池

chítrìNôm trì

Hán Việt: trì · Pinyin: chí · Nôm: trì

Tổng quan

Cái ao

Pinyin
chí
Hán Việt
trì
Âm Nôm
trì
Chú âm
ㄔˊ
Unicode
U+6C60
Bộ thủ
水
Số nét
6
Cấu trúc
left-right
Thương Hiệt
EPD

池上 · 池亭 · 池基 · 池塘 · 池子 · 池州 · 池座 · 池水

  • Thuyết Văn Giải Tự
  • Khang Hy Tự Điển

Âm vận

Pinyinchí
Hán Việttrì
Âm Nômđìa
Quảng Đôngci4
Mân Namtî
Nhật BảnIKE
Hàn Quốc지
Chú âmㄔˊ
Hán ngữ Trung cổda
Baxter-SagartCə.lraj
Hán ngữ Thượng cổCə.lraj
Phản thiết湯何切
Thanh mẫu透

Nghĩa

Việt

  • Thiều Chửu Cái ao. Hào, cái sông đào quanh thành để giữ thành. Như thành trì [城池] thành và hào nước ở bên ngoài để che chở

Nôm

  • Nguyễn Trãi Quốc Âm Từ Điển đìa 池 ◎ Đọc theo âm THV. AHV: trì. Phng. Bình Trị Thiên: đìa [VX Trang 1998: 240]. dt. <từ cổ> ao, nay còn dùng trong “đìa nuôi tôm”. (Ngôn chí 4.5)‖ Đìa cỏ được câu ngâm gió, hiên mai cầm chén hỏi trăng. (Mạn thuật 23.5, 28.5)‖ (Thuật hứng 69.4, 70.4)‖ (Tự thán 78.3, 82.3, 84.4)‖ (Bảo kính 165.5, 170.4)‖ (Vãn xuân 195.6)
  • Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) trì trì (họ, ao); thành trì [Eng: pond; bastion, stronghold]
  • Bảng Tra Chữ Nôm trề tràn trề [Eng: to overflow]
  • Bảng Tra Chữ Nôm trầy trầy da [Eng: graze]
  • Bảng Tra Chữ Nôm đìa đầm đìa [Eng: dripping wet]
  • Bảng Tra Chữ Nôm tri xem trì [Eng: see Trì]
  • Lục Vân Tiên Âm Nôm: tri Xuất hiện 1 lần trong Lục Vân Tiên

Taiwan

  • MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.古代的護城河。《左傳．僖公四年》：「楚國方城以為城，漢水以為池。」《禮記．禮運》：「城郭溝池以為固。」 2.可儲存水的凹地。如：「水池」、「游泳池」、「硯池」。 3.低淺如池的平地。如：「舞池」。 4.姓。如秦代有池子華。

Mainland

  • Tân Hoa Tự Điển 池 (形声。从水,也声。本义水停积处) 水塘 池,停水曰池。--《广韵》 穿地畜水,圆者曰池,方者曰塘。--《中文大辞典》 池之竭矣。--《诗·大雅·召》 或饮于池。--《诗·小雅·无羊》 毋漉陂池。--《礼记·月令》。注穿地通水曰池。” 掌沟渎浍池之禁。--《周礼·雍氏》。注谓陂障之水道也。” 囿有林池。--《国语·周语》 有良田美池桑竹之属。--晋·陶渊明《桃花源记》 鸟宿池边树,僧敲月下门。--唐·贾岛《题李凝幽居》 又如游泳池; 池苑(池林园。有池水与林木的地方); 池阁(位于池畔的楼 池 chí ①池塘养鱼～。 ②旁边高中间低的地方舞～。 ③旧指剧场正厅的前部～座。 ④护城河城～。 ⑤姓。 池chí ⒈水塘（多指人工挖的）～塘。～沼。鱼～子。游泳～。 ⒉像池的，周边高中间凹的砚～。乐～。花～。便～。 ⒊护城河城～。城门失火，殃及～鱼。

