昏

hūnhônNôm hôn

Hán Việt: hôn · Pinyin: hūn · Nôm: hôn

Tổng quan

Cũng như chữ hôn [昏]

Pinyin
hūn
Hán Việt
hôn
Âm Nôm
hôn
Chú âm
ㄏㄨㄣˉ
Unicode
U+660F
Bộ thủ
日
Số nét
8
Cấu trúc
top-bottom
Giản thể
昏
Thương Hiệt
HPA

昏乱 · 昏住 · 昏俗 · 昏倒 · 昏厥 · 昏君 · 昏城 · 昏夜

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinhūn
Hán Việthôn
Âm Nômhon
Quảng Đôngfan1
Mân Namhng
Nhật BảnKURAI
Hàn Quốc혼
Chú âmㄏㄨㄣˉ
Hán ngữ Trung cổhuon
Baxter-Sagartm̥ˤu[n]
Hán ngữ Thượng cổm̥ˤu[n]
Phản thiết許云切
Thanh mẫu曉
Vận魂
Đẳng1

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Tối. Như hoàng hôn [黃昏] mờ mờ tối, hôn dạ [昏夜] đêm tối, v.v. Lý Thương Ẩn [李商隱] : Tịch dương vô hạn hảo, Chỉ thị cận hoàng hôn [夕陽無限好, 只是近黃昏] (Đăng Lạc Du nguyên [登樂遊原]) Nắng chiều đẹp vô hạn, Chỉ (tiếc) là đã gần hoàng hôn. Quách Tấn dịch thơ : Tịch dương cảnh đẹp vô ngần, Riêng thương chiếc bóng đã gần hoàng hôn. Tối tăm. Như hôn hội hồ đồ [昏憒糊塗] tối tăm hồ đồ, không hiểu sự lý gì. Lễ cưới. Ngày xưa cưới xin cứ đến tối mới đón dâu nên gọi là hôn lễ [昏禮], bây giờ mới đổi dùng chữ hôn [婚]. Mờ. Con sinh ra chưa đặt tên mà chết gọi là hôn

Nôm

  • Giản Dị Hán Nôm hon đỏ hon hỏn, bé tí hon [Eng: blood coloured, tiny]
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) hôn hoàng hôn; hôn quân [Eng: sunset; benighted king]
  • Hồng Nghĩa Giác Tư Y Thư [Hồng nghĩa giác tư y thư] hai con mắt đỏ hôn hôn
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: hon Xuất hiện 5 lần trong Truyện Kiều 1902
  • Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: hon Xuất hiện 5 lần trong Truyện Kiều 1871

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.傍晚，日暮的時候。如：「黃昏」、「晨昏定省」。《左傳．昭公十三年》：「自日中以爭，至於昏。」 2.婚姻。通「婚」。《新唐書．卷二一五．突厥傳上》：「是時突厥再上書求昏，帝未報。」 [形] 1.暗，光線不明。如：「昏暗」、「昏黃」。《文選．左思．吳都賦》：「揮袖風飄，而紅塵晝昏。」《紅樓夢》第五回：「忽喇喇如大廈傾，昏慘慘似燈將盡。」 2.不明、不清楚。如：「老眼昏花」。唐．韓愈〈與崔群書〉：「目視昏花，尋常閒便不分人顏色。」清．孔尚任《桃花扇》第八齣：「我老眼雖昏，早已看真了。」 3.神志不清的。如：「頭昏」、「昏頭昏腦」。《書經．多方》：「乃大淫昏，不克終日勸于帝之迪。」 4.不明事理的。如：「昏庸」、「昏君」。 [動] 1.喪失知覺。如：「昏迷」、「昏厥」。《聊齋志異．卷一．鬼哭》：「先是，閽人王姓者，疾篤，昏不知人者數日矣。」 2.迷惑。《呂氏春秋．孟夏紀．誣徒》：「昏於小利，惑於嗜欲。」

