驪
liNôm li
Hán Việt: li · Pinyin: lí · Nôm: li
Tổng quan
Con ngựa ô
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | lí |
|---|---|
| Hán Việt | li |
| Âm Nôm | li |
| Quảng Đông | lei4 |
| Mân Nam | le5 |
| Nhật Bản | KUROKOMA |
| Hàn Quốc | 려 |
| Chú âm | ㄌㄧˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | le |
| Phản thiết | 陳尼切 |
| Thanh mẫu | 澄 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Con ngựa ô. Li câu [驪駒] một bài thơ tiễn biệt ngày xưa. Vì thế văn từ tặng kẻ đi xa gọi là li ca [驪歌]. Li châu [驪珠] hòn ngọc châu ở dưới cổ con li long [驪龍]. Tục gọi những câu văn lột được hết chỗ yếu ước là tham li đắc châu [探驪得珠]
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm li li (ngựa ô) [Eng: a pure black horse; a pair of horses]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 純黑色的馬。《說文解字．馬部》：「驪，馬深黑色。」《詩經．魯頌．駉》：「有驪有黃，以車彭彭。」 [副] 並列。《文選．張衡．西京賦》：「驪駕四鹿，芝蓋九葩。」三國吳．薛綜．注：「驪，猶羅列駢駕之也。」
Eng
- CC-CEDICT black horse, jet steed, good horse, legendary black dragon
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】呂支切【集韻】【韻會】鄰知切，𠀤音離。【玉篇】盜驪，千里馬也。【爾雅·釋畜】小領盜驪。【註】郭註《穆天子傳》曰天子之駿盜驪，綠耳，又曰右服盜驪。【詩·齊風】四驪濟濟。【禮·檀弓】夏后氏尚黑，戎事乗驪。又【月令】冬駕鐵驪。 又駕兩馬曰驪。【後漢·寇恂傳】光武北征時，軍食急乏，寇恂以輦車驪駕轉輸，前後不絕。【註】驪駕，倂駕也。 又山名。【後漢·郡國志】京兆尹新豐有驪山。【註】杜預曰：古驪戎國。韋昭曰：戎成居此山，故號驪戎。 又高句驪，國名。 又縣名。【前漢·地理志】右北平郡驪成縣。 又【廣韻】郞奚切【韻會】憐題切【正韻】鄰溪切，𠀤音黎。義同。 又【集韻】陳尼切，音馳。驪靬，縣名。【前漢·地理志】張掖郡驪靬縣。【註】李奇曰：音遲虔。師古曰：驪，力遲反。靬音虔。令其土俗人呼驪靬，疾言之曰力虔。 考證：〔【爾雅·釋畜】小領盜驪。【註】周穆王八駿有盜驪。盜驪，竊驪也。竊淺靑色，驪純黑色。〕 謹按周穆王云云與爾雅註不符。謹照原文註字以下改：郭註穆天子傳曰天子之駿盜驪，綠耳，又曰右服盜驪。
Thuyết Văn
馬深黑色。 从馬。麗聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
魯頌傳曰。純黑曰驪。按引伸爲凡黑之偁。亦叚黎棃爲之。 呂支切。十六部。
【驪】 (li) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 馬 (mã) , Thanh phù (聲符): 麗 (lệ) Phiên thiết: Lữ chi thiết Thượng tự: 呂 (lữ) , Hạ tự: 支 (chi) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'ê' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: lề (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: mã (Con ngựa. Nguyễn Du ) thâm (Bề sâu. Như {thâm nh) hắc (Sắc đen) sắc (Sắc)
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
Dị thể: 𮪜 · 骊 · 骊 · 骊