隄
đêNôm đê
Hán Việt: đê · Pinyin: tí · Nôm: đê
Tổng quan
Bờ đê, đắp đê phòng nước tràn vào. Tục viết là [堤]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | tí |
|---|---|
| Hán Việt | đê |
| Âm Nôm | đê |
| Quảng Đông | dai1 |
| Nhật Bản | TSUTSUMI |
| Hàn Quốc | 제 |
| Chú âm | ㄉㄧˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | de |
| Phản thiết | 田黎切 |
| Thanh mẫu | 定 |
| Vận | 齊 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Bờ đê, đắp đê phòng nước tràn vào. Tục viết là [堤]
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) đê đê điều; đê mê [Eng: dykes and dyke-maintenance; be under the spell of (love...)]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 以土石修築，用來防水的建築物。同「堤」。如：「隄塘」、「土隄」、「石隄」。
Eng
- CC-CEDICT variant of 堤[di1]
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：䧑【唐韻】都兮切【集韻】【韻會】【正韻】都黎切，𠀤音低。【說文】唐也。【玉篇】橋也，限也。【廣韻】防也。與堤同。【正韻】岸也。【爾雅·釋宮】隄謂之梁。【註】卽橋也。【禮·月令】修利隄防。【史記·封禪書】閒者河溢臯陸，隄繇不息。 又地名。【左傳·昭二十六年】次于隄上。【註】隄上，周地。 又高隄，平隄，漢縣名，屬信都國。見【前漢·地理志】。 又【廣韻】杜奚切【集韻】田黎切，𠀤音題。義同。 又【廣韻】隄封。【前漢·溝洫志】作堤。 又【集韻】常支切，音時。隄封，或作堤。通作提。 又【集韻】直兮切，音墀。防也。【左傳·襄二十六年】棄諸堤下。【釋文】堤，亦作隄。徐讀丁兮反。沈讀直兮反。
Thuyết Văn
唐也。 从𨸏。是聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
唐塘正俗字。唐者、大言也。叚借爲陂唐。乃又益之土旁作塘矣。隄與唐得互爲訓者、猶陂與池得互爲訓也。其實窊者爲池、爲唐。障其外者爲陂、爲隄。 都兮切。十六部。按或作䧑。此猶麟之定、卽麟之題也。
【隄】 (đê) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 𨸏 (𨸏) , Thanh phù (聲符): 是 (thị) Phiên thiết: Đô hề thiết Thượng tự: 都 (đô) , Hạ tự: 兮 (hề) Trung cổ thanh mẫu: 端母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'đ' + vận mẫu 'ê' Suy luận: đê (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: đường (Nói khoác) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 碮 · 埞 · 䧑 · 埞 · 堤 · 碮 · 堤 · 堤