Eng

  • CC-CEDICT surname Chi
  • CC-CEDICT pond, reservoir, moat
  • JMdict pond

ja

  • JMdict 池（いけ）

Nguồn gốc

left-right

Khang Hy

【廣韻】直離切【集韻】【正韻】陳知切【韻會】除知切，𠀤音馳。【說文】治也。孔安國曰：停水曰池。【周禮·秋官】雍氏掌溝瀆澮池之禁。【註】謂陂障之水道也。【禮·月令】毋漉陂池。【註】畜水曰陂，穿地通水曰池。 又城塹曰溝池。【禮·禮運】城郭溝池以爲固。【班固·西都賦】呀周池而成淵。【註】城有水曰池。 又朝夕池，海也。【枚乗諫吳王書】游曲臺臨上路，不如朝夕之池。【註】蘇林曰：以海水朝夕爲池。 又咸池，天神也。【東方朔·七諫】屬天命而委之咸池。 又咸池，黃帝樂名。又堯樂名，大咸亦曰咸池。【周禮·春官】大司樂舞咸池以祭地示。【註】咸池，大咸也。【禮·樂記】咸池備矣。【註】咸，皆也。池之爲言施也。言德之無不施也。 又咸池，星名。主五穀。見【史記·天官書】。 又亢池，星名。在亢北。主度送迎之事。見【甘氏星經】。 又【爾雅·釋樂註】琴上曰池，言其平。下曰濵，言其服。 又棺飾。【禮·檀弓】池視重霤。【疏】池者，柳車之池也。織竹爲之，形如籠，衣以靑布，以承鼈甲，名之爲池，象重霤方面之數。 又【小爾雅】埋柩謂之殔，殔坎謂之池。 又銅池，承霤也。以銅爲之。【前漢·宣帝紀】金芝九莖，產於函德殿銅池中。 又道家名腎中偃月爐爲玉池。【黃庭經】玉池淸水灌靈根，審能行之可長存。 又心之別名爲中池。【黃庭經】中池有士衣赤衣，田下三寸神所居。 又裝潢家以卷縫罅處爲玉池。【楊愼·墐戸錄】古裝裱卷軸，引首後以綾黏者曰贉，唐人謂之玉池。 又差池，飛貌。【詩·邶風】燕燕于飛，差池其羽。 又黃池，地名。【春秋·哀十三年】公會晉侯及吳子于黃池。 又天池，山名。在南陽。 又州名。【廣輿記】池州府，漢屬丹陽，三國吳爲石城侯邑，隋曰秋浦，曰池陽，唐宋曰池州。 又姓。漢中牟令池瑗。見【風俗通】。 又【唐韻】徒何切【集韻】【韻會】唐何切【正韻】湯何切，𠀤音駝。與沱通。【說文】江別流也。 又虖池，水名。在幷州界。【周禮·夏官·職方氏】幷州，其川虖池。【註】虖池，出鹵城。池，徒多切。◎按禮器作惡池，山海經作滹沱，戰國策作呼沲，詛楚文作惡駝，音義𠀤同。 又陂池，或作坡陁。【刋謬正俗】陂池讀如坡陁，猶言靡迤耳。 又【楚辭·九歌】與汝沐兮咸池，晞子髮兮陽之阿。【揚雄·羽獵賦】相與集於靖冥之館，以臨珍池。灌以岐梁，溢以江河。【註】池𠀤讀沱。 又【正韻】直列切，音徹。【禮·檀弓】主人旣祖塡池。【註】塡池當讀爲奠徹。 考證：〔【枚乗諫吳王書】游曲臺臨上路，不知朝夕之池。〕　謹照原文知改如。〔【揚雄·羽獵賦】相與集於靑冥之館，以臨珍池。灌以岐梁，隘以江河。〕　謹照原文靑改靖。隘改溢。

Thuyết Văn

陂也。从水。也聲。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

此篆及解各本無。今補。按徐鉉等曰。池沼之池、通用江沱字。今別作池。非是。學者以爲確不可易矣。攷初學記引說文池者、陂也。从水、也聲。依𨸏部陂下一曰池也、衣部褫讀若池、覈之。則池與陂爲轉注。徐堅所據不誤。又攷左傳隱三年正義引應劭風俗通云。池者、陂也。从水、也聲。風俗通一書訓詁多襲說文。然則應所見固有池篆。別於沱篆顯然。徐堅所見同應。而孔穎達引風俗通不引說文者、猶上文引廣雅沼池也、不系諸說文耳。逮其後說文佚此。而淺人謂沱池無二。夫形聲之字多含會意。沱訓江別、故从它。沱之言有它也。停水曰池、故从也。也本訓女陰也。詩謂水所出爲泉、所聚爲池。故曰池之竭矣、不云自瀕。泉之竭矣、不云自中。豈與沱同字乎。漢碑作池沼字皆從也。廣雅曰。沼、池也。池、沼也。二字互訓與許合。直離切。古音在十七部。今本初學記也聲誤爲它聲。今本左傳正義陂也誤爲陂池。皆淺人所改。

【池】 (trì) Lục thư: Hội ý Cấu trúc: Hội ý — Kết hợp: 水 (thủy (Nước.)) Phiên thiết: Trực li thiết Thượng tự: 直 (trực) , Hạ tự: 離 (li) Trung cổ thanh mẫu: 澄母 — toàn trọc (全濁) Quy tắc: thanh mẫu 'tr' + vận mẫu 'i' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: trì (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: pha (Pha đà [陂陀] chiều ) vậy

Tự hình

  • Kim văn
  • Khải thư
  • Hành thư
  • Thảo thư

Dị thể: 汖