隸
lệ
Hán Việt: lệ · Pinyin: lì
Tổng quan
(hình thức kết hợp) người bị nô dịch cấp dưới thấp kém (hình thức kết hợp) lệ thuộc vào (hình thức kết hợp) chữ lệ (phong cách chữ viết trung gian giữa chữ triện cổ và chữ khải hiện đại)
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | lì |
|---|---|
| Hán Việt | lệ |
| Quảng Đông | dai6 |
| Mân Nam | le7 |
| Nhật Bản | SHIMOBE |
| Hàn Quốc | 례 |
| Chú âm | ㄌㄧˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | leh |
| Baxter-Sagart | [r]ˤə[p]-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | [r]ˤə[p]-s |
| Phản thiết | 郞計切 |
| Thanh mẫu | 來 |
| Vận | 霽 |
| Đẳng | 4 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Thuộc. Như chia ra từng bộ từng loài, thuộc vào bộ mỗ thì gọi là {lệ mỗ bộ} [隸某部]. Tôi tớ, kẻ dùng để sai bảo gọi là {lệ}. Như {bộc lệ} [僕隸], {lệ dịch} [隸役], v.v. Nguyễn Du [阮攸] : {Sự lai đồ lệ giai kiêu ngã} [事來徒隸皆驕我] (Ngẫu đắc [偶得]) Khi gặp việc, bọn tôi tớ đều lên mặt với ta.…
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.古代稱地位卑賤或供人役使的人。如：「奴隸」、「皁隸」。唐．釋慧琳《一切經音義．卷六．大般若波羅蜜多經》：「隸，賤屬也，僕也。」 2.一種字體。即隸書。相傳為秦代程邈所創，由小篆減省而成。 3.姓。如漢代有隸延之。 [動] 1.附屬。如：「隸屬」。唐．杜甫〈自京赴奉先縣詠懷五百字〉詩：「生常免租稅，名不隸征伐。」宋．蘇軾〈率子廉傳〉：「晚隸南嶽觀為道士。」 2.學習。明．湯顯祖《紫簫記》第六齣：「俺將此詞送到杜秋娘別院，隸習一番。」
Eng
- CC-CEDICT (bound form) a person in servitude; low-ranking subordinate|(bound form) to be subordinate to|(bound form) clerical script (the style of characters intermediate between ancient seal and modern regular characters)
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】𠀤郞計切，音麗。【說文】附著也。【後漢·馮異傳】部分諸將，各有配隸。【註】隸，屬也。又【孔融傳】皆隸名而已。 又【史記·酷吏傳】關東吏隸郡國出入關者。【註】隸，閱也。 又【廣韻】僕隸。【集韻】賤稱也。【左傳·隱五年】皁隸之事。【註】士臣皁，皁臣輿，輿臣隸。又【桓二年】士有隸子弟。【註】士𤰞，自以其子弟爲僕隸。【周禮·夏官·方相氏】帥百隸而時儺。【儀禮·旣夕】隸人涅厠。【註】隸人，罪人也。今之徒役作者也。【晉語】其猶隸農也。【註】隸，今之徒也。 又官名。【周禮·夏官】隸僕掌五寢之掃除糞洒之事。又【秋官】司隸掌五隸之灋：罪隸、蠻隸、閩隸、夷隸、貉隸。又【前漢·百官公卿表】司隸校尉周官。 又【後漢·律曆志】隸首作數。【註】博物記曰：隸首，黃帝之臣。一說隸首，善算者也。 又【正字通】姓也。漢隸延之。 又隸書。【晉書·衞恆傳】秦旣用篆，奏事繁多，篆字難成，卽令隸人佐書，曰隸字，漢因行之。隸書者，篆之捷也。○按隸書，諸說不一。或云秦後旴陽變小篆爲隸書。或言程邈獄中所造。韻會辨之頗當，蓋古之隸，卽今之眞書行書也。周興嗣千字文，杜藁鍾隸。蕭子雲云：論草隸法，逸少不及元常，子敬不及逸少。任玠五體序云：隸則羲、獻、鍾、庾、歐、虞、顏、柳。孫過庭書譜曰：元常精于隸，伯英工于草，逸少兼之，此皆以眞行書爲隸也。歐陽修集古錄，始誤以八分書爲隸。書苑云：蔡琰言，割程隸八分，取二分，割李篆二分，取八分，於是爲八分書。任玠亦云：八分酌乎篆隸之閒，則隸之非八分可知。唐六典云：校書郞正字，所掌字體有五，一古文，二大篆，皆不用。三小篆，印璽旗旛用之。四八分，石經𥓓刻用之。五隸書，典籍表奏公私文疏用之。據此，益可信隸卽今之楷書。《正字通》云：東魏大覺寺𥓓題曰：隸書，今楷字也。亦其一証。 又【集韻】力智切，音荔。附也。 又【類篇】力結切，音捩。僕也。【說文】本作𨾀。【廣韻】俗作𥛬。【韻會】【正韻】作𨽾，非。
Thuyết Văn
附箸也。 从隶。柰聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
附當是本作坿。淺人改也。周禮注。隸、給勞辱之役者。漢始置司隸。亦使將徒治道溝渠之役。後稍尊之。使主官府及近郊。左傳人有十等。輿臣隸。按隸與僕義同。皆訓坿箸。故從隶。 郞計切。十五部。
【隸】 (lệ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 隶 (đãi) | Thanh phù (聲符): 柰 (nại) Phiên thiết: Lang kế thiết Thượng tự: 郞 (lang) | Hạ tự: 計 (kế) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'ê' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: lệ (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: phụ (Bám) trứ (Cái đũa) vậy
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 隶 · 歀 · 隷 · 𣜩 · 𥻊 · 𥻳 · 𨽻 · 𨽾 · 𨾀 · 𨾁 · 歀 · 隶