嶮
hiểmNôm hiếm
Hán Việt: hiểm · Pinyin: xiǎn · Nôm: hiếm
Tổng quan
Hiểm trở. Nơi có nhiều sự ngăn trở khó đi lại gọi là hiểm. Như hiểm ải [險隘], hiểm yếu [險要] đều nói chỗ hình thế hiểm trở dễ giữ mà khó phá vào được
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | xiǎn |
|---|---|
| Hán Việt | hiểm |
| Âm Nôm | kẽm |
| Quảng Đông | him2 |
| Nhật Bản | KEWASHII |
| Hàn Quốc | 험 |
| Chú âm | ㄒㄧㄢˇ |
| Hán ngữ Trung cổ | hiemx |
| Baxter-Sagart | qʰr[a]mʔ |
| Hán ngữ Thượng cổ | qʰr[a]mʔ |
| Phản thiết | 所斬切 |
| Thanh mẫu | 生 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu * Địa thế nguy hiểm, khó đi. Lục Quy Mông [陸龜蒙] : Thế lộ hi hiểm [世路巇嶮] (Bỉ nông thi [彼農詩]) Đường đời hiểm trở. Cao lớn
Nôm
- Giản Dị Hán Nôm kẽm (Lối đi hẹp giữa núi, hai bên có vách đá) [Eng: narrow path between mountains, with cliffs on both sides]
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 1.地勢險惡難行。《後漢書．卷二四．馬援傳》：「從壺頭則路近而水嶮，從充則塗夷而運遠。」 2.高峻。《文選．郭璞．江賦》：「壯天地之嶮介。」 [副] 險些、差一點。元．關漢卿《單刀會》第一折：「嶮諕殺許褚、張遼。」明．湯顯祖《牡丹亭》第七齣：「桃李門牆，嶮把負荊人諕煞。」
Eng
- CC-CEDICT precipitous, rugged
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤虛檢切，音獫。【說文】阻難也。【玉篇】高也，危也。【易·屯卦】動乎險中。【坎卦】習坎，重險也。【又】天險不可升也，地險山川丘陵也，王公設險，以守其國，險之時用大矣哉。 又司險，官名。【周禮·夏官】司險掌九州之圖，以周知其山林川澤之阻，而達其道路。 又【玉篇】邪也，惡也。【書·盤庚】今汝聒聒，起信險膚。【傳】起信險僞，膚受之言。 又【周禮·春官·典同】險聲斂。【註】險謂偏弇也。險則聲斂不越也。 又【周禮·冬官考工記·弓人】疢疾險中。【註】險，傷也。 又地名。【史記·朝鮮傳】都王險。【註】險城，在樂浪郡浿水之東。【前漢·地理志】遼東郡險瀆。【註】朝鮮王滿都也，依水險故名。又【地理志】中山國安險。 又【爾雅·釋魚】蜠大而險。【註】險者，謂汙薄。 又【集韻】所斬切，音摻。艱難也。 又希埯切，薟上聲。峻也。 又巨險切，音芡。與儉同。 又居奄切，音檢。【字林】山形似重甑。◎按此乃隒字之音義。類篇，隒又居奄切，而集韻隒闕此一音，乃隒譌作險耳。 又【集韻】魚銜切，音𡆑。本作巖。【史記·殷本紀】得說於傅險中。【註】險，亦作巖。【集韻】或作嶮。
Thuyết Văn
阻難也。从𨸏。僉聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
虛檢切。七部。
【險】 (hiểm) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 𨸏 (𨸏) , Thanh phù (聲符): 僉 (thiêm) Phiên thiết: Hư kiểm thiết Thượng tự: 虛 (hư) , Hạ tự: 檢 (kiểm) Trung cổ thanh mẫu: 溪母 — thứ thanh (次清) Quy tắc: thanh mẫu 'kh' + vận mẫu 'iêm' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → hỏi Suy luận: khiểm (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: trở (Hiểm trở. Chỗ núi hi) nan (Khó) vậy
Tự hình
- Chữ lụa
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 嶮 · 礆 · 𡽃 · 𡽗 · 嶮 · 礆 · 险 · 険 · 崄 · 险 · 礆 · 険