亥
hợi
Hán Việt: hợi · Pinyin: hài
Tổng quan
Chi {Hợi}, một chi cuối cùng trong mười hai chi. Từ chín giờ đến mười một đêm gọi là giờ {Hợi}.;
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | hài |
|---|---|
| Hán Việt | hợi |
| Quảng Đông | hoi6 |
| Mân Nam | hāi |
| Nhật Bản | I |
| Hàn Quốc | 해 |
| Chú âm | ㄏㄞˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | ghaix |
| Baxter-Sagart | [g]ˤəʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [g]ˤəʔ |
| Phản thiết | 下改切 |
| Thanh mẫu | 匣 |
| Vận | 海 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Chi {Hợi}, một chi cuối cùng trong mười hai chi. Từ chín giờ đến mười một đêm gọi là giờ {Hợi}.;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.地支的第十二位。 2.時辰名。約當晚上九點至十一點。 3.排列次序用字，表示第十二。 4.姓。如戰國時晉國有亥唐。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 亥〈名〉 (象形。甲骨文字形,与豕”的写法相似,象猪形。古代亥”与豕”很容易写混,成语鲁鱼亥豕”讲的就是这种误写现象。本义猪) 同本义 豕与亥相似。--《吕氏春秋·慎行论》 亥,豕也。--《论衡·物势》 亥即豕,故曰首曰身也。--《左传·襄公三十年》 地支的末一位 与天干相配,用以纪年 用以纪月,农历十月为亥 与天干相配,用以纪日 用以纪时,即夜里九点至十一点 十二生肖属猪 亥时 亥hài ⒈地支的末位，即第十二位。也用作次序第十二。 ⒉ 亥jiē 1.见"亥市"。
Eng
- CC-CEDICT 12th earthly branch: 9-11 p.m., 10th solar month (7th November-6th December), year of the Boar|ancient Chinese compass point: 330°
ja
- JMdict the Boar (twelfth sign of the Chinese zodiac)|the Pig|hour of the Boar (around 10pm, 9-11pm, or 10pm to 12 midnight)|north-northwest|tenth month of the lunar calendar
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】【正韻】胡改切【集韻】【韻會】下改切，𠀤音頦。辰名。【爾雅·釋天】太歲在亥曰大淵獻。【前漢·律歷志】該閡於亥。【唐書·禮樂志】吉亥祀先農。【元史·祭祀志】黑帝位亥。 又姓。晉亥唐。 又豕亥。【家語】或讀史云：三豕渡河。子夏曰：已亥渡河，已譌爲三，亥譌爲豕。校之，果然。【左傳·襄三十年】史趙曰：亥有二首六身。【註】亥字，二畫在上，幷三人爲身，如算之六。 又亥市。【通雅】靑箱雜記，蜀有亥市，亥音皆，言如痎瘧，閒日一發也。諱痎，故云亥市。【徐筠水志】荆吳俗，取寅申巳亥日集於市。 又【韻補】叶許已切，音喜。【易林】將戌繫亥，陽藏不起。君子散亂，太上危殆。殆音以。
Thuyết Văn
荄也。十月微昜起接盛侌。 从二。二、古文上字也。 一人男、一人女也。 从𠃋。象褱子咳咳之形也。 春秋傳曰。亥有二首六身。 凡亥之屬皆从亥。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
律曆志曰。該閡於亥。天文訓曰。亥者、閡也。釋名曰。亥、核也。收藏萬物。核取其好惡眞僞也。許云荄也者。荄、根也。陽氣根於下也。十月於卦爲坤。微陽從地中起接盛陰。卽壬下所云陰極陽生。故易曰。龍戰於野。戰者、接也。 謂陰在上也。 其下从二人。一人男、一人女。像乾道成男、坤道成女。 咳與亥音同。胡改切。一部。 左傳襄三十年文。孔氏左傳正義曰。二畫爲首。六畫爲身。按今篆法身衹有五畫。葢周時首二畫、下作六畫。與今篆法不同也。
【稚】 (trĩ) Nghĩa:
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Lệ thư
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
Dị thể: 㐪 · 𠀅 · 𠅆 · 𠦇 · 𢁓 · 𢁳 · 𧰧