微

wēiviNôm vi

Hán Việt: vi · Pinyin: wēi · Nôm: vi

Tổng quan

Mầu nhiệm. Như tinh vi [精微], vi diệu [微妙] nghĩa là tinh tế mầu nhiệm không thể nghĩ bàn được

Pinyin
wēi
Hán Việt
vi
Âm Nôm
vi
Chú âm
ㄨㄟˉ
Unicode
U+5FAE
Bộ thủ
彳
Số nét
13
Cấu trúc
left-mid-right
Thương Hiệt
HOUUK

微丝 · 微乎 · 微云 · 微伏 · 微便 · 微信 · 微光 · 微克

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinwēi
Hán Việtvi
Âm Nômvi
Quảng Đôngmei4
Mân Nambî
Nhật BảnBI
Hàn Quốc미
Chú âmㄨㄟˉ
Hán ngữ Trung cổmyoi
Baxter-Sagartməj
Hán ngữ Thượng cổməj
Phản thiết無非切
Thanh mẫu微

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Mầu nhiệm. Như tinh vi [精微], vi diệu [微妙] nghĩa là tinh tế mầu nhiệm không thể nghĩ bàn được. Nhỏ. Như vi tội [微罪] tội nhỏ, vi lễ [微禮] lễ mọn. Suy. Như thức vi [式微] suy quá. Ẩn, giấu không cho người biết gọi là vi. Như vi phục [微服] đổi lốt áo xấu không cho ai biết mình, vi hành [微行] đi lẻn, v.v. Chẳng phải, không. Luận ngữ [論語] : Vi Quản Trọng ngô kỳ bỉ phát tả nhẫm hĩ [微管仲吾其彼髮左衽矣] (Hiến vấn [憲問]) Nếu không có ông Quản Trọng, ta tất bị búi tóc mặc áo trái vạt vậy (như người Di [夷], Địch [狄]). Ý nói Quản Trọng đã có công chống với Di, Địch

Nôm

  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) vi tinh vi, vi rút [Eng: sophisticated, virus]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] bổ công biểu lý thậm vi
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: vi Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều bản 1866
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: vi Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: vi Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1871
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: vi Xuất hiện 2 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 (一)之又音。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 微〈动〉 (会意。从彳。本义隐秘地行走) 同本义 微,隐行也。--《说文》 崔杼微逆光。--《左传·襄公十九年》 又如微行(便装出行,不想让人知其尊贵的身分) 藏匿,隐蔽 其徒微之。--《左传·哀公十六年》 微而臧。--《礼记·学记》 又如微没(隐没); 微奸(隐藏的邪恶); 微阵(隐蔽的兵力); 微情(隐藏而不显露的感情); 微意(隐藏之意); 微道(隐蔽或偏僻的小路) 伺察,侦察 衰微,衰落 固以微矣。--宋·苏轼《教战守》 又如微缺(衰败残缺); 微灭(衰败灭绝) 无,没 微wēi ⒈细，小～细。～生物。～乎其～。 ⒉少，稍稍～笑。稍～。～有所闻。 ⒊低下，衰落卑～。衰～。 ⒋精深，奥妙精～。～妙。 ⒌隐蔽，藏匿～行。～服出访。 ⒍跟"单位量"连用时，〈表〉该量的百万分之一～米（百万分之一米）。

Eng

  • CC-CEDICT surname Wei, ancient Chinese state near present-day Chongqing, Taiwan pr. [Wei2]
  • CC-CEDICT tiny, miniature, slightly, profound, abtruse, to decline, one millionth part of, micro-, Taiwan pr. [wei2]
  • JMdict minuteness
  • JMdict one millionth

ja

  • JMdict 微（び）

Nguồn gốc

left-mid-right

Khang Hy

【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤無非切，音薇。【爾雅·釋詁】幽微也。【易·繫辭】知微知彰。【書·大禹謨】道心惟微。 又【廣韻】微，妙也。【禮·禮運】德產之致也精微。 又【說文】隱行也。【史記·秦始皇紀】微行咸陽。 又【廣韻】細也。【孟子】乃孔子，則欲以微罪行。 又【玉篇】不明也。【詩·小雅】彼月而微，此日而微。 又【韻會】衰也。【詩·小雅】式微式微。【箋】微乎微者也。【史記·杞世家】杞小微。 又【韻會】賤也。【尚書序】虞舜側微。 又【爾雅·釋詁】匿微也。【註】微謂逃藏也。【左傳·哀十六年】白公奔山而縊，其徒微之。【註】微，匿也。 又【爾雅·釋詁】蔽，微也。【晉語】公子重耳過曹，曹共公聞其駢脅，諜其將浴，設微薄而觀之。【註】微，蔽也。 又殺也。【禮·檀弓】禮有微情者。【疏】微，殺也，言賢者喪親，必致滅性，故制使三日而食，哭踊有數，以殺其內情。 又伺察也。【前漢·郭解傳】使人微知賊處。【註】微，伺問之也。 又【爾雅·釋訓】骭瘍爲微。【註】骭，脚脛。瘍，瘡也。【詩·小雅】旣微且尰。 又【韻會】非也。【詩·邶風】微我無酒。 又【韻會】無也。【禮·檀弓】齊餓者，不食嗟來之食。曾子曰：微與。【註】微，猶無也。 又國名。【書·牧誓】微盧彭濮。【傳】微在巴蜀。 又【爾雅·釋山】未及上翠微。【疏】未及頂上，在旁陂陀之處，山氣靑縹色，故曰翠微也。 又紫微，太微，少微，𠀤星名。【晉書·天文志】紫微垣十五星在北斗。北一曰紫微，天帝之座也，天子之常居也。太微，天子庭也。五帝之座也，十二諸侯府也。少微，在太微西，士大夫之位也，明大而黃，則賢士舉也。 又三微。【後漢·章帝紀】春秋於春每月書王者，重三正，愼三微也。【註】三微者，三正之始，萬物皆微，物色不同，故王者取法焉。十一月，時陽氣始施於黃泉之下，色皆赤，赤者陽氣，故周爲天正，色尚赤。十二月，萬物始牙而色白，白者隂氣，故殷爲地正，色尚白。十三月，萬物莩甲而出，其色皆黑，人得加功展業，故夏爲人正，色尚黑。 又姓。【左傳·哀八年】微虎。【註】魯大夫。又微生，複姓。【論語】微生高。 考證：〔【書·舜典】虞舜側微。〕　謹按舜典無此文，係出書序。謹將書舜典改爲尚書序。

Thuyết Văn

隱行也。 从彳。𢼸聲。 春秋傳曰。白公其徒微之。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

𢼸訓眇。微从彳、訓隱行。叚借通用微而不行。邶風。微我無酒。又假微爲非。 無非切。十五部。 左傳哀十六年文。杜曰。微、匿也與釋詁匿微也互訓。皆言隱、不言行。之叚借字也。此偁傳說叚借。

【微】 (vi) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 彳 (xích) , Thanh phù (聲符): 𢼸 (𢼸) Phiên thiết: Vô phi thiết Thượng tự: 無 (vô) , Hạ tự: 非 (phi) Trung cổ thanh mẫu: 微母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'v' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: vì (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: ẩn (Ẩn nấp) hành (Bước đi) vậy

Tự hình

  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 㣲 · 𢕄 · 𢕧 · 𣁋 · 𧗬 · 𭗒