淤
ứNôm ứ
Hán Việt: ứ · Pinyin: yū · Nôm: ứ
Tổng quan
Bẩn đọng. Như ứ tắc [淤塞] đọng lấp (chất bẩn đọng lấp)
- Thuyết Văn Giải Tự
- Khang Hy Tự Điển
Âm vận
| Pinyin | yū |
|---|---|
| Hán Việt | ứ |
| Âm Nôm | ứ |
| Quảng Đông | jyu1 |
| Nhật Bản | DORO |
| Hàn Quốc | 어 |
| Chú âm | ㄩˉ |
| Hán ngữ Trung cổ | qio |
| Phản thiết | 衣虛切 |
| Thanh mẫu | 影 |
| Vận | 魚 |
| Đẳng | 3 |
Nghĩa
Việt
- Thiều Chửu Bẩn đọng. Như ứ tắc [淤塞] đọng lấp (chất bẩn đọng lấp). Ứ. Như huyết ứ [血淤] máu ứ, không lưu thông
Nôm
- Từ điển Hán Nôm (Viện Hán Nôm) ứa ứa lệ [Eng: to overflow tears]
- Bảng Tra Chữ Nôm ứ nước ứ đọng [Eng: stagnant water]
- Truyện Kiều (văn bản Nôm) Âm Nôm: ứ Xuất hiện 1 lần trong Truyện Kiều 1902
Taiwan
- MOE · 教育部重編國語辭典 [名] 水中沉積的泥沙。《說文解字．水部》：「淤，澱滓濁泥。」《漢書．卷二九．溝洫志》：「春夏乾燥，少水時也，故使河流遲，貯淤而稍淺。」 [動] 沉積、阻塞。如：「淤積」。宋．沈括《夢溪筆談．卷二四．雜誌一》：「予出使至宿州，得一石碑，乃唐人鑿六陡門，發汴水以淤下澤，民獲其利，刻石以頌刺史之功。」 [形] 積滯不暢通的。如：「淤泥」。
Mainland
- Tân Hoa Tự Điển 淤〈名〉 (形声。从水,於声。本义水中沉淀的泥沙) 同本义 春夏干燥, 少水时也, 故使河流迟, 贮淤而稍浅。 --《汉书》 又如淤滩(淤泥形成的滩地); 引淤肥田 泥沙冲积成的地带 楚人种麦满河淤,仰看浮槎栖古木。--宋·苏轼《河复》 淤 将含有大量淤泥的河水引入低洼地,令其沉淀以改良土壤 阳武县民邢晏等三百六十四户言。”田沙碱瘠薄,乞淤溉…以助兴修。--《宋史·河渠志》 Ｓ秩纟淤田(用水将淤泥引入农田); 淤溉(引含有大量淤泥的水灌田,使淤泥沉淀,以改良土壤,增加肥力) 滞塞,不流通 淤yū ⒈滯塞，不流通～塞。水沟～了。 ⒉沉积的泥沙～泥∮～。 ⒊通"瘀"。积血～血。
Eng
- CC-CEDICT silt, river sludge, to silt up, choked with silt, variant of 瘀[yu1]
Nguồn gốc
left-right
Khang Hy
【唐韻】【集韻】【韻會】【正韻】𠀤依據切，音飫。【說文】澱滓濁泥也。【玉篇】水中泥草。【杜篤·論都賦】畎瀆潤淤。 又【揚子·方言】水中可居者曰洲，三輔謂之淤。 又【廣韻】央居切【集韻】【韻會】【正韻】衣虛切，𠀤音於。義同。 又【集韻】或从土作𡌧。通作閼。【通鑑】秦鑿涇水爲渠，注塡閼之水。【集覽曰】閼，依據反。或作𡌧。通作淤。 又與飫通。【馬融·廣成頌】擺牡班禽，淤賜犒功。【註】淤與飫同。
Thuyết Văn
澱滓濁泥也。 从水。於聲。
Chú giải Đoàn Ngọc Tài
方言。水中可居爲洲。三輔謂之淤。其引伸之義也。 依據切。五部。
【淤】 (ứ) Lục thư: Hình thanh Cấu trúc: Nghĩa phù (意符): 水 (thuỷ) , Thanh phù (聲符): 於 (ư) Phiên thiết: Y cứ thiết Thượng tự: 依 (y) , Hạ tự: 據 (cứ) Trung cổ thanh mẫu: 影母 — toàn thanh (全清) Quy tắc: thanh mẫu '?' + vận mẫu 'ư' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → sắc Suy luận: ứ (âm hệ: 0 , từ vựng: 0) Nghĩa: điến (Cặn.) chỉ (Cặn) trọc (Nước đục) nê (Bùn.) vậy
Tự hình
- Tiểu triện
- Khải thư
- Hành thư
- Thảo thư
Dị thể: 𡌧