沛
phái
Hán Việt: phái · Pinyin: pèi
Tổng quan
dồi dào phong phú
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | pèi |
|---|---|
| Hán Việt | phái |
| Quảng Đông | pui3 |
| Mân Nam | phài |
| Nhật Bản | HAI |
| Hàn Quốc | 패 |
| Chú âm | ㄆㄟˋ |
| Hán ngữ Trung cổ | pad |
| Baxter-Sagart | bots |
| Hán ngữ Thượng cổ | bots |
| Phản thiết | 蒲迫切 |
| Thanh mẫu | 並 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Bãi cỏ, chỗ vũng nước mọc cỏ, đất bỏ hoang mọc cỏ gọi là {phái}. Chảy sầm sầm. Như {phái nhiên hạ vũ} [沛然下雨] (Mạnh Tử [孟子]) mưa xuống sầm sầm. Phàm nói cái gì khí thế đầy dẫy mạnh mẽ đều gọi là {phái} hay {sung phái} [充沛]. Điên bái, gặp sự hoạn nạn, vì hoàn cảnh làm nghiêng ngửa…
Nôm
- Bảng Tra Chữ Nôm bái bái (chỗ đất bỏ không) [Eng: abundant, full, copious; sudden]
- Bảng Tra Chữ Nôm phới phơi phới [Eng: slightly excited]
- Bảng Tra Chữ Nôm pháy mưa phay pháy [Eng: rain]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: bái Xuất hiện 56 lần trong Truyện Kiều 1871
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: bái Xuất hiện 61 lần trong Truyện Kiều 1902
- Lục Vân Tiên Âm Nôm: bái Xuất hiện 32 lần trong Lục Vân Tiên
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 1.水草叢生的地方。《孟子．滕文公下》：「園囿、汙地，沛澤多而禽獸至。」《管子．揆度》：「燒山林，破增藪，焚沛澤，逐禽獸。」 2.參見「沛縣」條。 3.姓。如商代子姓國有沛氏。 [副] 旺盛、盛大。如：「充沛」。《孟子．梁惠王上》：「天油然作雲，沛然下雨，則苗浡然興之矣。」宋．文天祥〈正氣歌〉：「於人曰浩然，沛乎塞蒼冥。」
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 沛〈名〉 (形声。从水,市声。本义沛水) 同本义 沛,沛水。出辽东番汗塞外,西南入海。--《说文》 泽名。沛泽 齐侯田于沛。--《左传·昭二十年》。注沛,泽名。” 多水草的沼泽地 大陷于沛泽之中。--《公羊传·僖公四年》。注草棘曰沛。” 犹逸禽之赴深林,蝱虫内之趣大沛。--《后汉书·崔髎传》 蓄积用来灌田的水 浙中…少水,人家多于山上置闸蓄水,遇旱岁开以灌田,名之曰沛,取沛然之义也。--《三余赘笔》 通旆”。旗,幡 丰其沛,日中见沫。-- 沛pèi ⒈杂草丛生的湖泊～泽。 ⒉水奔流的样子。〈引〉大，广阔～然。 ⒊行动迅速的样子。 ⒋盛，充足力～。充～。
Eng
- CC-CEDICT copious|abundant
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】𠀤普蓋切，音霈。水名。【說文】沛水出遼東番汗塞外，西南入海。 又澤名。【左傳·昭二十年】齊侯田于沛。 又草生水曰沛。【公羊傳註】草棘曰沛。【風俗通·山澤篇】沛者，草木之蔽茂，禽獸之所匿也。 又縣名，屬沛郡。【漢書註】秦泗水郡之屬縣。 又行貌。【楚辭·九歌】沛吾乗兮桂舟。【左思·吳都賦】直衝濤而上瀨，常沛沛而悠悠。 又有餘貌。【公羊傳·文十四年】沛若有餘。 又大貌。【前漢·五行志】沛然自大。 又雨貌。【張衡·思𤣥賦】凍雨沛其灑塗。又滂沛，雨盛貌。別作霈。 又旛幔也。【易·豐卦】豐其沛。通作旆。 又蓄水灌田之名。【三餘贅筆】浙中少水人家，多于山上置閘蓄水，遇旱歲開以灌田，名之曰沛。 又竹名。【神異經】南方荒中有沛竹，可以爲大船。【僧贊寧·筍譜】又沛竹筍。 又沛艾，姿容俊偉貌。【司馬相如·大人賦】沛艾赳螑。 又滯沛，奔揚貌。【司馬相如·上林賦】奔揚滯沛。 又姓。 又【廣韻】【集韻】【韻會】𠀤博蓋切，音貝。義同。 又疾也。【前漢·郊祀歌】靈之來，神哉沛。【註】沛，補蓋反。 又偃仆也。【詩·大雅】顚沛之揭。【傳】沛，拔也。【正義】遽離根本之言。 又【韻補】叶方吠切，音避。【揚雄·甘泉賦】雲飛揚兮雨滂沛，于胥德兮麗萬世。 又叶蒲迫切，音白。【左思·魏都賦】揆旣往之前跡，叩將來之後轍。成都迄以傾覆，建業則亦顚沛。 考證：〔【揚雄·甘泉賦】雲飛揚兮雨滂沛，子胥德兮麗萬世。 〕 謹照原文子胥改于胥。
Thuyết Văn
沛水。出遼東番汗塞外。西南入海。 从水。𣎳聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
番音盤。汗音寒。遼東郡番汗。二志同。今奉天府遼陽州、漢遼東郡治也。番汗未聞。前志番汗下曰。沛水出塞外。西南入海。沛水亦未聞。 普葢切。十五部。今字爲顚沛。跋之假借也。大雅蕩傳曰沛、拔也是也。拔當作跋。又本部渿下云沛之也、卽孟子沛然莫之能禦意。葢勃然之假借也。
【沛】 (phái ⟨bái⟩) Lục thư: Giả tá Cấu trúc: Giả tá — Từ: 水 (thủy (Nước.)) Nghĩa: phái (Bãi cỏ) thủy (Nước.)。 xuất (Ra ngoài) liêu (Xa thẳm) đông (Phương đông) phiên (Lần lượt. Như {canh ) hãn (Mồ hôi.) tắc (Lấp kín. Nguyễn Trãi) ngoại (Ngoài)。 tây (Phương tây.) nam (Phương nam.) nhập (Vào) hải (Bể)
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 㳈 · 𨙶