閑

Nghĩa

Việt

• Thiều Chửu Bao lơn, cái ngăn để hạn chế lối ra vào. Vì thế cho nên hạn chế không cho phóng túng gọi là phòng nhàn [防閑], chuồng ngựa ngăn ra từng ô gọi là mã nhàn [馬閑]. Tập quen, an nhàn. Nhàn hạ, cùng nghĩa với chữ nhàn [閒]. Nguyễn Trãi [阮廌] : Bản thị canh nhàn điếu tịch nhân [本是耕閒釣寂人] (Đề Từ Trọng Phủ canh ẩn đường [題徐仲甫耕隱堂]) Ta vốn là kẻ cày nhàn, câu tịch

Nôm

• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển nhờn 閑 ◎ Phiên khác: nhàn (TVG, ĐDA), hèn (Schneider, PL). Nay theo MQL. đgt. <từ cổ> lờn, khinh, trái với trọng, lưu tích còn trong từ khinh nhờn/ khinh lờn (khinh = nhờn). Bởi quan đú đởn cho dân nó nhờn. (Lý Hạng ca dao 3). Nay, “nhờn” mang nghĩa “cư cử thân gần quá mức”, như câu: nhờn với chó chó liếm mặt. Chuộng thì nên ngõ, nhờn thì dái, trật chẳng hề âu, được chẳng mừng. (Bảo kính 161.3). Câu này ý nói, khi được ân sủng thì người đời thấy mình thông minh tài giỏi, đến lúc thất sủng thì họ lại thấy sợ hãi. Ý này hô ứng với câu đầu trong bài “yêu nhục nhiều phen vốn đã từng”. đng mạt, lạt
• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển hèn 閑 ◎ pb nhàn. “閑” có âm phiên thiết đời Đường là “hàn”, cứ liệu: “hộ nhàn thiết” (戸閒切) (Đường vận) hoặc “hà nhàn thiết” (vận hội). ① tt. <từ cổ> kém cỏi, không đáng gì. Bảy tám mươi bằng một bát tay, người sinh ở thế mới hèn thay. (Trần tình 45.2) (Tự thán 94.4). ② tt. <từ cổ> nghèo, trái với phú; có địa vị thấp kém, trái với quý, lưu tích còn trong nghèo hèn, dịch chữ bần tiện. Lấy biêu phú quý đổi biêu hèn, có kẻ thì chê có kẻ khen. (Tức sự 124.1). (Thuật hứng 46.4). Kẻ dân hèn đều làm binh ← 甿隸皆兵 (TKML i 4), dân hèn dịch chữ manh lệ (dân đen), Thiếp hèn ở bên trời hãy còn có chưng lòng…
• Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển nhèn 閑 tt. <từ cổ> trại âm của nhàn. Ruộng nhiều quê tổ năm ba thửa, tạc tỉnh canh điền tự tại nhèn (Bảo kính 140.8). x. nhàn, pb hèn
• Giản Dị Hán Nôm hèn hèn hạ, nghèo hèn, thấp hèn [Eng: despicable, poor and low, mean]
• Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) nhàn nhàn nhã [Eng: in freedom]
• Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] chỉn nay bảng lịch tài hèn
• Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] sãi nay sư lịch tài nhàn

Taiwan

• MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.柵欄、木欄。《說文解字．門部》：「閑，闌也。」《漢書．卷四八．賈誼傳》：「今民賣僮者，為之繡衣絲履偏諸緣，內之閑中。」 2.養馬的地方。即馬廄。《周禮．夏官．校人》：「天子十有二閑，馬六種。」 3.比喻規範、法度。《論語．子張》：「大德不踰閑，小德出入可也。」 [動] 1.防範、阻止。《書經．畢命》：「雖收放心，閑之惟艱。」唐．劉禹錫〈天論上〉：「建極閑邪，人之能也。」 2.熟習、通曉。通「嫻」。《孟子．滕文公下》：「閑先聖之道。」《後漢書．卷二四．馬援傳》：「閑於進對。」 [形] 1.空暇無事。通「閒」。如：「悠閑」、「空閑」。

Mainland

• Tân Hoa Tự Điển 閑（钂）tǎng〈古〉一种兵器。形状像叉，有柄。

Eng

• CC-CEDICT enclosure, (variant of 閒, 闲[xian2]) idle, unoccupied, leisure
• JMdict spare time
• JMdict free time
• JMdict leisure
• JMdict tranquil
• JMdict calm
• JMdict quiet
• JMdict peaceful

ja

• JMdict 閑（かん）
• JMdict 閑（のど）