错
thácNôm xác
Hán Việt: thác · Pinyin: cù · Nôm: xác
Tổng quan
Hòn đá ráp, đá mài. Thi Kinh [詩經] có câu tha sơn chi thạch, khả dĩ vi thác [他山之石可以爲錯] đá ở núi khác có thể lấy làm đá mài. Ý nói bè bạn hay khuyên ngăn cứu ch…
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | cù |
|---|---|
| Hán Việt | thác |
| Âm Nôm | thác |
| Quảng Đông | co3 |
| Chú âm | ㄘㄨㄛˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | chak |
| Baxter-Sagart | [tsʰ]ˤak |
| Hán ngữ Thượng cổ | [tsʰ]ˤak |
| Phản thiết | 倉故切 |
| Thanh mẫu | 清 |
| Vận | 鐸 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 錯
- Thiều Chửu Hòn đá ráp, đá mài. Thi Kinh [詩經] có câu tha sơn chi thạch, khả dĩ vi thác [他山之石可以爲錯] đá ở núi khác có thể lấy làm đá mài. Ý nói bè bạn hay khuyên ngăn cứu chính lại lỗi lầm cho mình. Thác đao [錯刀] cái giũa. Giao thác [交錯] lần lượt cùng đắp đổi. Âu Dương Tu [歐陽修] : Quang trù giao thác [觥籌交錯] (Túy Ông đình ký [醉翁亭記]) Chén rượu, thẻ phạt rượu đắp đổi nhau. Lẫn lộn. Các đồ hải vị nó có nhiều thứ lẫn lộn như nhau nên gọi là hải thác [海錯]. Lầm lẫn. La Thiệu Uy 羅紹威 đời Ngũ đại nói : Hợp lục châu tứ thập tam huyện thiết bất năng chú thử thác [合六洲四十三縣鐵不能鑄此錯] Đem cả sắt trong sáu châu bốn mươi ba…
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm thác thác (ngậm, xếp đặt; rắc rối; sai lầm; mạ vàng) [Eng: to hold in one's mouth, to arrange; complicated; mistake; gilt]
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 错 (形声。从金,昔声。本义用金涂饰,镶嵌) 同本义 错,金涂也。今所谓镀金。俗字作镀。--《说文》 金银要饰谓之错镂。--《通俗文》 鼎错日用而不足贵。--《淮南子·说山》 又如错臂(用丹青画饰手臂) 互相磨擦 错,磨也。--《广雅》 错者所以治锯。--《列女传·仁智》 八卦相错。--《易·说卦》。虞注摩也。” 又如错牙 杂 错,杂也。--《小尔雅》 错综其数。--《易·系辞传》 交错以辩。--《仪礼·特牲礼》 车错毂兮短兵接。--《楚辞·国殇》 又如 错 cuò ①参差; 错杂犬牙交～。 ②物体相对摩擦～牙。 ③相对行动时避开而不碰上～车。 ④使办事的时间不冲突～开上下班时间。 ⑤不正确的～话、～字。 ⑥过错; 错处我说的设～。 ⑦坏; 差（用于否定式）你的英语说得很不～嘛！ ⑧在凹纹中镶上或涂上金、银等～金。 ⑨打磨玉石的石头。 ⑩打磨玉石攻～。 【错爱】谦辞。表示感谢对方爱护。 【错别字】错字和别字的总称。 【错愕】仓促惊讶; 惊愕。 【错金银】器物上的金银纹饰。镶金丝或金片的称错金，镶银片或银丝的称错银。在春秋时期已用于青铜器。 【错落】交错纷杂～有致。 【错综复杂】形容形势或情况纵横交叉，非常复杂。 错cù 1.通"措"。放置; 安置。 2.通"措"。安。 3.通"措"。舍弃; 置而不用。 4.通"措"。停止。 5.通"措"。施; 推行。 6.通"醋"…
Eng
- CC-CEDICT surname Cuo
