三
tam
Hán Việt: tam · Pinyin: sā
Tổng quan
họ [San1]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | sā |
|---|---|
| Hán Việt | tam |
| Quảng Đông | saam1 |
| Mân Nam | sam |
| Nhật Bản | SAN |
| Hàn Quốc | 삼 |
| Chú âm | ㄙㄢˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | sam |
| Baxter-Sagart | s.rum |
| Hán ngữ Thượng cổ | s.rum |
| Phản thiết | 蘇暫切 |
| Thanh mẫu | 心 |
| Vận | 談 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Ba, tên số đếm. Một âm là {tám}. Hai ba lần, đọc đi đọc lại. Như : {Nam Dong tám phúc bạch khuê} [南容三復白圭] ông Nam Dong đọc đi đọc lại thơ bạch khuê.;
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tam Xuất hiện 6 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: tam Xuất hiện 7 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: tam Xuất hiện 4 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 同「仨」。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 三〈数〉 (指事。本义数目。二加一的和) 同本义 三,天地人之道也。从三数。--《说文》 三,数名。--《广韵》 二与一为三。--《庄子·齐物论》 一生二,二生三,三生万物。--《老子》 王三赐命。--《易·师》。荀注三者阳德成也。” 结恨三泉。--《后汉书·袁绍传》。注三者数之小终。” 有不速之客三人来。--《易·需》 纪之以三。--《国语·周语下》 狡兔有三窟,仅得免其死耳。--《战国策》 又如三叉(三歧的道路);三木(古时套在犯人颈、手、足上的刑具);三节(农历二月一日中和节、三月三上巳节、九 三sān ⒈数目字～个。～人行必有我师。 ⒉多次再～叮…
Eng
- CC-CEDICT surname San
- CC-CEDICT three|3
ja
- JMdict three|3
- JMdict three
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
〔古文〕：弎【唐韻】【集韻】【韻會】蘇甘切【正韻】蘇監切，𡘋颯平聲。【說文】三，天地人之道也。謂以陽之一合隂之二，次第重之，其數三也。【老子·道德經】一生二，二生三，三生萬物。【史記·律書】數始於一，終於十，成於三。又【周禮·冬官考工記】凡兵無過三其身。又【左傳·昭七年】士文伯曰：政不可不愼，務三而已。一擇人，二因民，三從時。又【晉語】民生於三，事之如一。 又【周語】人三爲衆，女三爲粲，獸三爲羣。 又姓。明三成志。又漢複姓。屈原之後有三閭氏，三飯尞之後有三飯氏，三州孝子之後有三州氏。 又去聲。【韻會】蘇暫切。【論語】三思而後行。 又本作參。【博雅】參，三也。【周禮·冬官考工記】參分其股圍。【前漢·𠛬法志】秦造參夷之誅。𡘋與三同。 又【韻補】叶疏簪切，音森。【詩·召南】摽有梅，其實三兮。下叶今。叁。
Thuyết Văn
數名。天地人之道也。 於文一耦二爲三。成數也。 凡三之屬皆从三。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
陳煥曰。數者、易數也。三兼陰陽之數言。一下曰道立於一。二下曰地之數。王下曰三者、天地人也。老子曰。一生二。二生三。三生萬物。此釋三之義。下釋三之形。故以於文二字別言之。 此依韵㑹所引。韵㑹多據鍇本。今鍇本又非舊矣。耦、各本作偶。今正。二下曰从一耦一。以一儷一也。此曰一耦二爲三。以一儷二也。今又皆脫一字。三畫而三才之道在焉。故謂之成數。又字下曰。手之列多、略不過三。 穌甘切。古音在七部。
【三】 (tam ⟨tám⟩) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 三 (tam ⟨tám⟩ (Ba)) Nghĩa: sổ (Đếm) danh (Danh)。 thiên (Bầu trời.) địa (Đất) nhân (Người) chi (Chưng) đạo (Đường cái thẳng.) vậy。 vu (Chưng. Tiếng dùng để) văn (Văn vẻ. Như {văn thạ) nhất (Một) ngẫu (Hai người cùng cầy) nhị (Hai) vi (Làm. Như {hành vi} [) tam (Ba)。 thành (Nên) sổ (Đếm) vậy。 Phàm tam (Ba) chi (Chưng) chúc (Liền) giai (Đều)
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 參 · 叄 · 叁 · 弎 · 叁 · 參 · 叄 · 弎 · 叁