毅
nghị
Hán Việt: nghị · Pinyin: yì
Tổng quan
kiên định và quả quyết vững vàng
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yì |
|---|---|
| Hán Việt | nghị |
| Quảng Đông | ngai6 |
| Mân Nam | gē |
| Nhật Bản | TSUYOI |
| Hàn Quốc | 의 |
| Chú âm | ㄧˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | ngioih |
| Baxter-Sagart | [ŋ]ə[t]-s |
| Hán ngữ Thượng cổ | [ŋ]ə[t]-s |
| Phản thiết | 疑旣切 |
| Thanh mẫu | 疑 |
| Vận | 未 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Quả quyết, cứng cỏi. Quyết chí không ai lay động được gọi là {nghị lực} [毅力].;
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [形] 1.堅定、果決。《說文解字．殳部》：「毅，有決也。」如：「剛毅」、「果毅」。《論語．泰伯》：「士不可以不弘毅，任重而道遠。」三國魏．何晏．集解：「毅，強而能斷也。」 2.嚴厲。《韓非子．內儲說上》：「子貢曰：『棄灰之罪輕，斷手之罰重，古人何太毅也？』」《新唐書．卷一二四．宋璟傳》：「歷杭、相二州，政清毅，吏下無敢犯者。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 毅 (形声。从殳,殳”指兵器。本义意志坚强、果断) 同本义 毅,有决也。--《说文》 毅,强而能断也。--《论语·泰伯》 刚、毅、木、讷近仁。--《论语·子路》 士不可以不弘毅,任重而道远。--《论语·泰伯》 性严毅。--清·邵长蘅《青门剩稿》 又如毅武(刚强勇武);毅烈(刚毅节烈) 坚决 心毅,则憎心见于下。--《韩非子·八说》 杀敌为果,致果为毅。--《左传》 又如毅色(严肃坚决的神态) 残忍,残酷 强忍犯义,毅也。--《国语·楚语下》 毅yì果断，意志坚定～力。强～。刚～。～然决断。
Eng
- CC-CEDICT firm and resolute|staunch
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】魚旣切【韻會】疑旣切，𠀤音劓。【說文】妄怒也。一曰有決也。从殳𧱏聲。𧱏，豕怒毛豎也。【正譌】𧱏从辛者，剛也。下从豕會意，故借爲剛毅字。【書·臯陶謨】擾而毅。【正義】《左傳·宣二年》殺敵爲果，致果爲毅。謂爲致果敢殺敵之心是爲强毅。和順者失於不斷，故順而能決，乃爲德也。【論語】剛毅木訥近仁。【又】曾子曰：士不可以不弘毅。【劉劭·人物志】溫直而擾毅，木之德也。剛塞而弘毅，金之德也。 又州名。【輿地廣記】武州，唐末置，領文德一縣，後唐長興元年改毅州。 又鳥名。鶡稱毅鳥，謂其性敢於鬭也，見【張華·禽經】。 又弈法，毅，提也。棋死而結局曰毅，旣毅而隨手曰復毅，俗又謂之提。見【徐鉉·圍棋義例】。隸作𣫚。
Thuyết Văn
妄怒也。 一曰毅、有決也。 从殳。 𧱏聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
𡉚下曰。妄生也。凡氣盛曰妄。 中庸曰。發強剛毅。左傳曰。殺敵爲果。致果爲毅。苞注論語曰。毅、強而能決也。 取用武之意。 按𧱏從辛。五經文字曰。從䇂省。非也。𣜩省從䇂省耳。魚旣切。十五部。
【毅】 (nghị) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 殳 (thù) | Thanh phù (聲符): 𧱏 (𧱏) Phiên thiết: Ngư kí thiết Thượng tự: 魚 (ngư) | Hạ tự: 旣 (kí) Trung cổ thanh mẫu: 疑母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'ngh' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Thanh điệu suy luận từ âm HV hiện tại (không có nguồn trực tiếp) ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → nặng Suy luận: nghị (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: vọng (S…
Tự hình
- Kim văn
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 䝘 · 𣪣 · 𣫖 · 𣫚