鍵
kiệnNôm kiện
Hán Việt: kiện · Pinyin: jiàn · Nôm: kiện
Tổng quan
Cái khóa, cái lá mía khóa
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | jiàn |
|---|---|
| Hán Việt | kiện |
| Âm Nôm | kiện |
| Quảng Đông | gin6 |
| Mân Nam | kiān |
| Nhật Bản | KAGI |
| Hàn Quốc | 건 |
| Chú âm | ㄐㄧㄢˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | gianx |
| Phản thiết | 渠焉切 |
| Thanh mẫu | 群 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái khóa, cái lá mía khóa
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm kiện kiện (chìa khoá) [Eng: key]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.門閂。《淮南子．主術》：「五寸之鍵，制開闔之門。」 2.車轄。安裝在車軸兩端，使車輪不脫離車軸的鐵棍。周．尸佼《尸子．卷下》：「文軒六駃，題無四寸之鍵，則車不行。」 3.鋼琴、風琴等樂器或電腦、打字機等機器上用手指按壓的小板裝置。如：「琴鍵」、「黑鍵」、「字鍵」。 4.比喻機關或事物的扼要部分。如：「關鍵」。
Eng
- CC-CEDICT key (on a piano or computer keyboard), button (on a mouse or other device), chemical bond, linchpin
- JMdict key
- JMdict lock
- JMdict key (to a problem, success, etc.)
- JMdict clue
- JMdict key (on a piano, organ, etc.)
ja
- JMdict 鍵（かぎ）
- JMdict 鍵（けん）
other
- Nguồn khác 【Dịch nghĩa】Cái khóa sắt 【Khang Hi】[Thuyết văn 說文] 鉉也。一曰車轄也。 Huyễn dã. Nhất viết xa hạt dã. (Cái tai đỉnh. Một nghĩa là cái chốt cho bánh xe không rời ra) 【Phiên thiết】[Đường vận 唐韻] 渠偃切 Cừ yển thiết [Vận hội 韻會] 巨偃切，音楗。 Cự yển thiết, âm Kiện. 【Bộ】Kim金
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】渠偃切【韻會】巨偃切，𠀤音楗。【說文】鉉也。一曰車轄也。 又【韻會】籥牡也。【禮·月令】修鍵閉。【註】鍵牡閉牝也。【疏】凡鏁器，入者謂之牡，受者謂之牝，俗云鎖須閉者，鎖筒也。【周禮·地官】司門掌授管鍵。【小爾雅】鍵謂之鑰。 又【揚子·太𤣥經】𦴑鍵挈契。【註】𦴑，乖也。鍵，析也。 又星名。【前漢·天文志】鍵閉一星近鉤鈐，主關鑰，謂之天鍵。 又通作健。【前漢·司馬遷傳】大道之要去健羨。【服虔曰】門戸健牡也。 又【廣韻】其輦切【集韻】【韻會】【正韻】巨展切，𠀤音楗。又【廣韻】【集韻】𠀤紀偃切，音湕。又【集韻】九件切，音蹇。又【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤渠焉切，音乾。又【集韻】渠建切，音健。𠀤籥牡也。【玉篇】亦作鑳。
Thuyết Văn
鉉也。 从金。 建聲。 一曰車舝。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
謂鼎扃也。以木橫關鼎耳而舉之。非是則旣炊之鼎不可舉也。故謂之關鍵。引申之爲門戶之鍵閉。門部曰。關、以木橫持門戶也。門之關猶鼎之鉉也。 此以木爲而字从金者、系於鼎而言之也。抑易言金鉉、則鍵有金飾之者矣。 渠偃切。十四部。 各本作轄。今正。轄雖亦訓鍵、而非正字也。舛部曰。舝、車軸耑鍵也。謂鐵貫於軸耑、如鼎鉉之貫於鼎耳。
【鍵】 (kiện) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 金 (kim) , Thanh phù (聲符): 建 (kiến) Phiên thiết: Cừ yển thiết Thượng tự: 渠 (cừ) , Hạ tự: 偃 (yển) Trung cổ thanh mẫu: 群母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'k' + vận mẫu 'yên' ⚡ Chỉnh thanh: Trọc thượng biến khứ (濁上變去): Chữ thượng thanh + toàn trọc → đổi sang khứ thanh ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: kiện (âm hệ: 0 , từ vựng:…
Tự hình
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 楗 · 鑳 · 𨭙 · 𨵭 · 楗 · 鑳 · 键 · 键 · 键