延
duyên
Hán Việt: duyên · Pinyin: yán
Tổng quan
họ [Yan2] kéo dài mở rộng trì hoãn
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yán |
|---|---|
| Hán Việt | duyên |
| Quảng Đông | jin4 |
| Mân Nam | iân |
| Nhật Bản | EN |
| Hàn Quốc | 연 |
| Chú âm | ㄧㄢˊ |
| Hán ngữ Trung cổ | cjeng |
| Baxter-Sagart | la[n] |
| Hán ngữ Thượng cổ | la[n] |
| Phản thiết | 延面切 |
| Thanh mẫu | 以 |
| Vận | 仙 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Kéo dài. Như {duyên niên} [延年] thêm tuổi, {duyên thọ} [延壽] thêm thọ, v.v. Kéo dài con đường tiến đi, khiến cho không tới được đúng kỳ gọi là {duyên}. Như {duyên hoãn} [延緩], {duyên đãng} [延宕] kéo dài cho chậm tiến. Rụt lùi lại gọi là {thiên duyên} [遷延] lần lữa. Quanh co, không tiế…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm dan dan díu; dan tay [Eng: to have an affair with; hand in hand]
- Bảng Tra Chữ Nôm diên ngoại diên [Eng: (logic) denotation]
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: dan Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 長。《文選．班固．西都賦》：「歷十二之延祚，故窮泰而極侈。」晉．左思〈嬌女詩〉：「從容好趙舞，延袖像飛翮。」 [動] 1.拉長、伸長。如：「延長」、「延年益壽」。《韓非子．十過》：「延頸而鳴，舒翼而舞。」晉．慕容廆〈與陶侃箋〉：「每瞻江湄，延首遐外。」 2.擴展、蔓衍。如：「火勢蔓延」。《文選．潘岳．關中詩》：「微火不戒，延我寶庫。」明．徐弘祖《徐霞客遊記．卷一上．遊九鯉湖日記》：「松偃藤延，縱目成勝。」 3.引導、引進。如：「延入」。《文選．賈誼．過秦論》：「秦人開關而延敵。」《漢書．卷六八．霍光傳》：「獨夜設九賓溫室，延見姊夫昌邑關內侯。」…
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 延 同本义 延,长行也。--《说文》。按,字亦作蜒”。 蝮蛇蜒只。--《楚辞·大招》 延颈而鸣,舒翼而舞。--《韩非子》 我不敢知曰不其延。惟不敬厥德,乃早坠厥命。--《书·召诰》 兹物苟难停,吾寿安得延!--晋·陆机《长歌行》 莫不延颈举踵。--《吕氏春秋·顺说》 又如延瞩(引颈瞩目);延望(引颈远望);延算三纪(延长寿命三十六年);延年(延长寿命);延息(延长寿命);延期(延长或推迟日期) 假借为引”。引入;引见;迎接 摈者,延之日升。--《礼记·玉藻》 主人延客祭。╠ 延yán ⒈伸长，扩展～长。蔓～。 ⒉缓，推迟～期。迟～。 ⒊引进，聘请～入。～…
Eng
- CC-CEDICT surname Yan
- CC-CEDICT to prolong|to extend|to delay
Nguồn gốc
top-bottom
Khang Hy
【唐韻】以然切【集韻】【韻會】【正韻】夷然切，𠀤音綖。【說文】長行也。 又【廣韻】進也。【禮·射義】孔子使子路執弓矢出延射。【儀禮·覲禮】𢷤者延之曰升。【註】從後詔禮曰延。延，進也。 又【爾雅·釋詁】長也。【揚子·方言】延永，長也。凡施於年者謂之延，施於衆長謂之永。【班固·西京賦】歷十二之延祚。 又【廣韻】遠也。【史記·蒙恬傳】延袤萬餘里。 又【爾雅·釋詁】𨻰也。【疏】鋪𨻰也。 又【正韻】納也。【前漢·公孫弘傳】弘起客館，開東閣，以延賢人。 又【集韻】及也。【書·大禹謨】賞延于世。 又【廣韻】稅也，言也。 又【韻會】遷延也，淹久貌。【左傳·襄十四年】晉人謂之遷延之役。【註】遷延，却退也。【張衡·西京賦】遷延邪睨。【註】李善曰：遷延，引身也。 又盤屈曰宛延。【揚雄·甘泉賦】颺翠氣之宛延。【註】宛延，長曲貌。 又【爾雅·釋詁】閒也。【疏】謂閒𨻶。今墓道也。【左傳·隱元年隧而相見註】隧若今延道。 又【韻會】州名。漢高奴縣，後魏置延州。 又地名。【左傳·隱元年】至於廩延。【註】廩延，鄭邑。𨻰留酸棗縣北有延津。又【昭二十七年】延州來季子聘於上國。【註】季子本封延陵，後復封州來，故曰延州來。又【前漢·地理志】張掖郡有居延縣。【註】居延澤在東北，古文以爲流沙。 又姓。【後漢·延篤傳】篤，南陽人，爲京兆尹。 又【集韻】以淺切，音演。冕上覆也。【禮·玉藻】天子玉藻十有二旒，前後邃延。【集韻】或作綖。 又【廣韻】于線切【集韻】【韻會】延面切，𠀤音羨。【集韻】延，及也。【張衡·西京賦】重閨幽闥，轉相踰延。望䆗窱以逕庭，渺不知其所返。【註】延言互相周通。
Thuyết Văn
長行也。 从㢟。厂聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
本義訓長行。引伸則專訓長。方言曰。延長也。凡施於年者謂之延。又曰。延徧也。 厂部曰。象抴引之形。余制切。虒延皆以爲聲。今篆體各異。非也。厂延虒古音在十六部。故大雅施於條枚。呂氏春秋、韓詩外傳、新序皆作延于條枚。延音讀如移也。今音以然切。則十四部。
【延】(dang) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 㢟 (niển) | Thanh phù (聲符): 厂 (hán) Phiên thiết: 余制切 → dư + chế Nghĩa: trường (dài)行 vậy。 từ 㢟。厂 thanh。
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𨒂 · 𨒌 · 𭚓 · 𮞅