败

bàibạiNôm bại

Hán Việt: bại · Pinyin: bài · Nôm: bại

Tổng quan

Hỏng, đổ nát. Như vong quốc bại gia [亡國敗家] làm mất nước nát nhà. Đứa con làm hỏng nhà gọi là bại tử [敗子], nhục bại [肉敗] thịt đã thiu thối, bại diệp [敗葉]…

Pinyin
bài
Hán Việt
bại
Âm Nôm
bại
Chú âm
ㄅㄞˋ
Unicode
U+8D25
Số nét
8
Cấu trúc
left-right
Phồn thể
敗
Giản thể
败
Thương Hiệt
BOOK

败事 · 败亡 · 败产 · 败仗 · 败光 · 败兴 · 败兵 · 败军

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinbài
Hán Việtbại
Âm Nômbại
Quảng Đôngbaai6
Chú âmㄅㄞˋ
Hán ngữ Trung cổbrad
Baxter-SagartN-pˤra[t]-s
Hán ngữ Thượng cổN-pˤra[t]-s
Phản thiết薄邁切
Thanh mẫu並
Vận夬
Đẳng2

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Giản thể của chữ [敗]
  • Thiều Chửu Hỏng, đổ nát. Như vong quốc bại gia [亡國敗家] làm mất nước nát nhà. Đứa con làm hỏng nhà gọi là bại tử [敗子], nhục bại [肉敗] thịt đã thiu thối, bại diệp [敗葉] lá rụng, v.v. Nghiêng đổ. Như bại bích [敗壁] vách đổ. Thua

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm bại đánh bại; bại lộ [Eng: be defeated; to be revealed, to be out]

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 败 (会意。从贝,从攴。攴,甲骨文象以手持杖,敲击的意思,汉字部首之一。在现代汉字中,攴”大多写成攵”,只有极少数字保留着攴”的写法。从攴”的字多与打、敲、 击等手的动作有关。败,甲骨文左边是鼎”字(小篆简作贝”),右边是攴”,表示以手持棍击鼎。本义毁坏,搞坏) 同本义 败,毁也。--《说文》 无俾正败。--《诗·大雅·民劳》 若唇之与击,空柔相摩而不致败。--《淮南子·说林》 能全天之所生而勿败之。--《吕氏春秋·尊师》 法败则国乱。--《韩非子》 败家丧身。--宋·司马光《训俭 败 bài ①失败残兵～将、成～在此一举。 ②打败大～敌军。 ③搞坏（事情）成事不足，～事有余。 ④消除; 解除～火。 ⑤破旧; 腐烂; 凋谢#草&开不#的鲜花。 【败北】打败仗。 【败笔】指写字写得不好的一笔。也指绘画中画得不好的部分或作文中写得不好～的词句。 【败绩】指战争、事业等方面的失败。 【败露】（阴谋）被人发现。 【败兴】正高兴时因遇到不希望发生的事而情绪低落; 扫兴郊游时天下起了雨，真～。

Eng

  • CC-CEDICT to defeat, to damage, to lose (to an opponent), to fail, to wither

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

 〔古文〕：贁、貝、𤖐【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤簿邁切，音浿。【說文】毀也。【爾雅·釋言】覆也。【釋名】潰也。又壞也。【玉篇】破也。【增韻】損也。又頹也。【易·需卦】敬愼不敗也。【書·大禹謨】反道敗德。 又【左傳·文十年司敗註】𨻰楚名司𡨥爲司敗。【論語】𨻰司敗問，昭公知禮乎。 又【爾雅·釋器】肉謂之敗。【註】臭壞。【論語】魚餒而肉敗。 又【廣韻】補邁切【集韻】北邁切【韻會】【正韻】布怪切，𠀤音拜。破他曰敗。【增韻】凡物不自敗而敗之，則北邁切。物自毀壞，則薄邁切。【詩·召南】勿翦勿敗。【音義】敗，必邁反。 又【左傳·莊十一年】凡師敵未𨻰曰敗，大崩曰敗績。【顏氏家訓】江南學士讀左傳，口相傳述，自爲凡例。軍自敗曰敗，打破人軍曰敗，讀補敗反，諸記傳未見補敗反。徐仙民讀左氏，唯一處有此音。又不言自敗敗人之別，此爲穿鑿耳。 又【韻補】叶蒲昧切。【荀子·賦篇】功立而身廢，事成而家敗。棄其耆老，收其後世。

Thuyết Văn

毁也。从攴貝。 賊敗皆从貝。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

會意。貝亦聲。薄邁切。十五部。 二字同意。古者貨貝。故從貝會意。戈部云。賊從戈則聲。與此不合。

【敗】(bại) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 攴貝 (phộc + buổi) , Thanh phù (聲符): 意。貝亦 (ý) Phiên thiết: 薄邁切 → bạc + mại Nghĩa: 毁 vậy。 từ 攴貝。賊敗皆 từ 貝。

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Hành thư

Dị thể: 贁 · 䢙 · 𣀕 · 𤖐 · 贁 · 败 · 败 · 敗 · 䢙 · 败 · 敗