- CC-CEDICT mistake, wrong, bad, interlocking, complex, to grind, to polish, to alternate, to stagger, to miss, to let slip, to evade, to inlay with gold or silver
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：䥘【唐韻】【集韻】倉各切【韻會】淸各切【正韻】七各切，𠀤音厝。【說文】金涂也。【前漢·食貨志】錯刀，以黃金錯其文，一刀直五千，與五銖錢𠀤行。【註】錯刀，王莽錢。【張衡詩】何以贈之金錯刀。 又【詩·大雅】簟茀錯衡。【傳】錯衡，文衡也。【史記·趙世家】剪髮文身，錯臂左衽。【註】錯臂亦文身，謂以丹靑錯畫其臂。 又【玉篇】鑢也。【書·禹貢】錫貢磬錯。【疏】治玉石曰錯。磬有以玉爲之者，磬錯，謂治磬錯也。 又【正韻】厲石也。【詩·小雅】他山之石，可以爲錯。【傳】錯，石也，可以琢玉。【釋文】錯，厲石也。 又【玉篇】雜也。【書·禹貢】厥賦惟上上錯。【傳】錯，雜出。【疏】交錯是閒雜之義，故錯爲雜也。 又亂也。【尚書·孔安國序】錯亂磨滅，勿可復知。 又【易·繫辭】錯綜其數。【疏】錯謂交錯。【禮·文王世子】禮樂交錯于中。又【祭義】不錯則隨。【註】錯，鴈行也。父黨隨行，兄黨鴈行。【詩·小雅】獻醻交錯。【傳】東西爲交，邪行爲錯。 又【集韻】乖也。【增韻】舛也，誤也。【五代史·羅紹威傳】帥魏博牙軍驕恣，盡殺之，由此勢弱，曰：聚六州四十二縣鐵，鑄一个錯不成。【註】借義，喻錯悞也。 又【前漢·五行志】宣元之後，劉向治穀梁春秋，數其旤福，傳以洪範，與仲舒錯。【註】錯，謂牴牾不合也。 又【廣韻】厠也，言相閒厠也。 又【禮·中庸】辟如四時之錯行。【朱註】錯，猶迭也。 又【易·離卦】履錯然。【註】錯然，敬愼之貌。 又【馬融·廣成頌】嵎峗錯崔。【註】錯崔，高峻貌。 又【山海經】帶山有獸，其狀如馬，一角，有錯。【註】言角有甲錯也。 又神名。【後漢·禮儀志】錯斷食巨。【註】逐疫之神也。 又姓。【廣韻】宋太宰之後。 又人名。【史記·高祖功臣年表】稾侯𨻰錯。【索隱註】漢表作鍇，音揩。 又蟲名。【字彙補】莎雞，幽州人謂之蒲錯。 又與厝通。【前漢·地理志】五方雜厝，風俗不純。【註】厝、錯古通。 又【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤倉故切，音措。【集韻】金塗謂之錯。亦姓。本作䥄。 又【博雅】藏也。 又【楚辭·九章】萬民之生，各有所錯兮。【註】錯，安也。 又【史記·司馬相如傳】展采錯事。【註】展其官職，設厝其事業也。錯，音措。 又【易·繫辭】苟錯諸地，而可矣。【疏】錯，置也。【釋文】錯，音措。【史記·周本紀】成康之際，天下安寧，𠛬錯四十餘年不用。【註】錯，置也。 又【史記·張儀傳】秦魏之交，可錯矣。【註】錯，停止也。音措。 又【後漢·寒朗傳】二人錯愕不能對。【註】錯，七故反。錯憚，猶倉卒也。 又【揚子·方言】滅也。周秦曰錯。【註】音酢。 又與醋同。【管子·弟子職】置醬錯食。 又【集韻】七約切，音碏。物理麤也。 考證：〔【易·繫辭】苟錯諸地則可矣〕 謹照原文則可矣改而可矣。
Thuyết Văn
金涂也。 从金。㫺聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
涂俗作塗。又或作。謂以金措其上也。或借爲措字。措者、置也。或借爲摩厝字。厝者、厲石也。或借爲䢒逪字。東西曰䢒。邪行曰逪也。 倉各切。五部。
【錯】 (thác ⟨thố⟩) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 金 (kim) , Thanh phù (聲符): 㫺 (tích) Phiên thiết: Thương các thiết Thượng tự: 倉 (thương) , Hạ tự: 各 (các) Trung cổ thanh mẫu: 清母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'th' + vận mẫu 'ăc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: thắc (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: kim (Loài kim. Phàm các v) đồ (Đường) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 逪 · 䥄 · 䥘 · 𠪞 · 逪 · 错 · 错 · 錯 · 错 · 錯