鯉
lí
Hán Việt: lí · Pinyin: lǐ
Tổng quan
cá chép
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | lǐ |
|---|---|
| Hán Việt | lí |
| Quảng Đông | lei5 |
| Mân Nam | lí |
| Nhật Bản | KOI |
| Hàn Quốc | 리 |
| Chú âm | ㄌㄧˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | lix |
| Baxter-Sagart | mə-rəʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | mə-rəʔ |
| Phản thiết | 良止切 |
| Thanh mẫu | 來 |
| Vận | 止 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cá chép. Tờ bồi. Người nhà Đường [唐] gửi thư, thường dùng thước lụa mộc, {xích tố} [尺素], tết thành hình như hai con cá chép, vì thế nên gọi thư từ là {lí}.
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.動物名。鯉目鯉科。體長，側扁而肥，被銀鱗，體表呈網狀紋。口內無齒，前端有二對鬚。雜食性，產於淡水水域。肉質鮮美。 2.參見「鯉素」條。
Eng
- CC-CEDICT carp
ja
- JMdict common carp (Cyprinus carpio)|koi carp
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】良止切【集韻】【韻會】兩耳切【正韻】良以切，𠀤音里。【說文】鱣也。【爾雅·釋魚】鯉。【註】今赤鯉魚。【詩·𨻰風】豈其食魚，必河之鯉。【陶弘景·本草】鯉最爲魚中之主，形旣可愛，又能神變，乃至飛越山湖，所以琴高乗之。【酉陽雜俎】道書以鯉多爲龍，故不欲食。【正字通】神農書曰：鯉爲魚王，無大小，脊旁鱗皆三十有六，鱗上有小黑點，文有赤白黃三種。○按《爾雅·釋魚》鯉、鱣二字相偶，無二名。毛公、《說文》誤謂《爾雅》以鱣釋鯉，遂合鱣、鯉爲一，非也。又唐制，佩用魚符，亦象鯉形。又書扎曰雙鯉。【古樂府】客從遠方來，遺我雙鯉魚。【李商隱詩】雙鯉迢迢一紙書。【註】古人尺素結爲鯉魚形，卽緘也。【類篇】亦作𩼆。
Thuyết Văn
鱣也。 从魚。里聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
此見釋魚。毛傳於鱣云鯉。於鯉不云鱣者。鯉者俗通行之語不待注也。舍人云。鯉一名鱣。毛云。鱣、鯉也。爾雅古說如此。自陸璣說鱣身形似龍。銳頭口在頷下。背上腹下皆有甲。縱廣四五尺。今於孟津東石磧上钓取之。大者千餘斤。而郭注乃分鯉鱣爲二。云鱣、大魚。似鱏而短鼻。口在頷下。體有邪行甲。無鱗。肉黃。大者長二三丈。此卽今江中及關東之黃魚也。如其言、則鱣絕非鯉矣。周頌。有鱣有鮪。鰷鱨鰋鯉。鱣鯉並言。似非一物。而箋云鱣、大鯉也。然則凡鯉曰鯉。大鯉曰鱣。猶小鮪曰鮥。大鮪曰鮪。謂鱣與鯉、鮥與鮪不必同形。而要各爲類也。許意當亦如是。○按他家說鱣鮪同類。而有短鼻長鼻、肉黃肉白之分。爾雅、毛、鄭、許則短鼻長鼻肉黃肉白者統以鮪鮥包之。而惟三十六鱗之魚謂之鯉。亦謂之鱣。古人多云鱣鮪出鞏穴。渡龍門爲龍。今俗語云鯉魚跳龍門。葢牽合爲一非一日矣。 良止切。一部。
【鯉】 (lí) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 魚 (ngư) | Thanh phù (聲符): 里 (lịa) Phiên thiết: Lương chỉ thiết Thượng tự: 良 (lương) | Hạ tự: 止 (chỉ) Trung cổ thanh mẫu: 來母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'l' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → ngã Suy luận: lĩ (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: chiên (Cá chiên.) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𩼆 · 𩼞 · 鲤 · 鲤 · 鲤