秭

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【唐韻】將几切【集韻】【韻會】蔣兕切【正韻】祖似切，𠀤音姊。數也。【說文】五稯爲秭。一曰數億至萬曰秭。【徐曰】六萬四千斤也。【詩·周頌】萬億及秭。【傳】數萬至萬曰億，數億至億曰秭。又【風俗通】千生萬，萬生億，億生兆，兆生京，京生秭，秭生垓，垓生壤，壤生溝，溝生㵎，㵎生正，正生載，載地不能載也。 又秭歸，縣名。【廣韻】在歸州，屈原此縣人，被放姊來，因名其地。秭與姊同。 又秭鴂，鳥名。【史記·歷書】秭鴂先𣽎。

Thuyết Văn

五稯爲秭。 从禾。𠂔聲。 一曰數𢡃至萬曰秭。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

禾二百秉也。周禮掌客注有秅秭麻荅之文。秅秭連文。則非詩之秭也。謂五稯也。 將几切。十五部。 𢡃各本作億。今依心部正。周頌兩言萬億及秭。毛曰。數萬至萬曰億。數億至萬曰秭。定本、集注、釋文皆作數億至萬。釋文所記別本及正義及前此甄鸞五經筭術皆作數億至億。許書多襲毛傳。此云數至萬曰秭。似當出於毛。然心部云。十萬曰意。不從毛之萬萬曰億。而從古數。則說秭亦不必同毛。葢毛作數億至億曰秭。許別有所受作數億至萬與。秭不見他經。惟見周頌。鄭內則注。萬億曰兆。依許說則秭卽他經之兆與。五經筭術曰。黃帝爲法。數有十等。億兆京垓秭壤溝澗正載是也。及其用也。乃有上中下三等。下數、十十變之。中數、萬萬變之。上數、數窮則變。以中數言之。毛傳應云數垓至億曰秭。而言數億至億曰秭。有所未詳。玉裁按。十等之說起於漢末。取周頌云秭、國語云經姟者演之。三等之說取鄭云今數古數者演之。許、鄭所不言。未可盡信。數億至萬亦不爲不多矣。不必從毛之數億至億也。秭之言積也。韓詩云陳穀曰秭。亦取積義。如簀之爲一物、其例也。○釋詁云。歷秭筭數也。郭云。今以十億爲秭。

【秭】 (tỉ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 禾 (hòa) | Thanh phù (聲符): 𠂔 (𠂔) Phiên thiết: Tương kỉ thiết Thượng tự: 將 (tương) | Hạ tự: 几 (kỉ) Trung cổ thanh mẫu: 精母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 't' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → hỏi Suy luận: tỉ (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: ngũ (Năm) ó vi (Làm. Như {hành vi} [) tỉ (Mười {vạn} [萬] là mộ) Một thuyết khác: 數𢡃至萬曰秭

Tự hình

• Kim văn
• Tiểu triện
• Khải thư
• Hành thư
• Thảo thư

Dị thể: 𥞑