俗讀曰質者，非也。【玉篇】秖，竹尸切。【廣韻】秖，丁尼切。皆註曰：穀始熟也。 又通作圻。【左傳·昭十二年】是以獲沒於祇宮。【馬融云】圻內游觀之宮。

Thuyết Văn

地祇提出萬物者也。 从示。氏聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

地祇提三字同在古音第十六部。地本在十七部。而多轉入十六部用。 巨支切。古音十六部。凡假借必取諸同部。如周易无祇悔。釋文云。祇、辭也。馬同、音之是反。此讀祇爲語辭、適也。五經文字、廣韵作衹者是也。又云。鄭云病也。此讀祇爲疧。與何人斯同也。又云。王肅作禔、時支反。陸云安也。九家本作㩼字、音支。韓伯祁支反、云大也。音讀皆在第十六部。通志堂刻作无祗悔、則誤。○又祇旣平。唐石經作衹。釋文云。京作禔、說文同、音支。又上支反、安也。其讀亦皆在十六部。又云。鄭云當爲坻、小𠀌也。此則改爲第十五部字。古人云當爲者皆是改其形誤之字。云當爲者、以音近之字易之。云讀如者、以同音之字擬之。此云當爲、則鄭謂祇爲字之誤也。○五經文字衣部曰。衹、止移切、適也。廣韵五支曰。衹、章移切、適也。唐石經衹旣平。左傳衹見疏也。詩衹攪我心。詩、論語亦衹以異。字皆从衣。正用張參字㨾。而張參以前顏師古注竇嬰傳曰衹適也、音支。其字从衣。豈師古太宗朝刊定經籍皆用此說歟。宋類篇則衹祇皆云適也。不畫一。韵㑹則从示之祇訓適也。近日經典訓適者皆不从衣。與唐不合。

【祇】 (kì ⟨chi⟩) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Giả tá — Từ: 示 (kì ⟨thị⟩ (Thần đất)) Phiên thiết: Cự chi thiết Thượng tự: 巨 (cự) | Hạ tự: 支 (chi) Trung cổ thanh mẫu: 群母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'ê' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: kề (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: địa (Đất) kì (Thần đất.) đề (Nâng lên) xuất (Ra ngoài) vạn (Muôn) vật (Các loài sinh ở tron) là vậy

Tự hình

• Kim văn
• Tiểu triện
• Khải thư

Dị thể: 祗 · 𥘡 · 𥘢 · 只 · 祗