壇
đàn
Hán Việt: đàn · Pinyin: tán
Tổng quan
bàn thờ bục bục giảng (dùng trong từ phức) giới (thể thao, văn học, v.v.)
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | tán |
|---|---|
| Hán Việt | đàn |
| Quảng Đông | taan4 |
| Mân Nam | tân |
| Nhật Bản | BA |
| Hàn Quốc | 단 |
| Chú âm | ㄊㄢˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | dan |
| Baxter-Sagart | [d]anʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | [d]anʔ |
| Phản thiết | 杜晏切 |
| Thanh mẫu | 定 |
| Vận | 寒 |
| Đẳng | 1 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Cái đàn. Chọn chỗ đất bằng phẳng đắp đất để cúng tế gọi là {đàn}. Nguyễn Trãi [阮廌] : {Mộng ki hoàng hạc thướng tiên đàn} [夢騎黃鶴上仙壇] (Mộng sơn trung [夢山中]) Mơ thấy cưỡi hạc vàng bay lên đàn tiên.
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm đườn đườn đưỡn; nằm đườn ra [Eng: straight and stiff; to lie straight and at full length]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.古代用來舉行祭祀的高臺。如：「天壇」、「地壇」。《禮記．祭義》：「祭日於壇」。 2.古代朝會盟誓及封拜大將所設的高臺。如：「登壇拜將」。 3.某些宗教舉行法事的處所。如：「壇場」、「神壇」、「七星壇」、「設壇禮佛」。 4.用土堆砌成的矮臺子。如：「花壇」。 5.某種團體的總稱。如：「文壇」、「影壇」、「體壇」。
Eng
- CC-CEDICT altar|platform; rostrum|(bound form) (sporting, literary etc) circles; world
ja
- JMdict platform|podium|rostrum|pulpit|(ceremonial) mound
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【廣韻】【集韻】【韻會】唐干切【正韻】唐闌切，𠀤音彈。【說文】祭場也。壇之言坦也。一曰封土爲壇。【禮·祭義】燔柴于泰壇祭天也。【祭法】去祧爲壇。【註】遠廟八世祖則遷于壇，有禱則祭。互詳墠字註。【史記·文帝紀】其廣增諸祀壇場。 又楚人謂中庭曰壇，見【荆楚風俗通】。 又盟誓則立壇。【禮·雜記】孔子出魯東門，過故杏壇，曰：兹臧文仲誓盟之壇也。睹物思人，命琴而歌。 又國君朝會亦設壇。【左傳·襄二十八年】鄭伯如楚，舍不爲壇，子產曰：大適小則爲壇，小適大苟舍而已，焉用作壇。 又特拜將相亦設壇。【前漢·高帝紀】上設壇具禮，拜韓信爲大將，一軍皆驚。【唐書·裴度傳】度拜相，詔四登師壇。 又雞壇，友會也。【北戸錄】越人每相交，作壇，祭以白犬丹雞。 又瑤壇，仙境也。【張協·七命】眷椒庭于瑤壇。 又【集韻】儻旱切，音儃。【周禮·夏官·大司馬】九伐之法。一曰暴內陵外則壇之。【鄭註】出其君。置空壇之地。 又【集韻】【韻會】徒案切【正韻】杜晏切，𠀤音但。壇曼，寬廣貌。【史記·司馬相如傳】壇以陸離。【子虛賦】案衍壇曼。 又【集韻】【正韻】𠀤時戰切，音繕。除地也。 又【集韻】上演切，音善。野土也。【楚辭·九章】鸞鳥鳳凰，日以遠兮。燕雀烏鵲，巢堂壇兮。 又亭年切，音田。【桓君山仙賦】周覽八極，還崦華壇。氾氾濫濫，隨天轉旋。 又叶直良切，音長。【楚辭·九歌】蓀壁兮紫壇，播芳椒兮成堂。俗作壇，非。壇字从靣，不从㐭作。
Thuyết Văn
祭壇場也。 从土。亶聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
祭法注。封土曰壇。除地曰墠。楚語。屛攝之位。壇場之所。韋注。屛攝、爲祭祀之位也。除地曰場。漢孝文帝紀。其廣增諸祀壇場珪幣。師古曰。築土爲壇。除地爲場。按墠卽場也。爲場而後壇之。壇之前又必除地爲場。以爲祭神道。故壇場必連言之。宋本作祭場也。無壇字。非是。若祭法壇與墠則異地。場有不壇者。壇則無不場也。 徒干切。十四部。
【壇】(đàn) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 土 (thổ) | Thanh phù (聲符): 亶 (đản) Phiên thiết: 徒干切 → đồ + can Nghĩa: 祭壇場 vậy。 từ thổ (đất)。亶 thanh。
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𡊨 · 𭐀 · 坛 · 壜 · 罈 · 坛 · 坛