側
trắcNôm trắc
Hán Việt: trắc · Pinyin: zè · Nôm: trắc
Tổng quan
Bên. Như trắc diện [側面] mặt bên, trắc thất [側室] vợ lẽ, trụ lập môn trắc [住立門側] đứng lại bên cửa
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | zè |
|---|---|
| Hán Việt | trắc |
| Âm Nôm | trặc |
| Quảng Đông | cak1 |
| Mân Nam | tshik |
| Nhật Bản | KAWA |
| Hàn Quốc | 측 |
| Chú âm | ㄘㄜˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | crik |
| Baxter-Sagart | [ts]rək |
| Hán ngữ Thượng cổ | [ts]rək |
| Phản thiết | 黨曰反 |
| Thanh mẫu | 端 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Bên. Như trắc diện [側面] mặt bên, trắc thất [側室] vợ lẽ, trụ lập môn trắc [住立門側] đứng lại bên cửa. Lóng. Như vô trắc thính [無側聽] chớ nghe lóng. Nghiêng. Như trắc mục [側目] nghé mắt, trắc thân [側身] nghiêng mình. Nguyễn Du [阮攸] : Thê kiến kì phu trắc mục thị [妻見其夫側目視] (Tô Tần đình [蘇秦亭]) Vợ thấy chồng lấm lét nhìn. Hèn dốt. Như trắc lậu [側陋] hèn kém
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) trắc trắc trở [Eng: difficulty, hindrance, obstacle, impediment]
- Bảng Tra Chữ Nôm trắt cắn trắt (cắn thóc ăn gạo) [Eng: husk (a rice seed) with one's teeth]
- Bảng Tra Chữ Nôm trặc trặc khớp [Eng: to sprain, to dislocate, to luxate]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 (一)之又音。
Eng
- CC-CEDICT the side, to incline towards, to lean, inclined, lateral, side
- CC-CEDICT lean on one side
- JMdict (place) near by
- JMdict (place) close by
- JMdict (place) right next to
- JMdict the side (of something)
- JMdict beside
- JMdict side (of something, or taking someone's side)
- JMdict part
- JMdict (watch) case
- JMdict first principle of the Eight Principles of Yong
- JMdict tiny dash or speck
ja
- JMdict 側（そば）
- JMdict 側（がわ）
- JMdict 側（そく）
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】阻力切【集韻】【韻會】札色切，𠀤音㳁。旁也，傾也。【詩·召南】在南山之側。【書·洪範】無反無側。【註】不偏邪也。 又𤰞隘也。【書·堯典】明明揚側陋。 又叛黨曰反側。【後漢·光武紀】使反側子自安。 又【儀禮·旣夕】有司請祖期曰日側。【註】側，昳也。謂將過中之時。與𣅦同。 又側注，冠名。酈食其服以見沛公。 又側生，茘支名。 又與特通。【儀禮·士冠禮】側尊一甒醴。【註】特設一尊醴也。又【聘禮】公側授宰玉。又側授宰幣。【註】謂君特授，不假相也。 又同仄。【史記·平準書】公卿鑄鏱官赤側。【註】赤側，錢名。 考證：〔【禮·聘禮】公側授宰玉。又側授宰幣。〕 謹照本書之例上禮字改又字。
Thuyết Văn
旁也。 从人。則聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
不正曰仄。不中曰側。二義有別。而經傳多通用。如反側當爲反仄。仄者、未全反也。 阻力切。一部。
【側】 (trắc) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 人 (nhân) , Thanh phù (聲符): 則 (tắc) Phiên thiết: Trở lực thiết Thượng tự: 阻 (trở) , Hạ tự: 力 (lực) Trung cổ thanh mẫu: 莊母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'ưc' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: trức (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: bàng (Bên cạnh. Như {nhi l) vậy
Tự hình
- Giáp cốt
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Cổ văn
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 侧 · 侧 · 侧