焉

Nguồn gốc

top-mid-bottom

Khang Hy

【廣韻】於乾切【集韻】【韻會】於虔切【正韻】因肩切，𠀤音嫣。【說文】焉鳥，黃色。出於江淮。象形。【廣韻】鳥雜色。【禽經】黃鳳謂之焉。 又【玉篇】安也，疑也。【廣韻】何也。【詩·衞風】焉得諼草。言樹之背。 又【史記·歷書】太初元年，歲名焉逢。【註】索隱曰。漢書作閼逢。 又山名。【史記·匈奴傳】過焉支山。 又國名。【前漢·西域傳】焉耆國，治員渠城。 又【唐韻】有乾切【集韻】【韻會】尤虔切【正韻】夷然切，𠀤音䗡。【玉篇】語巳之辭也是也。【易·坤卦】爲其嫌于無陽也，故稱龍焉。 又【廣韻】語助。【詩·邶風】已焉哉。又【鄘風】終焉允臧。 又【淮南子·時則訓】天子焉始乗舟，薦鮪子寢廟。【註】焉，猶於也。 又【正韻】延知切，音夷。【周禮·秋官·行夫】焉使則介。之【釋文】焉，劉音夷。【註】夷使使於四夷，則行夫主爲之介。一謂夷發聲。◎按周禮本作焉，而註直攺作夷，是焉。夷古通用不獨音同也。《正字通》云：周禮焉字，連上句讀，居于其國，則掌行人之勞辱事焉，使則介之。焉，語助也。當如字讀。讀作夷，非。《正字通》之說，於文義極順。但二鄭作夷，必非無據，今仍之。又【廣韻】謁言切【集韻】依言切，𠀤音蔫。【廣韻】安也。又不言也。 又叶於堇切。【劉向·列女贊】齊女徐吾，念績獨貧。夜托燭明，李吾絕焉。【讀書通】焉通作案。禮三年問：焉使倍之。荀子禮論篇作，案使倍之。〇按荀子內案字頗多，皆係方言，不與焉通，讀書通非。說文焉鳥之焉，徐鉉作有乾切，讀若䗡。韻會因之。今从玉篇、廣韻讀嫣。

Thuyết Văn

焉鳥、 黃色。出於江淮。 象形。 凡字、朋者羽蟲之長。烏者日中之禽。 舄者知大歲之所在。 燕者請子之𠊱。 作巢避戊己。 所貴者故皆象形。 焉亦是也。

Chú giải Đoàn Ngọc Tài

逗。 今未審何鳥也。自借爲詞助而本義廢矣。古多用焉爲發聲。訓爲於。亦訓爲於是。如周禮焉使則介之。晉語焉作爰田、焉作州兵。左傳晉鄭焉依、裔焉大國。公羊傳焉爾、焉門者、焉閨者。吕覽、淮南焉始乗舟。三年問焉爲之立中制節、焉使倍之、焉使不及也。招䰟巫陽焉乃下招。 有乾切。十四部。 淮南書曰。日中有踆烏。靈憲曰。日陽精之宗。積而成烏。烏有三趾。陽之類故數奇。 淮南書曰。蟄蟲鵲巢。皆向天一。按天一謂太陰所建也。博物志曰。鵲背太歲。然則鵲巢開戸。向天一而背歲。 見部。 亦見博物志。陸氏佃、羅氏願皆曰。燕之來去皆避社。又戊己日不取土。 鳥多矣。非所貴皆爲形聲字。今字作鳳、作䧿、作鵲、作、作鷰。則惟烏、焉不改焉。 焉亦象形。必有可貴者也。按烏、舄、焉皆可入鳥部。云從鳥省。不爾者、貴之也。貴燕故旣有燕部。又有部。朋何以不別爲部也。冠於羣鳥之首矣。故傅諸小篆也。

【焉】 (yên ⟨diên⟩) Lục thư: Tượng hình Cấu trúc: Tượng hình Phiên thiết: Hữu kiền thiết Thượng tự: 有 (hữu) | Hạ tự: 乾 (kiền) Trung cổ thanh mẫu: 云母 — thứ trọc (次濁) Quy tắc: thanh mẫu 'v' + vận mẫu 'iên' ⚡ Chỉnh thanh: Đã chỉnh thanh → huyền Suy luận: viền (âm hệ: 0 | từ vựng: 0) Nghĩa: yên (Chim yên.) điểu (Loài chim)、 hoàng (Cũng như chữ {hoàng}) sắc (Sắc)

Tự hình

• Kim văn
• Tiểu triện
• Khải thư
• Hành thư
• Thảo thư

Dị thể: 𤇟 · 𩾏