元

yuán nguyên

Hán Việt: nguyên · Pinyin: yuán

Tổng quan

họ [Yuan2] triều Nguyên (1279-1368) đơn vị tiền tệ (đặc biệt là nhân dân tệ Trung Quốc) (hình vị liên kết) đầu tiên nguyên thủy sơ cấp (hình vị liên kết) cơ bản nền tảng (hình vị liên kết) cấu thành phần (tiền tố) siêu (toán học) đối số biến số niên hiệu (của một triều đại) (Đài Loan) (địa chất) đại

Pinyin
yuán
Hán Việt
nguyên
Chú âm
ㄩㄢˊ
Unicode
U+5143
Bộ thủ
儿
Số nét
4
Cấu trúc
top-bottom
Thương Hiệt
MMU

元代 · 元件 · 元兇 · 元光 · 元军 · 元凶 · 元勋 · 元勲

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinyuán
Hán Việtnguyên
Quảng Đôngjyun4
Mân Namguân
Nhật BảnMOTO
Hàn Quốc원
Chú âmㄩㄢˊ
Hán ngữ Trung cổngyan
Baxter-Sagart[ŋ]o[r]
Hán ngữ Thượng cổ[ŋ]o[r]
Phản thiết愚袁切
Thanh mẫu疑
Vận元
Đẳng3

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Mới. Đầu năm vua mới lên ngôi gọi là {nguyên niên} [元年] năm đầu (thứ nhất). Nửa chừng muốn đổi niên hiệu khác, cũng gọi là {cải nguyên} [改元]. Lịch tây, lấy năm chúa Gia Tô giáng sinh, để ghi số năm, nên gọi năm ấy là {kỷ nguyên} [紀元], nghĩa là số một bắt đầu từ đấy. Phàm đầu số g…

Nôm

  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nguyên Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: nguyên Xuất hiện 3 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: nguyên Xuất hiện 39 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.頭。《左傳．僖公三十三年》：「（先軫）免冑入狄師，死焉。狄人歸其元，面如生。」《孟子．滕文公下》：「志士不忘在溝壑，勇士不忘喪其元。」 2.量詞。計算錢幣的單位。一元等於十角。通「圓」。如：「十元」、「五十元」。 3.代數式中，表示未知數的文字稱為「元」。如：「一元一次方程式」。 4.朝代名。參見「元朝」條。 5.姓。如唐代有元稹。 [形] 1.為首的。如：「元兇」、「元首」。 2.開始的、第一的。如：「元年」、「元旦」。 3.大的。《書經．大禹謨》：「天之歷數在汝躬，汝終陟元后。」《三國志．卷二四．魏書．高柔傳》：「逮至漢初，蕭、曹之儔並以…

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 元 (会意。从一,从兀。甲骨文字形。象人形。上面一横指明头的部位。上一短横是后加上去的,依汉字造字规律,顶端是一横的,其上可加一短横。本义头) 同本义 元,始也。--《说文》。按,当训首也。 元,体之长也。--《左传·襄公九年》 始加元服。--《仪礼·士冠礼》 狄人归其元。--《左传·僖公三十三年》 归国子之元。--《左传·哀公十一年》 勇士不忘丧其元。--《孟子》 牛曰一元大武。--《礼记·曲礼》。注头也。” 吐蕃叛换方炽,敬玄失律,审礼丧元,安可更为西方生事?--《新唐书》 又如元首(头) 天 元yuán ⒈头归（送还）其～。〈引〉居首的～首。～帅。…

Eng

  • CC-CEDICT surname Yuan|Yuan dynasty (1279–1368)
  • CC-CEDICT currency unit (esp. Chinese yuan)|(bound form) first; original; primary|(bound form) basic; fundamental|(bound form) constituent; part|(prefix) meta-|(math.) argument; variable|era (of a reign)|(Tw) (geology) eon

ja

  • JMdict origin|source|beginning|basis|base
  • JMdict unknown (e.g. in an equation)|element (of a set)|yuan (monetary unit of China)|New Taiwan dollar|Yuan dynasty (of China; 1271-1368)
  • JMdict former|ex-|past|one-time|earlier times

Nguồn gốc

top-bottom

Khang Hy

【唐韻】【集韻】【韻會】𠀤愚袁切，音原。【精薀】天地之大德，所以生生者也。元字从二从人，仁字从人从二。在天爲元，在人爲仁，在人身則爲體之長。【易·乾卦】元者，善之長也。又【爾雅·釋詁】元，始也。又【廣韻】長也。又大也。【前漢·哀帝紀】夫基事之元命。【註】師古曰：更受天之大命。又首也。【書·益稷】元首明哉。【前漢·班固敘傳】上正元服。【註】師古曰：元，首也。故謂冠爲元服。又本也。【後漢·班固傳】元元本本。又百姓曰元元。【戰國策】制海內，子元元。【史記·文帝本紀】以全天下元元之民。【註】古者謂人云善人，因善爲元，故云黎元。其言元元者，非一人也。又【公羊傳·隱元年】元年者何，君之始年也。【左傳註】凡人君卽位，欲其體元以居正，故不言一年一月。【羅泌·路史】元者，史氏之本辭也。君卽位之一年稱元，古之史皆然。書太甲元年維元祀，虞夏有元祀之文，非春秋始爲法也。又氣也。【公羊傳註】變一爲元。元者，氣也。又正月一日曰元日。【書·舜典】月正元日。【註】朔日。又諡法，行義悅民，始建國都，主義行德，𠀤曰元。又姓。【韻會】左傳，衞大夫元咺。又後魏孝文拓拔氏爲元氏，望出河南。又【韻補】叶虞雲切，音輑。【桓譚·仙賦】呼則出故，翕則納新。夭矯經引，積氣關元。【史記·敘傳】莊王之賢，乃復國𨻰。旣赦鄭伯，班師華元。◎按新、𨻰𠀤非文韻。 考證：〔【書·堯典】月正元日。〕 謹照原書堯典改舜典。

Thuyết Văn

始也。 从一。兀聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

見爾雅釋詁。九家易曰。元者、氣之始也。 徐氏鍇云。不當有聲字。以髡从兀聲、䡇从元聲例之。徐說非。古音元兀相爲平入也。凡言从某某聲者。謂於六書爲形聲也。凡文字有義有形有音。爾雅已下、義書也。聲類已下、音書也。說文、形書也。凡篆一字、先訓其義。若始也、顚也是。次釋其形。若从某、某聲是。次釋其音。若某聲及讀若某是。合三者以完一篆。故曰形書也。愚袁切。古音第十四部。

【元】 (nguyên) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 一 (nhất) | Thanh phù (聲符): 兀 (ngột) Phiên thiết: Ngu viên thiết Thượng tự: 愚 (ngu) | Hạ tự: 袁 (viên) Trung cổ thanh mẫu: 疑母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ng' + vận mẫu 'an' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: ngàn (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: thủy (Mới) vậy

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Kim văn
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Lệ thư
  • Khải thư
  • Cổ văn
  • Hành thư