佛
phật
Hán Việt: phật · Pinyin: bì
Tổng quan
Phật Phật giáo (viết tắt của 佛陀[Fo2tuo2]) dường như trang sức đầu (cho nữ) biến thể của 彿 佛[fu2]
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | bì |
|---|---|
| Hán Việt | phật |
| Quảng Đông | bat6 |
| Mân Nam | hu̍t |
| Nhật Bản | HOTOKE |
| Hàn Quốc | 불 |
| Chú âm | ㄈㄛˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | byot |
| Baxter-Sagart | [b][u]t |
| Hán ngữ Thượng cổ | [b][u]t |
| Phản thiết | 蒲沒切 |
| Thanh mẫu | 並 |
| Vận | 物 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Dịch âm tiếng Phạn buddha, nói đủ phải nói là {Phật đà} [佛陀], bậc tu đã tới cõi giác ngộ hoàn toàn, lại giáo hóa cho người được hoàn toàn giác ngộ. Như đức {Thích ca} [釋迦] bỏ hết công danh phú quý, lìa cả gia đình, tu hành khắc khổ, phát minh ra hết chỗ mê lầm của chúng sinh, để…
Nôm
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: phật Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều bản 1866
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: phất Xuất hiện 4 lần trong Truyện Kiều 1871
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: phất Xuất hiện 3 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [動] 輔佐。通「弼」。《詩經．周頌．敬之》：「佛時仔肩，示我顯德行。」漢．鄭玄．箋：「佛，輔也。」 [名] 姓。如春秋時魯國有佛肸，明代有佛正。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 佛〈名〉 梵文 buddha音译佛陀”的简称 缺此三项,声闻、缘觉缺后二项,菩萨缺最后一项,只有佛才三项俱全。小乘讲的佛”,一般是用作对释迦牟尼的尊称。大乘除指释迦牟尼外, 还泛指一切觉行圆满者。宣称三世 十方,到处有佛 西方有神,名曰佛。--《后汉书·西域传》 又如佛天(佛;西天;美好的地方);佛化(佛的教化);佛光(佛所带来的光明);佛会(佛菩萨众圣会聚的地方);佛图(佛塔);佛位(成佛正果之位) 佛教 佛 fó ⒈梵语"佛陀"的简称。"佛"是佛教徒对修行圆满的人（得道者）的称呼拜～。特用于尊称佛教的创始人释迦牟尼～祖。 ⒉ 【佛教】〈古〉印度释迦牟…
Eng
- CC-CEDICT Buddha; Buddhism (abbr. for 佛陀[Fo2 tuo2])
- CC-CEDICT used in 仿佛[fang3 fu2]
- CC-CEDICT used in 彷彿|仿佛[fang3 fu2]
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
〔古文〕：𠇛、仏【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤符勿切，音咈。【說文】見不諟也。又仿佛亦作彷彿，髣髴。【揚雄·甘泉賦】仿佛其若夢。【班固·幽通賦】夢登山而迥眺，覿幽人之髣髴。【漢書】作仿佛。 又捩也。【禮·曲禮】獻鳥者，佛其首，畜鳥則勿佛。【註】恐鳥喙害人，爲小竹籠，以捩轉其首也。 又逆也，戾也。【禮·學記】其施之也悖，其求之也佛。【揚子·法言】荒乎淫，佛乎正。與拂同。 又輝粲貌。【黃香·九宮賦】銀佛律以順游。 又三佛齊，佛郞機，柔佛，皆外國名。 又佛桑，花名。 又姓。明佛正。 又佛佗。佛者，覺也。以覺悟羣生也。 又【集韻】【正韻】𠀤蒲沒切，音浡。興起貌。【荀子·非十二子篇】佛然平世之俗起焉。與浡勃通。 又【集韻】【韻會】【正韻】𠀤同弼。【詩·周頌】佛時仔肩。【毛傳】佛，大也。【鄭箋】佛，輔也。 又叶方味切，音廢。【前漢·司馬遷敘傳】學微術昧，或見仿佛疑殆匪闕，違衆忤世。【正字通】世傳漢明帝永平七年，佛法始入中國，非也。秦時沙門室利房等至，始皇以爲異，囚之。夜有金人，破戸以出。漢武帝時，霍去病過焉支山，得休屠王祭天金人以歸，帝置之甘泉宮。金人者，浮屠所祠，今佛像卽其遺法也。哀帝時，博士弟子秦景，使伊存口授浮屠經，中土未之信。迨明帝夜夢金人飛行殿庭，以問於朝。傅毅以佛對曰：天竺國有佛，卽神也。帝遣中郞蔡愔及秦景使天竺求之，得佛經二十四章，釋迦立像，倂與沙門攝騰，竺法蘭東還。以是考之，秦西漢知有佛久矣，非明帝始也。又古本列子周穆王篇，西域之國有化人，無西方聖人名佛之說，獨仲尼篇載孔子曰：西方之人有聖者。蓋假借孔子之語也。《字彙》沿《正韻》，改化人爲聖人，非。
Thuyết Văn
仿佛也。 从人。弗聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
依玉篇。與全書例合。按髟部有髴。解云。髴、若似也。卽佛之或字。 勿切。十五部。
【佛】 (phật) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 人 (nhân) | Thanh phù (聲符): 弗 (phất) Nghĩa: phảng ({Phảng phất} [仿弗] th) phật (Dịch âm tiếng Phạn b) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 仏 · 仸 · 彿 · 㘬 · 𠇛 · 𠑵 · 𦤲 · 仏 · 仸 · 彿 · 仏