骘
chất
Hán Việt: chất · Pinyin: zhì
Tổng quan
ngựa giống tăng lên sắp xếp ổn định phân biệt phán xét
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zhì |
|---|---|
| Hán Việt | chất |
| Quảng Đông | zat1 |
| Chú âm | ㄓˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | cjit |
| Phản thiết | 竹力切 |
| Thanh mẫu | 知 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Giản thể của chữ 騭
- Thiều Chửu Định. Như {âm chất} [陰騭] tốt xấu họa phúc đều bởi trời định, người không thể biết được. Phân biện, phán định. Như {bình chất thị phi} [評騭是非] phán xét phải trái. Ngựa cái. Lên, cưỡi ngựa lên núi.
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 骘 (形声。从马,陟声。本义公马) 同本义 骘,牡马也。--《说文》 牡曰骘。--《尔雅·释畜》 骘,雄也。--《广雅》 又如騲骘(雌马和公马) 安定 惟天阴骘下民,相协厥居。--《书·洪范》。孔传骘,定也。夫不言而默定下民。” 骘 评定;评论 迩之进退者,岂以二子而骘是非乎?--唐·范摅《云溪友议》 又如评骘(评论);骘是非(评定是非) 骘zhì ⒈公马。 ⒉定评～优劣。
Eng
- CC-CEDICT a stallion|to rise|to arrange|to stabilize|to differentiate|to judge
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【廣韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤職日切，音質。【玉篇】牡馬也。【爾雅·釋畜】牡曰騭。 又【六書統】乗馬登山也。从陟。陟，登也。【爾雅·釋詁】騭，陞也。【註】方言曰：魯衞之閒曰𨽥。 又定也。【書·洪範】惟天隂騭下民。【傳】定也。【釋文】騭，之逸反。馬云升也。升猶舉也，舉猶生也。【正義】傳以騭卽質也。質訓爲成，成亦定義，故爲定也。 又【集韻】竹力切，音陟。義同。 考證：〔【爾雅·釋詁】騭，陞也。【註】方言曰：魯衞之閒曰陟馬。〕 謹按陟馬二字乃𨽥字之譌。謹照原文陟馬二字改作𨽥字。
Thuyết Văn
牡馬也。 从馬。陟聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
釋嘼曰。牡曰騭。牝曰騇。郭云。今江東呼䭸馬爲騭。按騭古叚陟爲之。小正。四月執陟攻駒。陟騭古今字。謂之騭者、陟升也。牡能乘牝。月令所謂累牛騰馬。皆乘匹之名。月令三月遊牝。小正四月執騭。事實相因也。若釋詁曰。騭、陞也。郭注引方言。魯衛之閒曰騭。洪範。惟天陰騭下民。馬融曰。騭、升也。升猶舉也。舉猶生也。漢五行志引經。服虔曰。騭音陟。應劭曰。騭、升也。此等騭字皆登陟字之假借。爾雅以釋詩書者也。故陟騭並列。而統曰陞也。方言。躡郅跂𢓜躋䠯登也。魯衛曰郅。郭注爾雅引之。郅作騭。葢郭當日所見不誤。後人或用其音、改其本字耳。方言與爾雅同義。 鉉本此下有讀若郅三字。此必後人羼入。非許原文也。陟聲古音在今職韵。郅聲古音在今質韵。相隔甚遠。諸家訓登。子愼音陟。騭之爲之翼切無可疑矣。葢自僞孔安國解尚書云騭、定也。意謂爲質之假借。而陸德明乃曰之逸反。師古乃音質。尤而效之者且改方言之騭爲郅。增竄讀若郅三字於許書。世有善讀書者。必能心知其意矣。一部。
【騭】 (chất) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Giả tá — Từ: 馬 (mã (Con ngựa. Nguyễn Du )) Nghĩa: mẫu (Con đực) mã (Con ngựa. Nguyễn Du ) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Thảo thư
Dị thể: 隲 · 𨽥 · 隲 · 骘 · 骘 · 騭 · 隲 · 骘 · 騭