释
thích
Hán Việt: thích · Pinyin: yì
Tổng quan
giải thích phóng thích Phật (viết tắt của 釋迦牟尼 释迦牟尼[Shi4 jia1 mou2 ni2]) Phật giáo
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | shì |
|---|---|
| Hán Việt | thích |
| Quảng Đông | sik1 |
| Chú âm | ㄕˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | sjek |
| Baxter-Sagart | l̥Ak |
| Hán ngữ Thượng cổ | l̥Ak |
| Phản thiết | 施隻切 |
| Thanh mẫu | 書 |
| Vận | 昔 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ [釋].
- Thiều Chửu Cổi ra, nới ra. Giải thích ra. Giải rõ nghĩa sách gọi là {thích hỗ} [釋詁] hay {thích huấn} [釋訓]. Buông. Như {kiên trì bất thích} [堅持不釋] giữ vững không buông, {khai thích vô cô} [開釋無辜] buông tha cho kẻ không tội, v.v. Tiêu tan. Như {tâm trung vi chi thích nhiên} [心中爲之釋然] trong lòng…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 释 (形声。从采,瞘声。采,有辨别、分析义。本义脱掉,解下) 同本义 释,解也。从采,取其分别物也。瞘声。--《说文》 释获。--《仪礼·大射仪》 释左骖,以公命赠孟明。--《左传·僖公三十三年》 昭公出奔,民如释重负。--《谷梁传·昭公二十九年》 主人释服。--《仪礼》 又如释绂(解下印绶。指致仕罢官);释褐(除去平民的衣服,换上官服。即作官”) 解释 又如释情消迹(消除误会;予以和解);释言(以言语自作解释);释例(说明所著书的凡例) 释（釋）shì ⒈放，放下，放弃～放。开～。如～重负。手不～卷。 ⒉排解，消除，消溶～难。～疑。冰～。 ⒊说明，解说…
Eng
- CC-CEDICT to explain|to release|Buddha (abbr. for 釋迦牟尼|释迦牟尼[Shi4 jia1 mou2 ni2])|Buddhism
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】賞職切【集韻】【韻會】施隻切，𠀤音適。【說文】解也。从釆，釆取其分別物也。【左傳·襄二十九年】春王正月，公在楚，釋不朝正于廟也。【註】釋，解也。【疏】解釋公所以不得親自朝正也。【吳語】乃使行人奚斯釋言於齊。【註】釋，解也。以言自解。 又【廣韻】捨也。【前漢·食貨志】今農事棄捐，而采銅者日蕃，釋其耒耨，冶鎔炊炭。【管子·霸形篇】釋實而攻虛，釋堅而攻膬，釋難而攻易。 又消也，散也。【前漢·景十三王傳】骨肉冰釋。【註】師古曰：冰釋，言消散也。【淮南子·俶眞訓】北方有不釋之冰。 又放也。【書·多方】開釋無辜，亦克用勸。【傳】開放無罪之人。【左傳·哀八年】請釋子服何於吳。 又【爾雅·釋詁】釋，服也。【疏】釋者，釋去恨怨而服也。 又【書·大禹謨】釋兹在兹。【傳】釋，廢也。 又【禮·王制】出征，執有罪反，釋奠于學，以訊馘告。【註】釋菜奠幣，禮先師也。 又【禮·禮器】禮釋回，增美質。【註】釋，猶去也。回，邪辟也。又【儀禮·士虞禮】舉魚腊俎，俎釋三个。【註】釋，猶遺也。 又【書·伊訓】若虞機張，往省括于度則釋。【疏】釋弦發矢。 又潤也。【禮·內則】欲濡肉，則釋而煎之以醢。【疏】欲得濡肉，則以水潤釋而煎之以醢也。 又【詩·大雅】釋之叟叟。【傳】釋，淅米也。 又釋迦，佛號。今僧家皆稱釋氏。【支遁·詠人日詩】釋迦乗虛會。【梁昭明·東齋聽講】昔聞孔道貴，今覩釋花珍。 又姓。 又【韻會】或作澤。【詩·周頌】其耕澤澤。【註】言土解也。【周禮·冬官考工記】水有時以澤。 又【集韻】亦作繹。通作醳。【史記·魏世家】與其以秦醳衞，不如以魏醳衞。 又【字彙補】羊益切，音亦。悅也。【六書正譌】別作懌，非。【嵆康·琴賦】康樂者聞之，則欨愉懽釋。 又【韻補】叶施灼切，音爍。【楚辭·九章】凌陽侯之泛濫兮，忽翺翔之焉薄。心絓結而不解兮，思蹇產而不釋。 考證：〔【前漢·食貨志】今農事棄捐，而采銅者日蕃，釋其耒耨，冾鎔炊炭。〕 謹照原文冾改冶。
Thuyết Văn
解也。 從釆。釆取其分別。从睪聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
廣韵曰。捨也。解也。散也。消也。廢也。服也。按其實一解字足以包之。 考工記以澤爲釋。史記以醳爲釋。皆同聲假借也。古音在五部。音轉則廣韵在二十二昔、施隻切是也。徐鉉所引唐韵賞職切。
【釋】 (thích ⟨dịch⟩) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Giả tá — Từ: 睪 (dịch (Rình)) Phiên thiết: Thi chích thiết Thượng tự: 施 (thi) | Hạ tự: 隻 (chích) Trung cổ thanh mẫu: 書母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'th' + vận mẫu 'ich' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: thích (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: giải (Bửa ra) vậy。 tòng (Theo. Như {tòng nhất) biện (Phân biệt rõ)。 biện (Phân biệt rõ) thủ (Ch…
Tự hình
- Giáp cốt
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𥼶 · 釈 · 释 · 释 · 釋 · 釈 · 释 · 釋