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 昏 (会意。从日,从氐省。氐”是下的意思∠起来表示日已下沉。本义黄昏) 同本义 昏,日冥也。--《说文》 日至于虞渊,是为黄昏。--《淮南子·天文训》 昏以为期。--《诗·陈风·东门之杨》 与曛黄以为期。--《楚辞·思美人》 在昼犹昏。--吴均《与朱元思书》 昏晨之往来。--明·刘基《诚意伯刘文成公文集》 风雨晨昏。--清·袁枚《祭妹文》 又如昏旦(黄昏和早上); 昏晚(天刚黑); 昏黄(暮色,天色暗淡) 昏 引申为昏暗; 无光 秋天漠漠向昏黑。--杜甫《茅屋为秋风所破歌》 过午 昏hūn ⒈天将黑，傍晚黄～。晨～（早晚）。〈引〉黑暗，无光～暗的灯光。～天黑地。 ⒉惑乱，糊涂～乱。利令智～。 ⒊神志不清，失去知觉～ ～沉沉。～迷。～厥。 ⒋〈古〉通"婚"。 昏mǐn 1.通"?"。勉力，尽力。 2.通"泯"。轻蔑。参见"昏弃"。 3.通"泯"。没; 死。

Eng

  • CC-CEDICT muddle-headed, twilight, to faint, to lose consciousness
  • CC-CEDICT old variant of 昏[hun1]

other

  • Nguồn khác Rên rỉ. Ca cẩm. 󲁰疓昏𫤩夢 Nất nái hon đâư mụng (Đ.L.) Mệt mỏi nên ca cẩm trong màn

Nguồn gốc

top-bottom

Khang Hy

 〔古文〕：𣄾、𣄼【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤呼昆切，音閽。【說文】日冥也。从日、氐省。氐者，下也。一曰民聲。【爾雅·釋詁】昏，代也。【註】代，明也。【疏】日入後二刻半爲昏，昏來則明往，故云代明。【釋名】昏，損也，陽精損減也。【周禮·秋官·司寤氏註】日入三刻爲昏，不盡三刻爲明。【淮南子·天文訓】日至虞淵，是謂黃昏。至於蒙谷，是謂定昏。 又【詩·邶風】宴爾新昏。【儀禮·士昏禮註】士娶妻之禮，以昏爲期，因而名焉。必以昏者，陽往而隂來，日入三商爲昏。 又【左傳·昭二十五年】昏媾、姻亞。【註】妻父曰昏，重昏爲媾，婚父曰姻，兩婿相謂曰亞。 又【書·益稷】下民昏墊。【傳】昏瞀墊溺。 又【書·盤庚】不昏作勞。【傳】昏，彊也。 又【書·牧誓】昏棄厥肆祀弗答。【傳】昏，亂也。【疏】昏閽於事必亂，故昏爲亂也。 又【左傳·昭十九年】札瘥夭昏。【註】未名曰昏。【疏】子生三月父名之。未名之曰昏，謂未三月而死也。 又【集韻】呼困切，音𠉣。暗也。亦姓。 又【韻補】叶許云切。【曹大家ɡū·東征賦】悵容與而久住兮，忘日夕而將昏。到長垣之境界，察農野之居民。 又叶許懸切。【馬融·廣成頌】子野聽聳，離朱目眩。隷首策亂，陳子籌昏。

Thuyết Văn

日冥也。 从日、氐省。氐者、下也。 一曰民聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

冥者、窈也。窈者、深遠也。鄭目錄云。士娶妻之禮。以昏爲期。因以名焉。必以昏者、陽往而陰來。日入三商爲昏。引伸爲凡闇之偁。 氐部曰。氐者、至也。其引伸之義則爲下。故此云氐者、下也。上部云下者氐也。目部云氐目卽低目。人部無低字。昏字於古音在十三部。不在十二部。昏聲之字。亦作蚊。亦作㞶。亦作忞。昏古音同文。與眞臻韵有斂侈之別。字从氐省爲會意。絕非从民聲爲形聲也。葢隷書淆亂。乃有从民作昬者。俗皆遵用。唐人作五經文字乃云。緣廟諱偏傍。準式省从氏。凡汦昏之類皆从氏。以昏類泯。其亦傎矣。呼昆切。䰟韵者、文韵之音變。 此四字葢淺人所增。非許本書。宜刪。凡全書內昏聲之字皆不从民。有从民者譌也。

【昏】 (hôn) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 日、氐省 (nhật 、 để tỉnh) Phiên thiết: Hô côn thiết Thượng tự: 呼 (hô) , Hạ tự: 昆 (côn) Trung cổ thanh mẫu: 曉母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu 'h' + vận mẫu 'ôn' Suy luận: hôn (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: nhật (Mặt trời.) minh (Chỗ mù mịt không có ) vậy Một thuyết khác: 民聲

Tự hình

  • Giáp cốt
  • Chữ lụa
  • Tiểu triện
  • Khải thư
  • Thảo thư

Dị thể: 昬 · 𣄼 · 𣄾 · 𣆾 · 𣉈 · 𣋯 · 𨴽 · 昬 · 昬